III SA/Kr 1267/11

WyrokWSA w Krakowie2012-02-29

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Tadeusz Wołek, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu może zostać wydana, gdy osoba opuściła lokal w wyniku konfliktu rodzinnego, a następnie podjęła nieskuteczne kroki prawne w celu powrotu?
Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu jest zgodna z prawem, gdy osoba faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a opuszczenie to było dobrowolne lub nastąpiło mimo nieskutecznych prób powrotu. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, brak skuteczności podjętych kroków prawnych (np. powództwa o ochronę posiadania) oraz brak możliwości dostępu do lokalu uzasadniają wymeldowanie. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i nie wpływa na inne postępowania, takie jak sprawa rozwodowa.
Stan faktyczny
Skarżący został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Prezydenta Miasta. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący twierdził, że opuścił lokal wbrew swojej woli, na skutek konfliktu rodzinnego, a jego rzeczy pozostały w mieszkaniu, do którego nie miał dostępu z powodu wymiany zamków. Organy administracyjne uznały, że skarżący faktycznie opuścił lokal, a jego próby powrotu były nieskuteczne, w tym oddalenie powództwa o ochronę posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Tadeusz Wołek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Wojewody z dnia 1 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją znak: [...] z dnia [...] 2010 r. Prezydent Miasta na podstawie: - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz.993 z 2006 r. ze zm.); - art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 z 2000 r. ze zm.); po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu skarżącego – R. F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 2 stycznia 2008r. z wniosku S. W. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie jego zięcia R. F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Po przeprowadzenia postępowania administracyjnego Prezydent Miasta w dniu [...] 2008 r. wydał decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Skarżący odwołał się od decyzji organu I instancji do Wojewody, który po rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu [...] 2008 r. decyzję Nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu brakuje ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dotyczących kwestii dobrowolności opuszczenia przedmiotowego budynku przez skarżącego i w tym względzie należy uzupełnić materiał dowodowy. Organ podkreślił, iż poza sporem pozostaje w sprawie fakt niezamieszkiwania skarżącego w miejscu stałego zameldowania. Skarżący nie mieszka w budynku przy ul. A w K od września 2007 r. Rozbieżności dotyczą kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu. Skarżący podnosi, że lokal opuścił na skutek awantury z teściem, który zażyczył sobie aby opuścił dom. Natomiast na rozprawie administracyjnej oświadczył, że przedmiotowy lokal opuścił w dniu 24 września 2007r. na skutek wyrzucenia go przez teścia i żonę. Skarżący podał, że nikt nikogo nie uderzył, ale został on wypchnięty z domu. W związku z tymi działaniami nie występował na Policję. Od września 2007 r. do 9 marca 2008 r. regularnie przychodził w celu odwiedzin syna. Pomiędzy 1 marca 2008 r. a 9 marca 2008 r. zostały wymienione zamki w drzwiach i od tego czasu nie ma dostępu do mieszkania oraz do swoich rzeczy, jakie tam pozostały. Skarżący oświadczył, że nie wymelduje się z pobytu stałego, bo chce wrócić do żony i syna. Oczekuje na rozstrzygnięcie sprawy rozwodowej. Wskazał także, że w dniu 4 lutego 2008 r. kiedy to przyszedł do domu w odwiedziny do dziecka został pobity przez teścia i żonę. Organ podkreślił, że powyższe okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej skarżącego, bowiem dotyczą one zdarzenia, które miało miejsce już po opuszczeniu przez skarżącego miejsca stałego zameldowania. Wydarzenia opisane w w/wym. dokumentach nie były zatem powodem opuszczenia przez skarżącego budynku przy ul. A w K. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 25 lutego 2009 r. świadkowie S. W., E. W. i I. F. zeznali, iż we wrześniu 2007 r. skarżący opuścił budynek przy ul. A w K. Nie został z niego wyrzucony, tylko wyprowadził się na żądanie żony. Organ dał wiarę tym świadkom. Nie uwzględnił natomiast wyjaśnień skarżącego, że został wyrzucony z przedmiotowego lokalu, skoro - jak sam podał - nie wystąpił wówczas z doniesieniem na Policję przeciwko bezprawnym działaniom i nie przedstawił dowodów na tę okoliczność. Ponadto Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny, wyrokiem sygn. akt [...] z dnia 28 października 2009 r. oddalił pozew skarżącego o ochronę naruszonego posiadania. Organ podkreślił, iż pozew skarżącego o przywrócenie naruszonego posiadania został oddalony i obecnie nie toczy się żadna sprawa, w wyniku której powrót skarżącego do omawianego lokalu byłby możliwy uznać należy, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w sprawie o wymeldowanie skarżącego z lokalu przy ul. A w K. Organ podkreślił, iż ustalono, że skarżący opuścił budynek położony w K przy ul. A na skutek ostrych konfliktów i nieporozumień rodzinnych. Nadto skarżący nie podjął skutecznych kroków prawnych mających na celu powrót do miejsca stałego zameldowania. W ocenie organu sama tylko deklaracja zamiaru przebywania, nie jest wystarczająca, jeśli za taką deklaracją nie idą żadne działania zmierzające do ponownego zamieszkania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący domagając się zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji jako rażąco krzywdzącej i niesprawiedliwej. Skarżący podkreślił, iż nie opuścił lokalu dobrowolnie, lecz został z niego wyrzucony. Skarżący podniósł, iż jego rzeczy w tym kasa fiskalna oraz narzędzia do prowadzenia działalności gospodarczej nadal znajdują się w lokalu z którego został wymeldowany. Skarżący wielokrotnie próbował dostać się do mieszkania lecz zmieniono w nim zamki. Skarżący podniósł, iż jest w posiadaniu nagrań potwierdzający używanie wobec niego gróźb karalnych słów wulgarnych i przemocy. Potwierdził, iż przed sądem toczy się sprawa o rozwód między nim a córką wnioskodawcy. Decyzją z dnia 1 września 2011 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z uwagi, na fakt, iż od rozstrzygnięcia organu i instancji minęło półtora roku organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy i przeprowadził rozprawę administracyjną Właściciel domu S. W. podtrzymał swoje żądanie o wymeldowanie skarżącego, gdyż nie zgadza się na jego ponowne zamieszkanie. Skarżący nie zaprzeczył, iż po wyprowadzeniu się z budynku w dniu 24 września 2007 r. nigdy do domu nie powrócił. Organ podkreślił istnienie silnego konfliktu między małżonkami F oraz między teściami skarżącego a skarżącym. Organ wskazał na fakt oddalenia przez Sąd powództwa skarżącego o ochronę posiadania. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożył skarżący podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w odwołaniu. Decyzji zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art.107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ i instancji do przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Sąd pragnie podkreślić, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Nawet jeśli przyjąć - jak chce skarżący - iż nie opuścił on dobrowolnie lokalu, a został z niego usunięty wbrew swej woli, to podkreślić należy, iż podejmowane kroki prawne - tj. powództwo o ochronę naruszonego posiadania – nie były skuteczne. Sąd oddalił powództwo skarżącego o ochronę naruszonego posiadania. Pamiętać należy, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Sąd chce podkreślić, iż decyzja ta nie powoduje powstania, ani utraty jakichkolwiek praw, nie ma więc żadnego wpływu na sprawę rozwodową toczącą się między małżonkami F. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący obecnie zamieszkuje u rodziców, jednakże - jak podkreślił - pobyt ten ma charakter czasowy. Zamiar, to jest wola skarżącego ma znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, jednakże w rozpatrywanej sprawie znaczenie nadrzędne ma możliwość dostępu do lokalu. O braku możliwości dostępu do lokalu świadczy fakt silnego skonfliktowania skarżącego z żoną oraz jej siostrą i rodzicami, zamieszkującymi w domu przy ul. A. Sam skarżący podkreślił, iż jest w posiadaniu nagrań potwierdzający używanie wobec niego gróźb karalnych słów wulgarnych i przemocy. Podkreślić należy, iż właściciel domu S. W. nie zgadza się na ponowne zamieszkanie skarżącego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący obecnie nie ma dostępu do przedmiotowego lokalu. Nie ogniskuje tam swoich spraw życiowych, gdyż skoncentrował je w innym miejscu. Należy zatem przyjąć, że w niniejszej sprawie nastąpiło świadome, dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a pozostawienie zameldowania stanowiłoby w takiej sytuacji jedynie fikcję meldunkową. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu. Sąd uznał, iż w sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Sprawa o rozwód, w ocenie Sądu, nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie wymeldowania, gdyż kwestia korzystania z budynku przy ul. A w K, nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu rozwodowym. Również prawomocne przez sąd powszechny skazanie I. F. za pobicie oraz znieważanie R. F. nie daje żadnych podstaw do utrzymywania zameldowania. W związku z powyższym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło