III SA/Kr 1262/23
PostanowienieWSA w Krakowie2023-09-13
Skład orzekający: sędzia WSA Jakub Makuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe dotyczące ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i odmowy zwolnienia z tej opłaty powinno zostać umorzone?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i odmowy zwolnienia z tej opłaty podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony, ponieważ przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Ustawodawca precyzyjnie określa krąg podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tej należności, a zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, co wyklucza stosowanie cywilnych zasad dziedziczenia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy P. o ustaleniu skarżącemu opłaty za pobyt jego matki w Domu Pomocy Społecznej i odmowie zwolnienia z tej opłaty. W trakcie postępowania sądowego zmarł skarżący. Kolegium wniosło o umorzenie postępowania, co potwierdził Urząd Stanu Cywilnego, nadesławszy akt zgonu.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 14 czerwca 2023 r. znak SKO.PS/4110/438/2023 w przedmiocie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej – postanawia – umorzyć postępowanie sądowe.
Pismem z 5 lipca 2023 r. J. G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 14 czerwca 2023 r. znak SKO.PS/4110/438/2023. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 26 kwietnia 2023 r. znak [...] o ustaleniu skarżącemu opłaty za pobyt matki skarżącego w Domu Pomocy Społecznej i odmowie zwolnienia skarżącego z tej opłaty.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowego wskazując na śmierć skarżącego. Na wezwanie Sądu właściwy Urząd Stanu Cywilnego nadesłał odpis zupełny aktu zgonu, z którego wynika, że skarżący zmarł, a zwłoki znaleziono 17 lipca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Zgodnie zaś z art. 124 § 3 P.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
W przedmiotowym przypadku zaskarżona została decyzja zobowiązująca skarżącego do uiszczania opłat za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej. Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej przewiduje art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901). W pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanymi są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia (por. postanowienia WSA w Warszawie z 4 marca 2022 r., sygn. I SA/Wa 1518/21, WSA w Białymstoku z 2 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Bk 262/14 oraz z 18 lipca 2023 r. sygn. II SA/Bk 425/23). Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym.
Dodać należy, że w akcie zgonu nie wskazano daty śmierci skarżącego, ale z faktu złożenia przez niego osobiście podpisanej skargi w dniu 5 lipca 2023 r., a odnalezienia zwłok 17 lipca 2023 r. jednoznacznie wynika, że śmierć skarżącego nastąpiła po zainicjowaniu postępowania sądowego.
Powyższe okoliczności uzasadniają umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło