III SA/Kr 1263/05

WyrokWSA w Krakowie2006-02-07

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Bożenna Blitek, Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja rektora uczelni o odmowie przyjęcia na studia, wydana w postępowaniu rekrutacyjnym, może być uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie uzasadnienia i dwuinstancyjności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja rektora o odmowie przyjęcia na studia nie jest dotknięta nieważnością, ponieważ nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Uchybienia w zakresie uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 kpa) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, jakim była odmowa przyjęcia z powodu nieuzyskania wymaganej liczby punktów. Sąd podkreślił, że przepisy kpa stosuje się odpowiednio w postępowaniu rekrutacyjnym, co wyłącza ponowne przeprowadzenie egzaminu w postępowaniu odwoławczym.
Stan faktyczny
Skarżąca R. S. wniosła skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyjęcia jej na I rok studiów prawniczych. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów kpa, w tym zasad postępowania, dwuinstancyjności oraz brak odpowiedniego uzasadnienia. Kwestionowała również zakres i sposób przeprowadzenia egzaminu wstępnego, a także termin publikacji uchwały Senatu UJ dotyczącej rekrutacji.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Piotr Lechowski (sprawozdawca) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] 2005 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania R. S. .Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie , utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] 2005 r. orzekającą o odmowie przyjęcia R. S. na I rok studiów dziennych magisterskich na Wydziale Prawa i Administracji - kierunek Prawo w roku akademickim 2005/2006 . W podstawie prawnej decyzji Rektora U.J. powołano przepisy art. 259 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo szkolnictwie wyższym ( Dz.U. Nr 164 , poz. 1365 ) , § 125 Statutu U.J. oraz uchwały Senatu U.J. z 17.12. 2003 r. , 21.01. 2004 , 21.04.2004 , 26.05.2004 , 23.06.2004 i z dnia 22.12. 2004 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na I rok studiów w roku akademickim 2005/2006 a także przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zaznaczono też , że decyzję poprzedzał wniosek Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...]. 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Rektora U.J. wydanej przez Prorektora U.J. d.s. dydaktyki z powołaniem na udzielone upoważnienie stwierdzono , że w następstwie odwołania od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej , Uczelniana Komisja Rekrutacyjna ustaliła , iż postępowanie rekrutacyjne przeprowadzono zgodnie z powołanymi uchwałami Senatu U.J.. Wskazano , że podstawę do przyjęcia na I rok studiów w roku akademickim stanowiło uzyskanie minimum 65 punktów , i że w postępowaniu kwalifikacyjnym , odwołująca się takiej liczby punktów niż uzyskała .Nie przytaczając zarzutów odwołania stwierdzono dalej , że Uczelniana Komisja Rekrutacyjna sprowadziła dokumentację dotyczącą przebiegu egzaminu wstępnego i nie znalazła nieprawidłowości w toku postępowania kwalifikacyjnego , co uzasadnia podjęte przez Rektora U.J. rozstrzygnięcie. Z nieprzytoczonych w uzasadnieniu decyzji Rektora U.J. ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2005 r. wynika , że limit przyjęć na I rok kierunku Prawo na Wydziale Prawa i Administracji w roku akademickim 2005/2006 na studia dzienne magisterskie został uchwałą Senatu U.J. ustalony na 500 osób , oraz , że najniższy wynik kwalifikujący do przyjęcia na studia wynosił 67 punktów a R. S uzyskała [...] punkty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła R. S. , z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności oparto na zarzucie wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 6 , 7 , 8 , 11 , 10 ust. 1 , 15 oraz 77 i 107 § 3 kpa. Naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego upatruje skarga w : - zmianie minimum punktowego warunkującego przyjęcie na I rok studiów już po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego mimo braku podstawy prawnej ( art. 6 kpa ) - nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy , a w szczególności nie zbadaniu czy pytania egzaminacyjne nie wykraczały poza zakres egzaminu określony uchwałą Senatu z 17 grudnia 2003 r. w sprawie zasad i trybu przyjęć na I rok studiów ( art.7 kpa ) - nieustosunkowaniu się do podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego ( art., 8,11, kpa ) , - zaniechaniu umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów materiałów i zgłoszonych żądań ( art. 10 ust.1 kpa ) , - naruszeniu zasady dwuinstancyjności , przez ograniczenie kontroli w postępowaniu odwoławczym do formalnej poprawności decyzji organu I instancji , a nie badanie zasadności merytorycznej odwołania ( art. 15 kpa ) , - nie przeprowadzeniu żadnego dowodu na okoliczność czy pytania egzaminacyjne wykraczały poza zakres nakreślony uchwałą Senatu U.J. 12.12. 