III SA/Kr 1265/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant st. sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego L. K. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w M kwotę 120,00 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] (znak sprawy [...]) orzekającej o odmowie przyznania K. Ś. zasiłku celowego na kwiecień 2015 r. z przeznaczeniem na zakup śniadań, kolacji oraz artykułów żywnościowych wymienionych we wniosku z 13 kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarzoną decyzję organu I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] (znak sprawy [...]), po rozpatrzeniu wniosku K. Ś. z dnia 13 kwietnia 2015 r., orzekł o odmowie przyznania K. Ś. zasiłku celowego na kwiecień 2015 r. z przeznaczeniem na zakup śniadań, kolacji oraz artykułów żywnościowych wymienionych we wniosku z 13 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż K. Ś. mając do dyspozycji zasiłek okresowy i zasiłek stały jest w stanie pokryć koszty przygotowania posiłków, zwłaszcza że udzielana jest mu pomoc w postaci zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020". Odwołanie od powyższej decyzji złożył, w ustawowym terminie, K. Ś. Odwołujący się wymienił jedynie znak sprawy i wskazał, iż odwołuje się od decyzji wydanych w dniu [...] 2015 r. Po zapoznaniu się z aktami sprawy i rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że pomoc społeczna może być przyznawana w formie świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych osobie samotnie gospodarującej, której dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie pomocy (a w przypadku utraty dochodu w miesiącu, w którym wniosek został złożony) nie przekroczył kwoty 542 zł, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przy jednoczesnym wystąpieniu jednego z powodów wymienionych w art. 7. ust. 1- 14 tejże ustawy. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że za dochód, w myśl art. 8 ust. 3 ww. ustawy, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne; 3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłki celowe mogą być przyznawane osobom spełniającym powyższe kryteria w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności na pokrycie w części lub w całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, odzieży. Organ odwoławczy przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdził, że niespornym jest, iż uzyskany w miesiącu marcu 2015 r., a więc miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, przez samotnie gospodarującego wnioskodawcę dochód uprawnia go do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, albowiem nie przekracza określonej wyżej wskazanym przepisem kwoty uprawniającej do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Dochód K. Ś. wyniósł w miesiącu marcu 2015 r. kwotę 135,50 zł, na którą złożył się się zasiłek stały w wysokości 529 zł i zasiłek okresowy w wysokości 206,50 zł, co daje kwotę 735,50 zł, przy czym kwotę tę należy pomniejszyć o alimenty zapłacone na dwie córki w kwocie 600 zł. W ocenie organu odwoławczego nie budziło wątpliwości, iż zakup żywności stanowi niezbędną potrzebę bytową umożliwiającą funkcjonowanie w życiu codziennym. Niemniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że sprawa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu kwietniu została rozstrzygnięta decyzją organu I instancji z dnia [...] 2015 r., którą przyznano K. Ś. zasiłek celowy w wysokości 180 zł (sprawa nr [...]). W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do przyznania K. Ś. kolejnego zasiłku na ten sam cel. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauwazyło, iż K. Ś. korzysta ze środków pomocy społecznej od kilku lat i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przyznaje mu także zasiłki celowe na zaspokojenie jego róznych potrzeb bytowych. Organ odwoławczy stwierdził, iż celem pomocy społecznej jest zabezpieczenie niezbędnych potrzeb bytowych, natomiast ośrodki pomocy społecznej nie są powołane do pokrywania wszystkich wydatków osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej. Na powyższą decyzję K. Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stwierdzając, że jest ona niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewodzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] ktorą to po rozpatrzeniu odwołania K. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] (znak sprawy [...]) orzekającej o odmowie przyznania K. Ś. zasiłku celowego na kwiecień 2015 r. z przeznaczeniem na zakup śniadań, kolacji oraz artykułów żywnościowych wymienionych we wniosku z 13 kwietnia 2015 r. Kolegium utrzymało w mocy. Z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego (art. 39a. ust. 1 u.p.s.), osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (art. 40 ust. 1 u.p.s.), a także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 40 ust. 2 u.p.s.). Organ odwoławczy, w ocenie Sądu, zasadnie za organem I instancji przyjął, że przyznany zasiłek celowy decyzją organu I instancji z dnia 23 stycznia 2015 r., w wysokości 180 zł (sprawa nr [...]) zaspokokoił już niezbędne potrzeby bytowe skarżącego w tym zakresie skoro został przyznany w najwyższej wysokości na ten okres. Zaznaczyć trzeba, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną, co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia21 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1794/10 dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący spełnia kryterium dochodowe, co nie oznacza jednak, że organ ma automatycznie przyznać mu wnioskowaną pomoc. Decyduje o tym całokształt okoliczności sprawy, w tym również rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ, czy ilość osób potrzebujących, jak również sama postawa skarżącego w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej oraz cel na który skarżący wystąpił o przyznanie mu zasiłku celowego. W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie ma fakt, że sprawa przyznania zasiłku celowewgo na zakup żywności w miesiącu kwietniu została już ropzstrzygnięta ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] 2015 r., którą przyznano skarżącemu zasiłek w maksymalnej wysokości 180 zł. Dlatego też brak było podstaw do przyznawania kolejnego zasiłku na ten sam cel. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego, że przepisy ustawy o pomocy społecznej naruszają przepisy Konstytucji RP. Konkretyzacja przepisów Konstytucji RP znajduje się w zasadach, trybach i sposobach przyznawania świadczeń z pomocy społecznej właśnie w ustawie o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. W punkcie II wyroku Sąd – stosownie do art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. – orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd na podstawie § 2 powołanego wyżej przepsiu miarkował wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu albowiem wkład pracy pełnomocnika w sprawę był minimalny i ograniczył się jedynie do popierania skargi w okolicznościach, gdy zarówno odwołanie jak i skarga K. Ś. były identyczne, lakoniczne i nie wskazywały w istocie z jakiego powodu skarżący jest niezadowolony z rozstrzygnięcia organów administracyjnych. Nadto należy wskazać, że w dniu rozprawy 22 marca 2016 r. Sąd rozpoznawał 7 spraw skarżacego, w których występował ten sam pełnomocnik z urzędu, a skargi w tych sprawach różniły się tylko numerami zaskarżonych rozstrzygnięć.