III SA/Kr 126/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kraków - Nowa Huta w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej Nowe Brzesko z dnia 29 listopada 2022 r., nr XLIV/296/22 w sprawie nadania statutów sołectwom Gminy Nowe Brzesko w części regulacji zawartej w Załączniku nr 9 Statut Sołectwa Sierosławice I. stwierdza nieważność zaskarżonego Statutu w części: § 3 ust. 3 w zakresie sformułowania "w szczególności"; § 7 pkt 13, § 26 ust. 1, 2 i 4; § 27 oraz załącznika do zaskarżonego Statutu w zakresie słów "Samorządowi Mieszkańców Wsi – Sołectwa Sierosławice powierza się zarządzanie i korzystanie z następujących składników mienia komunalnego"; II. w pozostałym zakresie skargę oddala. Rada Miejska Nowe Brzesko, podjęła w dniu 29 listopada 2022 r. uchwałę nr XLIV/296/22 w sprawie nadania statutów sołectwom Gminy Nowe Brzesko. Załącznik nr 9 do tej uchwały stanowił Statut Sołectwa Sierosławice. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Rejonowy Kraków-Nowa Huta w Krakowie zarzucając, że uchwała w sposób istotny naruszała prawo, tj. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11a ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt. 7, art. 30 ust. 2 pkt. 3, art. 35 ust. 1 i 3 pkt. 2, 3, 4 i 5, art. 36 ust. 1 i 2, art. 37a, art. 40 ust. 1 i art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r., poz. 1465), przez: 1. przyjęcie w § 3 ust. 3 i § 6 pkt 7 statutu stanowiącego załącznik do uchwały zwrotu "w szczególności" oraz "w innych sprawach", w zakresie, w jakim przepisy te określały sposób realizacji zadań przez sołectwo oraz przyznawały zadania zebraniu wiejskiemu; 2. przyznanie organowi uchwałodawczemu sołectwa (zebraniu wiejskiemu) w § 6 pkt 3 i 5, § 7 pkt 3 i 16, § 16 ust. 1 i 4 oraz § 17 statutu uprawnień elekcyjnych i kontrolnych; 3. nałożenie w § 6 pkt 3 i § 8 pkt 4 i 5 statutu na organ wykonawczy sołectwa (sołtysa), obowiązku zwoływania i przewodniczenia posiedzeniom rady sołeckiej oraz sporządzania sprawozdań z jej działalności; 4. przyjęcie w § 7 pkt 4 i 6 statutu zwrotu "inicjowanie" oraz "występowanie z inicjatywą" - w zakresie, w jakim przepisy te przyznają zadania sołtysowi, 5. nałożenie w § 7 pkt 13 statutu na sołtysa obowiązku uczestnictwa w sesjach rady miejskiej, 6. określenie w § 8 ust. 3 i § 19 ust. 4 statutu organizacji rady sołeckiej przez wprowadzenie funkcji przewodniczącego, pomimo, że rada nie jest organem jednostki pomocniczej; 7. powierzenie sołectwu w § 26 ust. 1 i 2 statutu, w zarząd i do korzystania składników mienia komunalnego wykazanych w załączniku do statutu oraz nadanie radzie miejskiej uprawnienia do przekazania sołectwu w drodze uchwały również innego mienia komunalnego; 8. wskazanie w § 27 statutu, że sołectwo może posiadać własne, poza budżetem gminy, dochody. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej: § 3 ust. 3 - w zakresie sformułowania "w szczególności"; § 4 ust. 2 – w zakresie sformułowania "o liczbie jej członków decyduje Zebranie"; § 6 pkt 3, 5, 7; § 7 pkt 3, 4, 6, 13 - w zakresie sformułowania "oraz w sesjach Rady Miejskiej" i pkt 16; § 8 ust. 3, 4 oraz 5 zdanie drugie; § 16 ust. 1 i 4; § 17; § 19 ust. 4 - w zakresie sformułowania "w tym przewodniczącego rady sołeckiej odrębnie"; § 26 ust. 1 i 2; § 27; załącznika określającego powierzone składniki mienia komunalnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych zadania sołectwa i jego organów oraz sposób ich realizacji powinny zostać uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący, określający zamknięty katalogu zadań i form działania. Przyjęcie odmiennego stanowiska umożliwiłoby przekazywanie sołectwu, czy jego organom, zadań w trybie pozastatutowym, zarówno przez radę gminy, jak i przez organ wykonawczy gminy, co byłby sprzeczne z upoważnieniem zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Użycie zwrotów "w szczególności", "w innych sprawach" powoduje, że zadania sołectwa nie zostają określone w sposób wyczerpujący, przez co istnieje prawna możliwość powierzenia mu zadań przekraczających statutowe i ustawowe kompetencje. Za sprzeczne z ustawą przyjąć należy również regulacje zawarte w § 6 ust. 5, § 16 ust. 1 i 4 oraz § 17 statutu. Gdyby bowiem ustawodawca chciał, aby wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonywał organ uchwałodawczy (zebranie wiejskie), to stosowny zapis znalazłby się w art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższa argumentacja przemawiała również za uznaniem jako rażąco nieprawidłowych zapisów zawartych w § 6 ust. 3 i § 7 pkt. 3 statutu. Rada gminy podejmując uchwałę o ustroju jednostki wewnętrznej gminy, jaką jest sołectwo zobowiązana była do przestrzegania przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Rada gminy nie była władna do zmiany porządku kompetencyjnego ustanowionego przez ustawę, jeśli ustawa nie zawiera w tym zakresie wyraźnego upoważnienia. W tej sytuacji nieprawidłowym jest powierzenie zebraniu wiejskiemu kontroli nad działalnością sołtysa oraz zobowiązanie sołtysa do składania zebraniu rocznego sprawozdania z działalności, w tym z wykonania planu finansowo-rzeczowego sołectwa z zadań funduszu sołeckiego, projektu planu finansowo - rzeczowego, propozycji zadań w ramach funduszu sołeckiego i programu swojej pracy. Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zebranie wiejskie pełni funkcję organu uchwałodawczego, natomiast funkcję organu wykonawczego w sołectwie pełni sołtys. Tymczasem zapis § 7 ust. 4 i 6 statutu wprowadza chaos kompetencyjny w jednostce pomocniczej gminy przyznając organowi wykonawczemu, jakim jest sołtys również uprawnienia uchwałodawcze, stanowiące, co jest nieprawidłowe i zbędne, szczególnie w kontekście obowiązków sołtysa prawidłowo określonych pkt. 1-2, 5, 7-12 i 14-15 wskazanej regulacji. Z treści art. 36 ust. 1 jednoznacznie wynika, że sołtys jest organem odrębnym od rady sołeckiej. Zatem za nieprawidłowe uznać należy zapisy § 7 pkt 3 i § 8 ust. 4 i 5 statutu. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjęto za słuszny pogląd, że w kwestii możliwości kierowania przez sołtysa pracami rady sołeckiej nie powinno się wprowadzać żadnego "automatyzmu", jak to uczyniono w niniejszej regulacji. Statut sołectwa może wskazywać na prawo sołtysa do udziału w posiedzeniach rady sołeckiej, w żadnym razie nie może jednak formułować takiego obowiązku, gdyż nie ma do tego ustawowej podstawy. Przyjęte w § 8 ust. 3 i 4 statutu rozwiązania, że sołtys zwołuje posiedzenia rady sołeckiej i im przewodniczy, może być odczytywane, z jednej strony, jako nakładające na sołtysa obowiązek uczestnictwa w tych posiedzeniach, a z drugiej strony, jako wykluczające podejmowanie przez radę jakichkolwiek działań z własnej inicjatywy. Również jako przekroczenie upoważnienia ustawnego wyrażonego w art. 37a ustawy o samorządzie gminnym należy ocenić postanowienia § 7 pkt 13 statutu, tj. zobligowanie sołtysa do uczestniczenia w sesjach rady miejskiej. Za nieprawidłowe uznać należy też regulacje zawarte w § 8 i § 19 statutu, gdyż organy sołectwa zostały wskazane w art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, natomiast rada sołecka nie pełni roli żadnego organu, a jedynie rolę wspomagającą i opiniodawczo-doradczą wobec sołtysa. W sprzeczności z treścią art. 18 ust. 2 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym pozostają też uregulowania zawarte w § 26 ust. 1 i 2 i § 27 oraz załączniku do statutu sołectwa określającego mienie przekazane w zarząd sołectwa i do korzystania. Rada Miejska przekroczyła delegację ustawową w zakresie ustalenia zasad przekazywania mienia do korzystania, wkraczając w sposób nieuprawniony w zakres kompetencji zastrzeżonych dla organu wykonawczego gminy. Zaskarżony przepis nie określa procedury i warunków przekazania, którymi kierować się powinien organ wykonawszy, lecz faktycznie dokonuje przekazania określonego w załączniku mienia i nadaje Radzie Miejskiej kompetencję do przekazania kolejnych składników mienia komunalnego. Tymczasem do wyłącznej właściwości rady gminy należy ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki, zaś do zadań wójta należy gospodarowanie mieniem komunalnym. Co do zasady działa on w zakresie zasad jakie określi rada gminy, jest jednak samodzielny w granicach wyłącznie jemu przyznanych kompetencji (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 kwietnia 2016 r. II SA/Go 227/16). Ponadto jednostki pomocnicze gminy nie tworzą własnych budżetów. Statut gminy określa uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy, o czym stanowi art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Dochody i wydatki jednostki pomocniczej to dochody i wydatki budżetu gminy, stad przyjęcie, że dochodami sołectwa mogą być dobrowolne wpłaty ludności, darowizny czy inne dochody było naruszeniem przywołanego przepisu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 29 marca 2010 r., II SA/Bd 121/10). W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta Nowe Brzesko uznał za zasadny zarzut odnoszący się do wadliwego wskazania w § 6 ust. 5 statutu kompetencji zebrania wiejskiego do dokonywania wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, zarzut dotyczący § 7 pkt 13 statutu, zarzut odnoszący się do § 26 ust. 1, a w konsekwencji załączników do statutu – w zakresie w jakim użyto sformułowania o powierzeniu sołectwu mienia oraz zarzut dotyczący § 26 ust. 1 i 2. W pozostałym zakresie organ wniósł oddalenie skargi jako bezzasadnej. Odnosząc się natomiast do poszczególnych zarzutów skargi organ przyznał, że zadania sołectwa i sposób ich realizacji powinny być uregulowane w statucie sołectwa w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu zadań oraz form działania sołectwa. Jednakże naruszenia tej zasady można się dopatrywać wówczas, gdy zarówno zadania jak i sposób ich realizacji są uregulowane w postaci katalogu otwartego, nie zaś wtedy, gdy sposób realizacji zadań jest wskazany przykładowo i odnosi się do zamkniętego katalogu zadań. W zaskarżonej uchwale katalog zadań sołectwa został skonstruowany w § 3 ust. 2 statutu w postaci wyliczenia zamkniętego. Ust. 3 § 3 statutu jest jedynie kontynuacją ust. 2. W ocenie organu nie jest wadliwy również zapis § 6 pkt 7 statutu, który określa kompetencję zebrania wiejskiego w sposób ogólny, a nie otwarty. Organ uchwałodawczy nie przypisuje w tym wypadku zadań zebraniu wiejskiemu w trybie pozastatutowym, gdyż nie odnosi się do uchwał rady gminy innych niż podejmowanych