2003 , - całkowitym braku " uzasadnienia faktycznego " decyzji ( art.107 , §3 kpa ) . Zdaniem skarżącej w postępowaniu rekrutacyjnym naruszono konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa (art.2 Konstytucji) Naruszenia tej zasady upatruje skarga zarówno w sprzeczności pomiędzy ustaleniami zaskarżonej decyzji , w której raz stwierdzono , że " podstawą przyjęcia na I rok studiów było uzyskanie minimum 65 punktów , zaś w decyzji organu I instancji stwierdzono , że minimum to wynosiło 67 punktów jak i w niepromulgowaniu uchwały Senaty U.J. 17.12. 2003 r. w Informatorze dla Kandydatów na I rok studiów w terminie wynikającym z art. 141 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym t.j. do 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki. Wskazano , że Informator opublikowano w 2005r i nie spełnia wymogów ustawy. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazano , iż część pytań egzaminacyjnych nie kwalifikowała się do zakresu przedmiotowego egzaminu , który w myśl uchwały Senatu U.J. z 17.12. 2003 stanowił " test wielokrotnego wyboru mający na celu sprawdzenie rozumienia i logicznej interpretacji załączonych tekstów ". Podkreślając , że zgodnie z art. 141 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym Senat ma określić zakres egzaminu wstępnego zarzucono , iż umieszczenie w teście pytań sprawdzających znajomość wyrazów pochodzenia obcego, naruszyło prawo materialne i miało wpływ na wynik sprawy .Zdaniem skargi zdań z zakresu logiki formalnej również nie można zaliczyć do " tekstów do interpretacji " a za takie właśnie pytania skarżąca nie uzyskała punktów. Podkreślono , iż w informatorze na rok 2006/2007 już podano , że zakresem egzaminu wstępnego objęte będą pytania " sprawdzające rozumienie słów pochodzenia obcego mogących mieć pewien związek z prawem i naukami społecznymi ".Uzasadniając ten zarzut powołuje się skarżąca na wyrok NSA z dnia 26.03.1993 sygn. S.A./Wr 1287/92 (ONSA 1993/4/111 ) , w myśl którego przedmiotem zarzutu może być także naruszenie uchwały właściwego organu uczelni. Zarzucono dalej , że w postępowaniu odwoławczym zamiast rozpatrywać odwołanie , ograniczono się jedynie do mechanicznego zakwalifikowania w poczet studentów osób , które uzyskały 66 lub 65 punktów , w następstwie obniżenia progu minimum punktowego z 67 punktów , a odmowę uwzględnienia odwołań oparto w istocie na stwierdzeniu braku wolnych miejsc .Wyprowadza z tego skarżąca wniosek , że nie rozpatrzono odwołań także tych osób , których odwołania uwzględniono , ale przede wszystkim i tych , którym przyjęcia na studia odmówiono. Uzasadniając zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kpa , odwołano się do treści protokołu z posiedzenia Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z [...]. 2005 r. , z którego wynika , że złożono [...] odwołania , co zdaniem skarżącego dowodzi, iż w istocie nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia odwołań. Zdaniem skarżącej brak podstawy prawnej do przyjęcia , że rozpatrzenie ma polegać na mechanicznym uwzględnianiu odwołań osób , które w kolejności zajęły najwyższe miejsca w postępowaniu rekrutacyjnym. Na poparcie zarzutu , iż naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego , może mieć charakter rażącego naruszenia przepisów powołano szereg orzeczeń NSA. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego podniesiono ,że wskutek " wykroczenia w pytaniach testowych poza granice egzaminu wstępnego , wyznaczone treścią ( niezwykle lakonicznej ) uchwały Senatu U.J... , egzamin stal się nietransparentny ". Wymóg przejrzystości zasad konkursu poparto tezami z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.01. 2004 r. sygn. P 21/02 ( OTK- A 2004/2/9 dotyczącego postępowań o przyjęcie na aplikację adwokacką i radcowską. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wskazując na przepisy art.70 ust.5 Konstytucji RP i 141 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym podkreślono , że w zasadzie autonomii szkoły wyższej mieści się dopuszczalność regulowania aktami wewnętrznymi uczelni także sytuacji osób , które ubiegają się o uzyskanie statusu studenta. Przepis art.141 ust.1 ustawy stanowi podstawę uchwalania przez Senat na wniosek wydziału warunków i trybu rekrutacji oraz zakresu egzaminu wstępnego .Przywołano art.141 ust.1 a , jako stanowiący podstawę ustalenia egzaminu z przedmiotów nie zdawanych na egzaminie maturalnym. Podkreślono , że Uchwała Senatu z 17 grudnia 2003 r. o określająca zasady i tryb przyjęć na I rok studiów dziennych w roku akademickim 2005/2006 podana była do publicznej wiadomości w sposób określony w Statucie nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki , oraz że wynikające z niej