III SA/Kr 126/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i bratem. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 45 m2. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody opisywanego, wspólnego gospodarstwa domowego oszacował łącznie na 1865,49 zł. Uzasadniając swoje starania podniósł, że znajduje się w katastrofalnej sytuacji materialnej. Jak powiada, utrzymuje siebie i brata ze środków pomocy społecznej, które wystarczają na podstawowe potrzeby życiowe. Wyjaśnił, że wykazane mieszkanie nie jest wykorzystywane w celach zarobkowych i nie otrzymuje z tego tytułu żadnych dochodów. Powiada, że nie rozliczał się z urzędem skarbowym za poprzedni rok. Nie posiada rachunku bankowego. Nie korzysta z innych źródeł wsparcia opieki społecznej. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że miesięczne koszty gazu to 100 zł, prądu, 100 zł, czynszu 200 zł, leczenia 200 zl. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dającymi się wyczytać z przedstawionych przez organ wraz ze skargą akt administracyjnych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Z całokształtu materiału dowodowego zwartego w przedstawionych przez organ wraz ze skargą aktach administracyjnych wynika, że utrzymuje się on przede wszystkim ze środków pomocy społecznej, które wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie ma do dyspozycji z trudem wystarczają przy obecnym poziomie cen oraz usług na opłacenie kosztów bieżącego utrzymania trzech osób. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.