w przedmiocie statutu sołectwa, a odwołuje się jedynie do przepisów ustaw. Tym samym § 3 ust. 3 i § 6 pkt 7 statutu nie naruszają art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. W zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 4 ust. 2 statutu organ podał, że regulacja ta nie była omawiana w zarzutach skargi, ani w uzasadnieniu, a pojawia się jedynie we wnioskach skargi. Stąd nie wiadomo, jaka dokładnie jest argumentacja skarżącego za uchyleniem zapisu. Odnosząc się jednak do wniosku skargi organ wskazał, że uprawnienie do decydowania przez zebranie wiejskie ile osób będzie wchodziło w skład rady sołeckiej (w przedziale liczbowym określonym przez statut) nie narusza ustawy o samorządzie gminnym. Z art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że tworzenie jednostek pomocniczych gminy oraz regulacja zadań organów i trybów wyboru osób pełniących określone funkcje w organach tych jednostek stanowi zakres regulacji wewnętrznego ustroju gminy. Jeżeli są jakieś w tym zakresie ograniczenia, to muszą one wynikać z przepisów rangi ustawowej. (wyrok WSA w Poznaniu z 1 lipca 2020 r., IV SA/Po 613/20). Brak podstaw by z przepisów ustawy o samorządzie gminnym wywodzić zakaz wskazania przez zebranie sołeckie konkretnej liczby członków rady sołeckiej (w przedziale liczbowym określonym przez statut), ponieważ rada gminy ma swobodę w przypisywaniu zadań organom jednostki pomocniczej (art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy). Zebranie wiejskie może przykładowo ustalić liczbę członków rady sołeckiej przed wyborami sołtysa i rady sołeckiej. Tym samym powyższy zapis nie narusza art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Nie są też sprzeczne z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przepisy § 6 pkt 5, § 16 ust. 1 i 4 oraz § 17 statutu. Brak było podstaw by uznać za wadliwe przypisanie zebraniu wiejskiemu kompetencji do odwołania sołtysa i rady sołeckiej, a skarżący wnosił o skreślenie pkt 5 § 6 w całości, w tym też w zakresie odwoływania sołtysa i rady sołeckiej. Organ podał, że żadne przepisy nie regulują zasad i trybu odwołania sołtysa. Ustawodawca kierując się zasadą samodzielności pozostawił kwestie regulacji odwoływania, a nawet samej możliwości odwoływania sołtysa zapisom jednostek pomocniczych. Nie można zatem uznać, że przyznanie zebraniu wiejskiemu - jako organowi uchwałodawczemu - kompetencji do odwołania sołtysa i członków rady sołeckiej, w sposób istotny narusza prawo. Odnośnie zarzutu dotyczącego dokonywania wyboru sołtysa i rady sołeckiej podczas zebrania wiejskiego, organ wskazał na rozbieżne w tym zakresie stanowisko w doktrynie. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem to zebranie wiejskie z mocy ustawy dokonuje wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej (por.: M. Augustyniak, Jednostki pomocnicze gminy, Warszawa 2010, s. 137 i 142; B. Jaworska-Dębska (w:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2013, uw. 2 do art. 36 u.s.g.), a więc że ma w tym zakresie własne kompetencje stanowiące, wymagające konkretyzacji w statucie (tak A. Agopszowicz (w:) A. Agopszowicz, Z. Gilowska, Ustawa o gminnym samorządzie terytorialnym. Komentarz, Warszawa 1997, art. 36 Nb 2). Niekiedy z kolei wskazuje się, że w statucie można określić sam sposób glosowania - na zebraniu wiejskim czy w lokalu wyborczym (tak A. Szewc (w:) A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2012, uw. 6 do art. 36). Niemniej organ uznaje za zasadny zarzut wadliwego wskazania w § 6 ust. 5 kompetencji zebrania wiejskiego do dokonywania wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, gdyż może ona być rozumiana jako uprawnienie organu uchwałodawczego. Jednak nieuzasadnione jest żądanie stwierdzenia nieważności pozostałych zapisów zawartych w § 16 ust. 1 i 4 oraz § 17. Zebranie wiejskie nie jest organem kadencyjnym i może działać w każdym czasie. Dlatego nie ma przeszkód, aby wybory sołtysa i rady sołeckiej odbyły się na zebraniu (tak np. "Tworzenie, organizacja i funkcjonowanie jednostek pomocniczych gminy" - Monika Augustyniak, Paweł Chmielnicki. Wyd. Municipium Warszawa 2011 r., str. 193). Powyższe zapisy określają jedynie sposób (tryb) zorganizowania wyborów, natomiast kwestia wyborów uregulowana została w odrębnym - 4 rozdziale. Nie ulegało wątpliwości, że w tym trybie wyboru dokonują uprawnieni mieszkańcy sołectwa, a nie dokonuje się tego uchwałą Zebrania Wiejskiego, o której mowa w § 14. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności tych zapisów, gdyż nie są one w sprzeczności z art. 36 ust. 2 powyższej ustawy. W zakresie żądania stwierdzenie nieważności § 6 pkt 3 oraz § 7 pkt 3 i pkt 16 statutu organ podniósł, że w orzecznictwie nie kwestionuje się przyznania wskazanych w nich kompetencji, tym bardziej, że możliwe jest przypisanie zebraniu wiejskiemu kompetencji do odwołania sołtysa i członków rady sołeckiej (przykładowo - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 grudnia 2021 r., III SA/Kr 966/21). Brak było więc podstaw do uznania, że w tym przypadku nastąpiło naruszenie art. 11 a ust. 1 oraz art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż przedmiotowe uprawnienia nie naruszają uprawnień kontrolnych, a jedynie stanowią formę przekazywania informacji z działalności, która nie rodzi żadnych uprawnień zabrania wiejskiego, jak np. udzielanie sołtysowi skwitowania czy absolutorium. Argumentacja skarżącego, że § 7 pkt 4 i pkt 6 statutu wprowadzał "chaos kompetencyjny" przez przyznanie organowi wykonawczemu również uprawnień uchwałodawczych mijała się z prawidłowym rozumieniem charakteru posiadania tego rodzaju inicjatywy przez sołtysa - jest to uprawnienie o charakterze zarządczym, a nie uchwałodawczym (por. wyrok WSA w Kielcach z 14 listopada 2019 r. II SA/Ke 749/19 oraz Dolnicki Bogdan (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2021, komentarz do art. 36 u.s.g.). Tym samym wskazana regulacja nie naruszała art. 36 ust. 1 ww. ustawy. W zakresie żądania stwierdzenie nieważności § 8 ust. 3 oraz § 19 ust. 4 organ w pierwszej kolejności podał, że niesłusznie skarżący zarzuca, że przepis art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym wykluczał uprawnienie rady miejskiej do określenia organizacji rady sołeckiej. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany jest pogląd o dopuszczalności, a nawet zasadności ustanowienia funkcji przewodniczącego rady sołeckiej (por. Bogdan Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2021, komentarz do art. 36 u.s.g., wyrok WSA w Poznaniu z 14 lutego 2020 r., IV SA/Po 917/19). Ponadto skoro kontrowersje budzić może przewodniczenie przez sołtysa obradom rady sołeckiej (por. Chmielnicki Paweł (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Warszawa 2022, komentarz do art. 36 u.s.g.) to pożądanym jest ustanowienie funkcji przewodniczącego rady sołeckiej, którym nie będzie sołtys. Po drugie, z przywołanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2024 r. III OSK 657/23 nie wynika zakaz wybrania przewodniczącego rady sołeckiej. Ponadto zarzut skargi niesłusznie wskazuje na przypisanie sołtysowi kompetencji do przewodniczenia posiedzeniom rady sołeckiej, gdyż w statucie określono jedynie uprawnienie sołtysa do zwołania posiedzenia rady sołeckiej. Tymczasem przewodniczenie posiedzeniom rady sołeckiej zostało, zgodnie z treścią statutu, powierzone w ramach odrębnej od osoby sołtysa funkcji. Z racji tego, że tą osobną funkcję pełni przewodniczący rady sołeckiej, zarzut skargi jest niezrozumiały. Nadto aktualne orzecznictwo zakwestionowało stanowisko przypisujące sołtysowi funkcje przewodniczenia radzie sołeckiej. Tym samym § 8 ust. 3 oraz § 19 ust. 4 nie naruszają przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Odnosząc się do zarzutu o niedopuszczalności zwoływania posiedzeń rady sołeckiej przez sołtysa organ wskazał, że działanie sołtysa w zakresie zwołania rady sołeckiej ma charakter wyłącznie techniczno-organizacyjny i następuje na wniosek szerszego katalogu podmiotów (por. Chmielnicki Paweł (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Opub: WKP 2022, komentarz do art. 36 u.s.g. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 12 grudnia 2019 r. II SA/Ke 738/19). Podkreślenia wymaga, że zarzut skargi niesłusznie wskazuje na przypisanie sołtysowi kompetencji do przewodniczenia posiedzeniom rady sołeckiej. Tym samym brak podstaw do uznania, że w § 8 ust. 4 statutu nastąpiło naruszenie art. 36 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem organu nieuzasadniony jest również zarzut skargi mający za przedmiot § 8 ust. 5 zdanie drugie statutu. Sołtys nie kieruje zgodnie z treścią statutu pracami rady sołeckiej, ani - tym bardziej - nie przewodniczy jej obradom, ponieważ osobno w tym celu zostaje powołany przewodniczący rady sołeckiej. Działanie sołtysa w zakresie zwołania rady sołeckiej ma charakter wyłącznie techniczno-organizacyjny i następuje na wniosek szerszego katalogu podmiotów. Brak jakichkolwiek sankcji za brak uczestnictwa sołtysa w pracach rady soleckiej jest emanacją faktu, że rolą rady sołeckiej jest wspomaganie działalności sołtysa i ma ona charakter opiniująco-doradczy. Przywołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 marca 2021 r. IV SA/Po 1539/20 dotyczy natomiast sytuacji, gdy sołtysowi wprost przypisano kierowanie pracami rady sołeckiej, stąd nie jest on adekwatny do zapisów niniejszego statutu. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego § 26 ust. 1 i 2 wraz załącznikami określającymi powierzone składniki mienia komunalnego organ podał, że statut powinien zawierać listę składników mienia komunalnego, niemniej należy uznać, że niezasadnie w § 26 ust. 1, a w konsekwencji też w załącznikach, użyto sformułowania o powierzeniu sołectwu mienia. Ponadto za zasadny organ uznał też zarzut w zakresie § 26 ust. 2. W ocenie organu skarżący dokonał nadinterpretacji zapisu § 27, którego istotą jest wskazanie środków, które będą finalnie przeznaczane na potrzeby sołectwa. Środki te stanowią dochody budżetu gminy, o innym wyodrębnieniu nie może być mowy. Przywołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 29 marca 2010 r. II SA/Bd 121/10 dotyczy przekazania sołectwu dotacji celowej z budżetu gminy, a zatem odbiega od treści zarzutu skargi. Na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. Prokurator wnosił i wywodził jak w skardze, modyfikując zarzut dotyczący § 4 ust. 2 statutu i wskazując, że