warunki przyjmowania na studia , podane były w Informatorze na rok 2005/2006 .Rektor U.J. przyznał , że ustalenie testów i treść zadań testu wielokrotnego wyboru stanowiącego przedmiot egzaminu pozostawiono Wydziałowi Prawa i Administracji. Wskazano , że teksty w języku polskim dotyczyły różnych dziedzin , jednakże pytania dotyczyły bezpośrednio treści tych tekstów , tzn. , że tekst zawierał odpowiedź na pytanie wielokrotnego wyboru .Udzielenie prawidłowej odpowiedzi w istocie sprowadzało się do zrozumienia tekstu i podporządkowania jego fragmentów do propozycji odpowiedzi. Przyznano , że część tekstów była w istocie łamigłówkami logicznymi powszechnie stosowanymi na tzw. testach inteligencji , a część służyła sprawdzeniu umiejętności ustalenia znaczenia używanych powszechnie wyrazów obcych i sentencji łacińskich. Podkreślono , że limit przyjęć wynosił 500 osób a najniższy wynik kwalifikujący do przyjęcia na studia wynosił 65 punktów przy 120 punktach możliwych do uzyskania .Podkreślono też , że w informatorze zamieszczono teksty i zadania z lat poprzednich , dla orientacji w sposobie formułowania pytań i skali trudności. Zdaniem Rektora istota sprawy administracyjnej sprowadzała się do ustalenia czy kandydat posiada zdolność rozumienia i logicznej interpretacji tekstów przedstawionych przy egzaminie , przy zastosowaniu obiektywnej metody w postaci testu oraz do ustalenia czy postępowanie rekrutacyjne odpowiadało prawu powszechnemu i postanowieniom aktów wewnętrznych podjętych przez właściwe organy uczelni. Wskazując na przepis art.161 ustawy Rektor U.J. zajął stanowisko, że do istoty postępowania kwalifikacyjnego należy weryfikacja umiejętności kandydata przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną , zaś rola Rektora ( a właściwie Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej wyznaczona art. 141 ust.5 ustawy ) sprowadza się w toku instancji do kontroli uzyskanych wyników. Zakwestionowano stanowisko skargi wymagającej od Rektora ponownego postępowania merytorycznego rozumianego jako ponowne egzaminowanie kandydatów. Wyjaśniono , że obniżenie najniższego wyniku kwalifikacyjnego na studia w zaskarżonej decyzji Rektora do 65 punktów, w stosunku do 67 punktów podanych w decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej , jest następstwem rezygnacji ze studiów części osób , które zakwalifikowały się. W ich miejsce uwzględniono kandydatów z jednakową liczbą punktów z listy rezerwowej do wyczerpania limitu miejsc, co nastąpiło na poziomie co najmniej 65 punktów, a skarżąca uzyskała 63 punkty. W związku z zarzutem niepromulgowania uchwały Senatu wyjaśniono , że Informator nie mieści się w katalogu form promulgacji aktów wewnętrznych U.J. Uchwały wywieszane są na tematycznych tablicach ogłoszeń , dostępne są w komórkach organizacyjnych U.J.; t.j. w Dziale Nauczania i Dziekanacie Wydziału Prawa i Administracji oraz na stronach internatowych wydziału , a przewidziany art. 141 ust.1 termin 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki został zachowany. Wskazano , że zgodnie z art. 161 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym do decyzji podjętych w sprawach studenckich , przepisy kpa stosuje się odpowiednio. Wskazując na liczbę 2.500 osób , które przystąpiły do egzaminu na kierunek prawo , Rektor zajął stanowisko , iż specyfika postępowania rekrutacyjnego nie pozwala na uwzględnienie pewnych standardów przewidzianych kpa. W szczególności , zdaniem Rektora zasada z art. 10 kpa w zakresie wypowiadania się co do zebranych dowodów jest w przedmiotowej sprawie wyłączona. Zaznaczono , że w zaskarżonej decyzji ogólnikowo odniesiono się do zarzutów odwołania , ale podkreślono , że postępowanie rekrutacyjne przeprowadzono zgodnie z powołanymi uchwałami Senatu i nie znaleziono nieprawidłowości postępowania kwalifikacyjnego , a więc wskazano na bezpodstawność niektórych zarzutów. Konkluzję odpowiedzi na skargę stanowi stanowisko Rektora , iż zasada dwuinstancyjności postępowania nie zostały naruszona , a wszystkie elementy sprawy administracyjnej w postaci kontroli czy postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzono zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi i uchwałami Senatu przy zachowaniu zasady obiektywności i równości zostały zachowane , co przemawia za bezzasadnością skargi. W uzupełniającym skargę piśmie złożonym dnia [...]. 2006 r. skarżąca podniosła dalsze argumenty mające przemawiać za skargą. Zarzucono , że przyjęta forma " testu wielokrotnego wyboru mającego na celu sprawdzenie rozumienia i logicznej interpretacji załączonych tekstów " , nie odpowiada desygnatowi egzaminu w rozumieniu art. 141 ust.1 ustawy, gdyż treść uchwały Senatu U.J. nie daje odpowiedzi jakie dziedziny wiedzy objęte były zakresem egzaminu .Zdaniem skarżącej analiza treści pytań wskazuje , iż część dotyczyła różnych części matematyki , zaś inne były pytaniami z zakresu porządku prawnego państw obcych. Analizując treść pytań testu , skarżąca pytania testowe [...] zdyskwalifikowała jako mogące stanowić przedmiotu egzaminu .Zarzuciła , że pytania [...] i [...] nie zawierają tekstu do interpretacji w jakim słowo interpretacja występuje w języku polskim. Podniosła zarzut , że inne pytania dotyczą znajomości pojęć z zakresu systemów prawnych ( pyt. [...] i [...] ) a nie sprawdzenia umiejętności rozumienia i logicznej interpretacji załączonych tekstów. Zdaniem skarżącej podniesione zarzuty nie dotyczą poprawności pytań egzaminacyjnych lecz ich niezgodności z treścią egzaminu wstępnego. Skarżąca zajęła stanowisko , że przepis art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym nie ma zastosowania w postępowaniu rekrutacyjnym , a zatem przepisy kpa podlegają stosowaniu wprost a nie odpowiednio. Na rozprawie w dniu [...] 2006 r. w trybie art.106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd z urzędu dopuścił dowody z protokołu z posiedzenia Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2005 r. wraz z aneksem do tego protokołu z tej samej daty. Pełnomocnik Rektora U.J. podtrzymał stanowisko odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Przedmiotem kognicji Sądu , zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 , poz.1269 ) jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej . W sprawowaniu tej kontroli , stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd związany jest granicami sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niemniej , pomieszczenie zarzutów na płaszczyźnie prawa materialnego i przepisów o postępowaniu , jak i " rozpiętość " tych zarzutów w sensie hierarchii norm , których naruszenie zarzucono , wymaga na wstępie zajęcia stanowiska w kilku podstawowych kwestiach. Zaskarżona decyzja Rektora U.J. zapadła dnia [...] 2005 r. , zaś poprzedzająca ją decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej została wydana w dniu [...] 2005. Zgodnie zatem z przepisem art. 259 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( DZ.U. Nr 164 , poz. 1365 ) , - powołanym zresztą w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji - w postępowaniu przed Rektorem U.J,. jako organem odwoławczym , zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. Nr 65 , poz. 385 z późn. zm. ) - zwanej dalej ustawą. Kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podlega przeto rozważeniu na płaszczyźnie zgodności z przepisami tej ustawy i zgodności z Konstytucją R.P. Wśród zarzutów skargi podniesionych na płaszczyźnie naruszenia przepisów prawa materialnego , na czoło wysunięto zarzut naruszenia art.2 Konstytucji R.P. oraz art.141 ust.1 ustawy z dnia 12 września 1990 r o szkolnictwie wyższym i § 125 Statutu U.J. przez niepromulgowanie uchwały w terminie wynikającym z art. 141 ust.1 ustawy. Statuowana przepisem art. 2 Konstytucji RP zasada Rzeczypospolitej Polskiej jako demokratycznego państwa prawnego , urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej , jest zasadą ustroju politycznego opartego na przepisach prawa i sytuującą Konstytucję jako najwyższy rangą akt w systemie źródeł prawa ( Por. np. W. Skrzydło - Komentarz Konstytucji RP , Zakamycze 1998 , str.12 ). W istocie zarzut naruszenia tej zasady konstytucyjnej może być rozpatrywany tylko przez pryzmat naruszenia konkretnego przepisu niższej rangi , którego zgodność z konstytucją nie jest kwestionowana. Z tych względów ocena trafności tego zarzutu przesunięta być musi na płaszczyznę zarzutu naruszenia przepisu art. 141 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym i § 125 Statutu U.J. , o czym niżej. Przepis art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zapewnia szkołom wyższym autonomię na zasadach określonych w ustawie .Przepis art.2 ust.1 powołanej ustawy zakres tej autonomii lokuje w zasadzie wolności badań naukowych , wolności twórczości , artystycznej i wolności nauczania. Oznacza to , iż uczelnia ma swobodę ( w ramach wymogów ustawowych ) , do decydowania o prowadzonych kierunkach nauczania, podejmowanych badaniach i formach kształcenia kadr .Przepis art.141 ust.1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ( od 21.08. 