zakresem zaskarżenia objęta jest cała wskazana jednostka redakcyjna aktu. Nadto użycie w § 6 ust. 5 statutu słowa "wybieranie" świadczyło, zdaniem Prokuratora, o wadliwości zaskarżonej regulacji. Pełnomocnik organu podtrzymał natomiast stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga tylko w części była zasadna. Przedstawione poniżej argumenty prawne Sądu stanowią powtórzenie w znacznej mierze stanowiska wyrażonego m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 30 grudnia 2024 r., III SA/Kr 1568/24; z 22 stycznia 2025.r, III SA/Kr 1580/24 oraz 18 lutego 2025 r., III SA/Kr 1612/24. Powołane wyroki odnoszą się do analogicznych zagadnień prawnych dlatego Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za usprawiedliwione przytoczenie ponownie tego typu argumentacji. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym posługując się określeniem "w szczególności" w zakresie przedmiotu regulacji objętych statutem jednostki pomocniczej gminy, powoduje, że wymienione w tym przepisie elementy statutu, nie są katalogiem zamkniętym. Powołany przepis stanowi bowiem, że Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: 1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej; 2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej; 3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej; 4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji; 5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że zakres zadań jednostki pomocniczej, który jest pochodną uprawnień przekazanych sołectwu przez radę gminy (jak wskazuje art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym) – może być niedookreślony. Skoro bowiem, jak podkreśla się w poniżej przywoływanej literaturze przedmiotu – powstanie sołectwa – z zakresem przekazanych mu zadań, jest wynikiem samoograniczenia się przez radę gminy w jej kompetencjach, to w szczególności "zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji" powinien zostać jasno i wyraźnie dookreślony w statucie jednostki pomocniczej. Jednocześnie Sąd przyjął, że ustawodawca wyznaczył radzie gminy stosunkowo szeroki zakres możliwości szczegółowych regulacji – z tych to powodów, tam gdzie zapisy statutu sprzeciwiały się oczywistym wartościom konstytucyjnym bądź sprzeczne były w wybranymi przepisami ustawowymi – należało uznać, że doszło zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do istotnego naruszenia prawa, a co za tym idzie – stwierdzić nieważność zaskarżonych przepisów. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Sąd nie był związany ani zakresem podniesionych zarzutów skargi, ani też twierdzeniami strony przeciwnej (np. przyznającej, że zebranie wiejskie nie ma charakteru elekcyjnego). Odnosząc się do uwzględnionych zarzutów Prokuratora, a dotyczących sformułowania "w szczególności" użytego w § 3 ust. 3 statutu; § 7 pkt 13 statutu przewidującego obowiązek uczestnictwa sołtysów w naradach zwoływanych przez Burmistrza; § 26 ust. 1, 2 statutu powierzającemu sołectwu zarządzanie i korzystanie ze składników mienia, a także § 27 statutu określającego dochody sołectwa – to należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ustawodawca zadecydował, o domniemaniu generalnej kompetencji rady gminy. Oznacza to, że przekazywanie tych kompetencji innym jednostkom (tu: sołectwu) musi być precyzyjne. Zasada działania organów publicznych na podstawie prawa, co wynika z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. wymaga, aby podstawy prawne do działania organu władzy publicznej były wyraźnie określone. W przeciwnym razie może dojść do wykonywania zadań przez sołectwo w zakresie nie przekazanym mu przez radę gminy. Rzeczą radnych jest więc takie skonstruowanie katalogu przekazywanych zadań i określenie sposobu ich realizacji, aby podstawa prawna do podejmowania określonych rozstrzygnięć była jasna i oczywista. Jak wskazuje się w doktrynie, byt jednostki pomocniczej gminy jest uzależniony od nadanych jej statutem konkretnych uprawnień, gdyż poza statutem brakuje innej podstawy prawnej do podejmowania przez nią działań (por. P. Chmielnicki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2022). Co więcej, doktryna w sposób wyraźny opowiada się za możliwością upodmiotowienia jednostek pomocniczych tj. powierzenia im możliwości wykonywania zadań publicznych w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gmina, tworząc jednostki pomocnicze, dokonuje bowiem samoograniczenia się, tak jak państwo samoogranicza się, tworząc samorząd terytorialny. Świadczy o tym, po pierwsze, art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Wynika z niego, że gmina w statucie jednostki pomocniczej określa zakres zadań przekazywanych jej przez gminę oraz sposób ich realizacji. Po drugie, podobny wniosek wypływa z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. W tym przepisie również brak zastrzeżenia przy upoważnieniu przez radę gminy organu wykonawczego jednostki pomocniczej do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, że zadania te mają być wykonywane w imieniu gminy. Tym samym uprawniony wydaje się wniosek, że jednostki pomocnicze mogą być upoważniane (w przypadku ich utworzenia) do wykonywania scedowanych na nie zadań we własnym imieniu (E. Szewczyk, S. Pawłowski, 4. Podmiotowość publicznoprawna jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego [w:] Podmiotowość samorządu terytorialnego - ustrojowe pytania i dylematy, red. K. Małysa-Sulińska, M. Stec, Warszawa 2020). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zarzutów Prokuratora była przede wszystkim niedookreśloność przepisów uchwały poprzez użycie w § 3 ust. 3 i § 6 pkt 7 statutu zwrotu "w szczególności" oraz "w innych sprawach" w zakresie, w jakim przepisy te nie dookreślały w sposób wymagany konstytucyjnymi zasadami, sposobu realizacji przekazanych zadań oraz określenia kompetencji Zebrania Wiejskiego. Zdaniem Sądu zarzuty te tylko w części są zasadne. Podkreślić bowiem należy, że zadania przekazywane sołectwu zostały określone w statucie w sposób wyraźny, poprzez enumeratywne wyliczenie zamieszczone w § 3 ust. 2 statutu sołectwa. Jednakże rada gminy poprzez użycie sformułowania "w szczególności" w § 3 ust. 3 statutu w części opisującej sposób realizacji przekazanych sołectwu zadań – pozostawiła otwarty katalog możliwych sposobów działania sołectwa. Jest to o tyle istotne, że tylko taki niedookreślony w istocie przepis mógłby stać się podstawą realizacji przez sołectwo przekazanego mu zadania – ponieważ ani ustawa o samorządzie gminnym, ani też ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 679) nie zawierają jakichkolwiek reguł dotyczących sposobów lub form realizacji zadań przekazanych jednostkom pomocniczym. W konsekwencji, w przypadku podjęcia przez sołectwo ewentualnych działań w zakresie realizacji przekazanych mu zadań, ale w sposób nie wymieniony w §3 ust, 3 statutu - to brak byłoby wyraźnej podstawy prawnej do takich czynności. Niezasadne natomiast były zarzuty skargi dotyczące § 4 ust. 2 statutu w zakresie sformułowania "o liczbie jej członków decyduje Zebranie", a także § 6 pkt 7 statutu, zgodnie z którym do kompetencji zebrania wiejskiego należało: "stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych przepisami prawa do kompetencji zebrania wiejskiego". Rację miał organ, że z przepisów ustawy o samorządzie gminnym nie można było wywodzić istnienia zakazu wskazania przez zebranie sołeckie konkretnej liczby członków rady sołeckiej (w przedziale liczbowym określonym przez statut), a to z uwagi na szeroki zakres swobody rady gminy w przypisywaniu zadań organom jednostki pomocniczej (art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy). Zebranie wiejskie mogło więc przykładowo ustalić liczbę członków rady sołeckiej przed wyborami sołtysa i rady sołeckiej. Zdaniem Prokuratora, zapis § 6 pkt 7 statutu świadczył o niedookreśloności kompetencji zebrania wiejskiego. W ocenie Sądu, skarżącemu umknęło jednak, że ta sama jednostka redakcyjna tekstu wskazywała, że chodzi o stanowienie w sprawach "zastrzeżonych przepisami prawa do kompetencji zebrania wiejskiego. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie jest tak, że statut w tym zakresie przewidział otwarty katalog kompetencji, ale wręcz przeciwnie – uzależnił wykonywanie funkcji uchwałodawczej zebrania wiejskiego "w innych sprawach" jednocześnie ograniczając stanowienie w tych sprawach tylko do przypadków zastrzeżonych przez przepisy do kompetencji tego organu. Wprawdzie w dacie podjęcia uchwały Sąd nie dostrzega tego typu "innych spraw" zastrzeżonych przez przepisy prawa do kompetencji zebrania wiejskiego (czyli niewymienionych w § 6 pkt 1- 6 statutu) co w praktyce jest skutkiem ograniczoności regulacji ustawowych w tym zakresie – niemniej jednak Sąd dopuścił taką możliwość pro futuro, ponieważ została ona obwarowana zastrzeżeniem konieczności istnienia "przepisu prawa" w tym zakresie. Dodatkowo należałoby powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że "(...) próba kazuistycznego określenia katalogu spraw należących do zebrania wiejskiego mogłaby okazać się niedoskonała z powodu niezamierzonego pominięcia jakiejś kwestii istotnej dla danej społeczności lokalnej" (wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., III OSK 6172/21). Jak już Sąd wskazał powyżej, zasadne były również zarzuty Prokuratora o obowiązku uczestnictwa sołtysów w naradach i sesjach rady miejskiej (§ 7 pkt 13 statutu). Tego typu zapis, zdaniem Sądu, wykraczał poza upoważnienie ustawowe, a przede wszystkim sprzeczny był z art. 37a ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy, na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Nadto, jest on każdorazowo zawiadamiany o sesji rady gminy, na takich samych zasadach jak radni. Zobowiązanymi do uczestnictwa w sesjach, pracach rady gminy oraz jej komisjach są tylko radni gminy. Zatem, ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje rozszerzania obowiązku uczestnictwa w sesjach rady na organy wykonawcze jednostek pomocniczych gminy. Zaprezentowana przez Sąd wykładnia ww. przepisu powszechnie akceptowana jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 24 listopada 2022 r., III OSK 6172/21; z 17 stycznia 2023 r., III OSK 6652/21). Oceniając z kolei zasadność zarzutów Prokuratora dotyczących § 26 ust. 1, 2 statutu powierzającemu sołectwu zarządzanie i korzystanie ze składników mienia, a także § 27 statutu określającego dochody sołectwa to Sąd wskazuje, że Sołectwo nie może posiadać samodzielności w zarządzaniu, korzystaniu z mienia gminnego; nie posiada też własnych dochodów. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie, a statut ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Mieniem komunalnym jest prawo własności i inne prawa majątkowe należące do gminy i innych gminnym osób prawnych (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lutego 2024 r., III OSK 815/22 powołany art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zawiera treść norm prawnych, których odkodowanie nasuwa trudności interpretacyjne. Jeżeli bowiem przepis ten posługuje się pojęciem mienia komunalnego w rozumieniu art. 43 ustawy o samorządzie gminnym (analogicznie art. 44 Kodeksu cywilnego), to wówczas jednostka pomocnicza musiałaby być wyposażona w uprawnienia wynikające z prawa własności lub innych praw majątkowych przysługujących osobie prawnej (tj. gminie lub innej gminnej osobie prawnej). Jeżeli te uprawnienia (prawa) miałyby mieć charakter cywilny (np. prawo najmu, dzierżawy), to wówczas jednostka pomocnicza musiałaby mieć przymiot strony zdolnej do bycia podmiotem tego prawa. Jednostka pomocnicza nie posiada ani zdolności prawnej, ani zdolności do czynności prawnej, a tym samym nie może statut wyposażyć jej w uprawnienia cywilnoprawne do korzystania z mienia. W przypadku jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi o zdolności prawnej takich jednostek można mówić tylko wtedy, gdy ustawa przyznaje im taką zdolność. Żaden przepis, czy to ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też ustawy o samorządzie gminnym nie przyznaje jednostce pomocniczej ani statusu osoby prawnej, ani też jednostki organizacyjnej wyposażonej w zdolność prawną lub zdolność do czynności prawnych. Organ wykonawczy gminy może co najwyżej upoważnić organ jednostki pomocniczej do reprezentowania gminy w zakresie zarządzania lub korzystania z mienia komunalnego. Jednostce pomocniczej nie mogą przysługiwać uprawnienia o charakterze administracyjnym do rzeczy jak np. prawo trwałego zarządu. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, a jednostka pomocnicza nie jest jednostką organizacyjną gminy (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r. III OSK 3779/21). Z treści art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika co najwyżej, że organom jednostki pomocniczej mogą być przyznane uprawnienia do podejmowania czynności faktycznych dotyczących mienia komunalnego, ale nie stanowiących czynności prawnych. Mogą one dotyczyć np. utrzymywania porządku, udostępniania, utrzymywania w należytym stanie składnika mienia komunalnego. Taki właśnie zakres czynności wchodzi w skład pojęcia zarządzania i korzystania z mienia w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie może być interpretowany jako przepis nakazujący w każdym przypadku kreowanie dla jednostki pomocniczej zasad zarządzania, korzystania i rozporządzania dochodami z mienia komunalnego, jak również zakresu czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Z kolei art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że statut gminy określa uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy. Oznacza to, że wydatki jednostki pomocniczej to wydatki budżetu gminy i w tej sytuacji przyjęcie, że dochodami sołectwa są dotacje celowe z budżetu gminy jest naruszeniem ww. art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminy. Z tych to powodów Sąd uznał za istotnie naruszające prawo zapisy statutu powierzające sołectwu zarządzanie i korzystanie z mienia komunalnego, a także upoważniające sołectwo do takich czynności jak: wynajmowanie, wydzierżawianie mienia komunalnego. Niezasadne natomiast były zarzuty Prokuratora dotyczące przyznania zebraniu wiejskiemu w § 6 pkt 3 i 5, § 7 pkt 3 i 16, § 16 ust. 1 i 4 oraz § 17 statutu uprawnień elekcyjnych i kontrolnych. Należałoby powtórzyć za powołanymi wyżej orzeczeniami, że zebranie wiejskie jest formą demokracji bezpośredniej, w której uczestniczą wszyscy mieszkańcy sołectwa (posiadający czynne prawo wyborcze do rady gminy). Należy zatem rozważyć, czy powierzenie w statutach dokonania wyboru sołtysa i rady sołeckiej Zebraniu Wiejskiemu, w sytuacji gdy zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym wyboru mają dokonać stali mieszkańcy sołectwa, mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego oraz nie narusza norm ustawowych. W doktrynie zwraca się uwagę na dwie okoliczności – że formalnie pojęcia zebranie wiejskie i ogół mieszkańców sołectwa pokrywają się, jednakże mają odrębne kompetencje (por. P. Chmielnicki (red.) Ustawa o samorządzie gminnym, Komentarz, Warszawa 2022). Judykatura jednak przyznaje, że w praktyce rozróżnienie obu gremiów jest kwestią stricte formalną. Nie jest przecież wykluczone, że wyboru sołtysa lub członków rady sołeckiej dokonają wyłącznie uprawnieni mieszkańcy sołectwa w dacie i miejscu zwołanego zebrania wiejskiego (por. P. Chmielnicki, jw.). Ocena, czy uchwały nie naruszają norm ustawowych wymagała ustalenia, czy zaskarżone postanowienia statutów zapewniają dokonywanie wyboru sołtysa i rady sołeckiej przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania (zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Zdaniem