2003 r. ) stanowił, że senat uczelni , na wniosek rady wydziału , uchwala warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakres egzaminu wstępnego w zastrzeżeniem ust.1 a. Szczegółowe zasady przyjmowania na studia laureatów oraz finalistów olimpiad stopnia centralnego senat uchwala na okres co najmniej trzech lat. Uchwała senatu jest podawana do publicznej wiadomości w sposób określony w statucie uczelni nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki , którego uchwała dotyczy. Zarazem dodany od 1.06.2003 r. przepis 1 a , w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że jeżeli warunki rekrutacji przewidują egzaminy wstępne z przedmiotów zdawanych przez kandydata na egzaminie maturalnym , podstawą przyjęcia na studia , w ramach miejsc dostępnych w danej uczelni , stanowią wyniki egzaminu maturalnego. W tym przypadku senat ustala , jakie wyniki egzaminu maturalnego , stanowią podstawę przyjęcia na studia. Wzajemna relacja przepisów art.141 ust.1 i ust. 1 a oraz ich odniesienie do Konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych , prowadzi do następujących wniosków ; - formą realizacji zasady autonomii przez szkołę wyższą jest również oddanie senatowi uczelni kompetencji do uchwalania warunków i trybu rekrutacji oraz zakresu egzaminu wstępnego w tym do decydowania o liczbie dostępnych miejsc. Powoływana w skardze Konstytucyjna wolność - prawo do nauki w szkole wyższej , czy odwoływanie się do analogii ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartego w wyroku z dnia 2004.02.18 sygn. P 21/02 ( OTKA -2004/2/9 ) wydanym na tle art.65 ust.1 Konstytucji w związku z postępowaniem konkursowym na aplikację jako zmierzającym do realizacji zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu , muszą być odczytywane w sposób niesprzeczny z inną zasadą konstytucyjną - jaką jest zasada autonomii szkół wyższych ; - do senatu uczelni należy ustalenie , czy i na których wydziałach uczelni warunki rekrutacji przewidywać będą egzaminy wstępne z przedmiotów zdawanych przez kandydata na egzaminie maturalnym. Tylko wtedy , gdy warunkiem rekrutacji przewidzianym przez uchwałę Senatu jest egzamin wstępny z przedmiotów zdawanych na egzaminach maturalnych , ustawa przesądza , że kryterium przyjęcia na studia , ale w ramach dostępnych miejsc , stanowią wyniki egzaminu maturalnego , przy czym to Senat ustala jakie wyniki są podstawą przyjęcia na studia. Ustawa o szkolnictwie wyższym w przepisie art. 141 ust.3 przewiduje , że w przypadkach , gdy wstęp na studia nie jest wolny ( o czym decyduje Senat Uczelni ) , rekrutacje przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez dziekana wydziału lub inny organ wskazanego w statucie i te komisje podejmują decyzje w sprawie przyjęcia na studia. Przepis art. 141 ust.3 ustawy stanowi zatem materialnoprawną podstawę decyzji komisji rekrutacyjnej w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na studia , na które wstęp nie jest wolny. Natomiast zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami art.141 ust.1 i 1 a , do senatu uczelni należy uchwalenie warunków i trybu rekrutacji oraz zakresu egzaminu wstępnego , a zatem określenie tych przesłanek , których spełnienie jest przedmiotem ustaleń komisji rekrutacyjnej. Przewidziany w zd. III art.141 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji - wymóg podania uchwały senatu ustalającej warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakresu egzaminu do publicznej wiadomości , w sposób określony w statucie uczelni nie później niż do 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki , którego uchwała dotyczy , należy uznać jako ustawową przesłankę dla oceny skuteczności spełnienia tego wymogu. Powołany w podstawie prawnej § 125 Statutu Uniwersytetu Jagiellońskiego uchwalonego dnia 26 maja 1993 r. , ze zmianami ( ostatnia z 27.VI.2001 r. ) w pkt. 1 przewiduje , że Senat ustala w drodze uchwały warunki przyjmowania na studia podając je do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń oraz w informatorze dla kandydatów na I rok studiów . W świetle powyższej regulacji , obowiązywanie uregulowań zawartych w uchwale senatu U.J. z dnia 17 grudnia 2003 r. w przedmiocie zasad i trybu przyjęć na I rok studiów dziennych w roku akademickich 2005/2006 w tym na kierunku Prawo na Wydziale Prawa i Administracji , nie wymagało promulgacji na zasadach określonych ustawą z dnia 20 lipca 2000 r o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62 , poz. 718 z późn.zm. ) Powołaną Uchwałą Senatu U.J. z 17 grudnia 2003 r. ustalono , że podstawą przyjęcia na Kierunku Prawo w roku akademickim 2005/2006 dla kandydatów zarówno z tzw. starą i nową maturą stanowił będzie test wielokrotnego wyboru mający na celu sprawdzenie rozumienia i logicznej interpretacji załączonych tekstów. Uchwałą Senatu U.J. z 22 grudnia 2004 r. ustalono limity miejsc na I roku studiów dziennych w roku akademickich 2005/2006 , w tym na kierunku prawo - studia dzienne na 500 miejsce . W aktach postępowania administracyjnego znajduje się kserokopia fragmentów Informatora " po maturze " na rok 2005/2006 wydanego przez Wydawnictwo U.J. Z dokumentów tych wynika , że odwołują się one do zasad i trybu przyjęć na studia w roku akademickim 2005/2006 ustalonych przez Senat U.J. uchwałą z 17 grudnia 2003 r. z późn. zm. Treść tego informatora opracowana została przez Dział Nauczania U.J. Na str. 34 informatora wskazane są kryteria kwalifikacji : przedłożenia świadectwa ze starej lub nowej matury oraz - test wielokrotnego wyboru mający na celu sprawdzenie rozumienia i logicznej interpretacji załączonych tekstów .Z treści dalszej wynika , że rejestracja kandydatów trwa od 18.04. 2005 r. do 15.06. 2005 r. ,co uwiarygodnia twierdzenie strony przeciwnej , że przewidziany art. 141 ust.1 ustawy w zw. z § 125 Statutu U.J. wymóg podania do publicznej wiadomości warunków przyjmowania na studia w informatorze został spełniony przed dniem 31.05.2005 r. Należy mieć na uwadze , ze przepis art.141 ust.1 stawia wymóg podania do publicznej wiadomości uchwały senatu nie później niż " do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki , którego uchwala dotyczy ". Ustawa posługuje się pojęciem roku akademickiego , którego uchwała dotyczy .Jak wiadomo rok akademicki na U.J. zaczyna się w październiku , tak zatem rok akademicki 2005/2006 zaczynał się 1 października 2005 r. .W tej sytuacji wymóg podania uchwały do wiadomości do dnia 31 maja " roku poprzedzającego " bez zaznaczania , że ma to być rok kalendarzowo poprzedzający rok akademicki , był spełniony także w przypadku podania do wiadomości publicznej treści uchwały przed dniem 31 maja 2005 r. Za nieuzasadnione uznał przeto Sąd zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego - art. 141 ust.1 ustawy w zw. z § 125 Statutu U.J. przez brak podania do publicznej wiadomości warunków i trybu rekrutacji oraz zakresu egzaminu wstępnego , w terminie określonym ustawą. Za wystarczający uznał też Sąd sposób podania o zakresie egzaminu wstępnego , przez wskazanie , iż w formie testu sprawdzana będzie umiejętność rozumienia , logicznej interpretacji tekstów i wyciągania z nich wniosków. Istota odpowiedzi w ramach wielokrotnego wyboru , tkwiła w tym - jak to wyraził Rektor w odpowiedzi na skargę , że w treści pytania testowego mieściły się dane do prawidłowej odpowiedzi .Okoliczność , że pytania mogą dotyczyć tekstów z różnych dziedzin a nie tylko prawa , była w informatorze sygnalizowana .Test egzaminacyjny rozumiany jako zestaw punktowanych pytań lub zadań stosowanych w celu obiektywnej oceny czyjejś wiedzy na dany temat , w tym , w celu określenia zdolności czy sprawności , np. umiejętności rozumienia i logicznej interpretacji tekstów w oznaczonym czasie , mieści się w pojęciu egzaminu generalnie ujmowanym jako sprawdzenie przez osoby kompetentne czyichś wiadomości naukowych lub fachowych przed rozpoczęciem lub po zakończeniu pewnego etapu nauki ( Por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego , Wyd. Naukowe PWN , Wa-Wa 2003 tom 1 , str. 791 i tom 4 str.60 ) . Rozważenia w tym miejscu wymaga także podniesiony zarzut skargi , rozwinięty w piśmie skarżącej złożonym dnia [...] 2006 r. , a sprowadzający się do zarzutu , że pytania testu wykraczały poza pojecie egzaminu jako sprawdzania wiadomości naukowych lub fachowych , oraz , że część pytań dotyczyła czy matematyki , czy zakresu porządku prawnego państw obcych lub ustalania znaczenia powszechnie używanych wyrazów obcych i sentencji łacińskich . W odpowiedzi na skargę wyjaśniono , że ocena wyników testu następowała według klucza prawidłowych odpowiedzi a wszyscy kandydaci odpowiadali na ten sam test. Za prawidłową odpowiedź na 1 pytanie można było uzyskać 1 punkt. Ocena zatem wyników testu złożonego przez różnych kandydatów nie była dowolna. Wynik testu skarżącej , obrazuje kserokopia indywidualnego wydruku wyniku egzaminu wstępnego. Wynika z niego , iż na część pytań testowych , kwestionowanych w skardze skarżąca odpowiedziała prawidłowo ( np. pyt. Nr [...] , [...],[...], [...],[...],[...] , [...], [...], [...] ). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowało się stanowisko ( por. np. wyrok NSA z 1994.01. 31 SA/Wr 1769/93 - Wokanda 1994/6/37 , czy 1994.12.02 I S.A. 1636/94 - ONSA 1995 /4/ 176 ) , w myśl którego sprawowana kontrola zgodności z prawem decyzji w postępowaniu kwalifikacyjnym na studia , nie dotyczy weryfikacji w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceny prac egzaminacyjnych czy poprawności pytań egzaminacyjnych . Stanowisko to jest aktualne w świetle przedmiotu kognicji sądów administracyjnych wyznaczonego przepisami art. 1 § 2 powołanej już ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi. Powołany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1993 r. S.A./Wr 1287/92 ( ONSA 1993/4/111 ) , dotyczył sytuacji gdy przedmiotem odwołania , był zarzut naruszenia uchwały organu uczelni , która wymagała powiązania treści pytań egzaminacyjnych z programem nauczania w szkołach średnich. Jest to sytuacja odmienna niż w przedmiotowej sprawie .Zdaniem skarżącej umieszczone w treści egzaminacyjnym pytania wykraczają poza zakres egzaminu wstępnego określony uchwałą senatu z 17 grudnia 2003 r. .Uchwała oznaczyła ten zakres jako test wielokrotnego wyboru mający na celu sprawdzenie rozumienia i logicznej interpretacji załączonych tekstów. Zdaniem Sądu wszystkie pytania testu mieszczą się w tym zakresie , gdyż przy każdym pytaniu istnieje