Sądu zasady te zostały zrealizowane w zaskarżonych uchwałach, wyboru sołtysa i rady sołeckiej dokonuje bowiem ogół mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania w wyborach do Rady Gminy Nowe Brzesko (choć w formie Zebrania Wiejskiego). Sąd podziela w pełni i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2023 r., III OSK 6684/21, w którym sąd kasacyjny wskazał: "Wprawdzie zgodnie z art. 36 ust. 2 u.s.g. sołtysa oraz członków rady sołeckiej wybiera się w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania, tym niemniej nie oznacza to, że jedynym możliwym trybem wyboru sołtysa jest jego wybór przez stałych mieszkańców sołectwa. Regulacja trybu wyboru osób pełniących określone funkcje w organach jednostek pomocniczych stanowi zakres regulacji wewnętrznego ustroju gminy. Potwierdza to art. 35 ust. 1 u.s.g. zgodnie z którym organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem. Rada gminy decydując się na utworzenie jednostki pomocniczej korzysta ze znacznego zakresu samodzielności przy regulacji statutu takiej jednostki. Ograniczona jest jedynie wyraźną treścią przepisów ustawowych oraz koniecznością uwzględnienia zasady, że jednostka pomocnicza nie jest jednostką samorządu terytorialnego. Samodzielność samorządu terytorialnego jest, w odróżnieniu od administracji rządowej, jedną z podstawowych zasad kreujących taki samorząd. Bez samodzielności nie byłoby samorządu terytorialnego, co wyraźnie zauważył ustawodawca wpisując zasadę samodzielności samorządu do Konstytucji RP (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Jednym z zakresów owej samodzielności jest także samodzielność w określaniu ustroju danej jednostki samorządu, a w przypadku gmin dodatkowo także ustroju jednostki pomocniczej. W zakresie wykonywania zadania polegającego na określeniu ustroju wewnętrznego gminy, organy gminy (a w szczególności organ stanowiący gminy) korzystają z władztwa i mają prawo do przyjmowania takiej regulacji, która nie jest sprzeczna z przepisami ustaw. Wniosek ten wynika z art. 169 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym ustrój wewnętrzny jednostek samorządu terytorialnego określają, w granicach ustaw, ich organy stanowiące, a podstawową ustawą regulującą ustrój samorządu jest ustawa o samorządzie gminnym. Powyższe prowadzi do wniosku, że przepisy regulujące tryb wyborów organów sołectwa pozostawione zostały w znacznej mierze samodzielności organów stanowiących gmin, które same decydują w jakim trybie następuje ich powołanie. Jeżeli są jakieś w tym zakresie ograniczenia, to muszą one wynikać z przepisów rangi ustawowej (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1495/17). Jeżeli wybór sołtysa i członków rady sołeckiej następuje w głosowaniu tajnym, bezpośrednim i spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania to dopuszczalnym było doprecyzowanie w Statucie, czy następuje on w drodze uchwały zebrania wiejskiego respektującego powyższe zasady, czy też w drodze głosowania mieszkańców sołectwa. O dopuszczalności uregulowania w statucie jednostki pomocniczej uprawnienia zebrania wiejskiego do wyboru sołtysa lub rady sołeckiej wypowiedziały się także sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2473/13; wyrok NSA z 20 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2591/16)". Niezasadny był również zarzut dotyczący § 7 pkt 3,4,6 i 13; § 8 ust. 3, 4 i 5 oraz § 19 ust. 4 statutu w zakresie obowiązków sołtysa; organizacji posiedzeń rady sołeckiej i istnienia funkcji Przewodniczącego sołectwa. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Z powołanego przepisu wynika zatem, że rada sołecka nie jest organem jednostki pomocniczej, a sołtys nie wchodzi w skład rady sołeckiej. Zdaniem Sądu z powołanego przepisu nie wynika, że naruszeniem przepisów prawa jest nałożenie na sołtysa obowiązku zwoływania rady sołeckiej, składanie zebraniu wiejskiemu sprawozdań z działalności, inicjowanie wskazanych w statucie aktywności społeczności lokalnej. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w przywołanym poniżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, że skoro rada sołecka ma wspomagać działalność sołtysa, to nie stanowi naruszenia prawa uprawnienie sołtysa do zwoływania posiedzeń tej rady. Wskazane w § 7 statutu obowiązki sołtysa, a w § 8 statutu obowiązki rady sołeckiej, zdaniem Sądu, są konkretyzacją określenia przez radę gminy, sposobu realizacji zadań organów sołectwa tj. m.in. zasady współdziałania organu wykonawczego (sołtys) z wspomagającą jego działalność – radą sołecka. Wyposażenie sołtysa w uprawnienie do zwoływania posiedzeń rady sołeckiej oraz przewodniczenia im nie narusza również art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy organ wykonujący władzę publiczną działa na podstawie i w granicach przepisów prawa (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r, III OSK 6684/21). Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w pkt I wyroku uznając, że doszło w tym przypadku do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie wskazanych zapisów z obrotu prawnego. W pozostałym zakresie Sąd (pkt II) nie podzielił zastrzeżeń Prokuratora, w związku z czym na podstawie art. 151 powołanej ustawy oddalił skargę.