możliwość wyboru odpowiedzi w tym prawidłowej , a jej udzielenie wymaga zrozumienia tekstu i wyciągania z niego wniosków. Z tych względów zarzuty skargi pomieszczone na płaszczyźnie prawa materialnego uznał Sąd za nieuzasadnione. Dla oceny trafności zarzutów natury proceduralnej kluczowe znaczenie ma kwestia zakresu w jakim przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w postępowaniu przed organami szkoły wyższej , którego przedmiotem jest postępowanie rekrutacyjne toczące się pod rządem przepisów ustawy z dnia 13 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym . W myśl przepisu art. 161 ust.1 zd.I ustawy - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich , a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego .Według ust.2 tego artykułu przepis ust.1 zd. I stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną , o których mowa w art. 152 a ust.3 i 152 b ust.3 . Odmiennego stanowiska skarżącej wyrażonego w uzupełniającym skargę piśmie z dnia 26.01. 2006 r. , że przepisy kpa w postępowaniu rekrutacyjnym stosuje się w całej rozciągłości , nie sposób akceptować .Wskazując na umieszczenie przepisu art.161 ustawy o szkolnictwie wyższym w Rozdziale 2 Działu " IV" zatytułowanego samorząd i organizacje studenckie i wyciągając z tego wniosek , iż przepis ten dotyczy tylko osób mających już status studenta , skarga pomija iż przepis ten w rzeczywistości pomieszczony jest w Dziale V ustawy - studia i studenci. Przepisy Rozdziału 1 tego działu regulują zgodnie z jego tytułem przyjęcie na studia oraz prawa i obowiązki studentów. Nie budzi wątpliwości , iż właśnie przepis art.161 otwiera droga postępowania sądowo administracyjnego wskutek skargi na odmowę przyjęcia na studia , mimo iż zamieszczony jest w Rozdziale 2 -gim Działu V . Regulacja odsyłająca do odpowiedniego stosowania przepisów w postępowaniu przesądza eo ipso , że w postępowaniu odwoławczym przed organami uczelni przepisy kpa nie podlegają zastosowaniu zawsze wprost i nie w całej rozciągłości. W praktyce orzeczniczej wypracowane jest stanowisko , iż odwołanie w ustawie do stosowania , w materii której dotyczy , odpowiedniego innego aktu oznacza , iż w ramach " odpowiedniości " stosowania , niektóre przepisy stosowane są wprost, inne z modyfikacją, inne zaś w ramach " odpowiedności " nie mają zastosowania w ogóle . O zakresie stosowania " odpowiednio " innej ustawy , decyduje ratio legis takiego uregulowania w ustawie przewidującej odesłanie. Przedmiotem odesłania z art.161 ustawy o szkolnictwie wyższym są przepisy typu proceduralnego. Sformułowanie , że do decyzji podjętych w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się przepisy kpa , nie może być odczytane , jako objęcie zasięgiem przepisów kpa tylko decyzji jako formy aktu załatwiającego sprawę. Zatem kwestia odpowiedniego stosowania przepisów kpa do decyzji wydanych w postępowaniu rekrutacyjnym , nie zamyka się tylko w zakresie odpowiedniego stosowania wymogów określonych art.107 kpa. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 141 ust.5 ustawy , od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji o nieprzyjęciu na studia do uczelnianej komisji odwoławczej powołanej w trybie określonym przez statut uczelni. Decyzję podejmuje rektor zgodnie z wnioskiem uczelnianej komisji rekrutacyjnej .Decyzja rektora jest ostateczna. Przepis powyższy zatem ma charakter proceduralny i jako uregulowanie Lex specialis wyprzedza przepisy k.p.a. Wynika z niego , iż wprawdzie odwołanie służy do uczelnianej komisji rekrutacyjnej , to organem odwoławczym kompetentnym do wydania decyzji jest rektor uczelni, a nie to ciało kolegialne , nie mające w świetle przepisów ustawy przymiotu organu uczelni. Zarazem sformułowanie , iż rektor podejmuje decyzję zgodnie z wnioskiem uczelnianej komisji rekrutacyjnej wskazuje , iż rektor jest treścią takiego wniosku związany. W świetle powyższej regulacji , odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a , oznacza , że w postępowaniu odwoławczym uczelnianej komisji rekrutacyjnej służy przewidziane art. 136 kpa uprawnienie do przeprowadzenie na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego , w celu uzupełnienia dowodów i materiałów , jeśli podniesione w odwołaniu okoliczności to uzasadniają , a przeprowadzenie uzupełniającego postępowania jest niezbędne dla sformułowania przez uczelnianą komisje rekrutacyjną - jej stanowiska w formie wniosku skierowanego do rektora uczelni. Skoro jednak rektor jest organem uczelni właściwym do wydania decyzji w II instancji , nie sposób przyjąć , by był związany wnioskiem uczelnianej komisji rekrutacyjnej , z wyłączeniem możliwości samodzielnej oceny czy przed sformułowaniem tego wniosku , uczelniana komisja dysponowała odpowiednim materiałem dowodowym i bez możliwości ewentualnego zażądania od uczelnianej komisji rekrutacyjnej dodatkowych ustaleń w zakresie niezbędnym do załatwiania sprawy , przed ostatecznym zajęciem stanowiska przez komisję w formie wniosku. Z zarzutów skargi wynika oczekiwanie , iż następstwem wniesienia odwołania winno być powtórzenie egzaminu testowego .W każdym razie takiemu zrozumieniu skargi przez Rektora , skarżąca nieprzeczy. Podzielić w tym zakresie należy stanowisko Rektora U.J. , że odpowiednie stosowanie przepisów kpa wyłącza ponowne przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym egzaminu. Natomiast przedmiotem tego postępowania może być weryfikacja odpowiedzi , które zdaniem odwołującego się były prawidłowe , a które organ I instancji zakwalifikował jako nieprawidłowe. Takich zarzutów odwołanie nie formułowało , zarzucając generalnie , iż zakres pytań wykroczył poza zakres określony uchwałą Senatu U.J. Prawdziwe jest stanowisko skargi , iż zaskarżona decyzja nie przytacza zarzutów odwołania i nie ustosunkowuje się do nich. Stwarza to wrażenie braku zindywidualizowania sprawy. Odpowiednie stosowanie kpa w odniesieniu do wymogów decyzji w postępowaniu rekrutacyjnym nie zwalnia organu uczelni od wyjaśnienia przyczyn z powodu , których twierdzeniom czy zarzutom odwołania odmówiono wiarygodności lub doniosłości prawnej , a ewentualnie wskazanym dowodom - mocy dowodowej. Są to zatem uchybienia wymogom art.107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa w zw. z art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym. Podstawę faktyczną decyzji Rektora U.J. stanowiło ustalenie , że kryterium przyjęcia na I rok studiów dziennych magisterskich na kierunku Prawo w roku akademickim 2005/2006 stanowiło uzyskanie w postępowaniu rekrutacyjnym minimum 65 punktów. Jest to ustalenie odmienne od przyjętego w decyzji organu I instancji , gdzie przyjęto liczbę 67 punktów jako najniższy wynik kwalifikujący do przyjęcia na studia. Ustalenie to dowodzi , iż w postępowaniu odwoławczym Rektor dokonał samodzielnych ustaleń , a różnicę minimum punktowego wyjaśnia protokół posiedzenia Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z [...].2005 r. Wynika z niego , że przy przyjętym limicie 500 miejsc do ich obsadzania niezbędne było uzyskanie 67 punktów. Jednakże [...] osób , które uzyskało to minimum zwolniło miejsca w ich miejsca wstąpili kandydaci z kolejną mniejszą liczbą uzyskanych 66 i 65 włączeni punktów. Konsekwencją równego traktowania kandydatów , którzy uzyskali tę samą liczbę punktów było , iż przyjęto wszystkich odwołujących się , którzy uzyskali co najmniej 65 punktów mimo , iż doprowadziło to do przekroczenia ustalonego limitu przyjęć , albowiem kandydaci z 66 punktami nie dopełniali limitu 500 miejsc. Na tle oceny przytoczonych w skardze zarzutów , odniesionych do przesłanek decyzji odmownej w postępowaniu kwalifikacyjnym o przyjęcie skarżącej w poczet studentów I roku studiów dziennych na kierunku Prawo w roku akademickim 2005/2006 na Wydziale Prawa i Administracji , Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania , że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta przesłankami nieważności określonymi przepisami art.156 kpa , a zwłaszcza przepisem art.156 § 1 pkt 2 kpa .Nie zachodzą też przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art.145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , gdyż nie dopatrzył się Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy , natomiast nie zostało wykazane by naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art.140 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , jakim była odmowa przyjęcia na studia z powodu nieuzyskania wymaganej liczby punktów kwalifikacyjnych .Z tych samych względów nie mają doniosłości prawnej z punktu widzenia istotnego wpływu na wynik egzaminu , zarzuty oparte na założeniu bezpośredniego stosowania w tym postępowaniu zasad kpa ; pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji ( art.8 ) czy zasady udzielania informacji ( art.9 ) a także art.10 ust.1 kpa , gdyż skarga nie wykazuje możliwego związku przyczynowego pomiędzy ewentualnym naruszeniem takich zasad a istotnym wpływem zastosowania tych przepisów na ocenę - wynik egzaminu decydujący o sposobie załatwiania sprawy. W szczególności za niedopuszczalne w ramach odpowiedniego stosowania kpa należy uznać przedstawiane w skardze stanowisko , w myśl którego w postępowaniu kwalifikacyjnym przedmiotem wniosków dowodowych mogły być opinie. Nie zostało też wykazane naruszenie przepisów art.7 , 77 § 1 i 80 kpa obligujących organy uczelni do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy. Stan prawny regulowała ustawa i uchwały Senatu U.J. .Stan faktyczny wyznaczało spełnienie wymagań przez podanie uchwały senatu w trybie art.141 ust.1 ustawy do publicznej wiadomości oraz złożenie przez skarżącą testu . Ocena tego dowodu była zobiektyzowana przez zastosowanie klucza prawidłowych odpowiedzi z testu. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło