III SA/Kr 1267/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla opiekuna skargę oddala Burmistrz decyzją z dnia [...] 2017 r. nr: [...] orzekł o odmowie przyznania M. Z. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką S. W. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że M. Z. pobierała do dnia 29 maja 2017 r. zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem S. W. W dniu 29 maja 2017 r. S. W. zmarł, co skutkowało uchyleniem prawa do zasiłku. Organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162) i stwierdził, że art. 2 ust. 1 ww. ustawy dotyczył opieki nad tą samą osobą, na którą było przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Fakt śmierci S. W. nie powoduje przejścia prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania przez M. Z. opieki nad niepełnosprawną matką – S. W. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. Z. zarzucając błędną wykładnię obowiązujących przepisów i podnosząc, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 sierpnia 2017 r. znak: [...], działając na podstawie art 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz art. 138 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego przyznany M. Z. decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] 2014 r. nr [...] zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem – S. W. był konsekwencją wygaśnięcia decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad tą samą osobą tj. S. W. Śmierć S. W. powoduje utratę po stronie M. Z. prawa do zasiłku dla opiekuna, a z faktu, że również jej matka – S. W. była w 2012 r. osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym wymagającą opieki, M. Z. nie może wywodzić uprawnień do kontynuacji pobierania zasiłku dla opiekuna. W obrocie prawnym nie było decyzji przyznającej M. Z. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, która by wygasła z mocy art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Zasiłek dla opiekuna ustanowiony ustawą o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nie jest świadczeniem samodzielnym lecz związanym z istnieniem w dniu 30 czerwca 2013 r. w obrocie prawnym decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego konkretnej osobie w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną także zindywidualizowaną w decyzji przyznającej świadczenie. Śmierć osoby niepełnosprawnej powoduje utratę prawa do zasiłku dla opiekuna, gdyż prawo to nie przenosi się w związku z koniecznością sprawowania opieki nad innym niepełnosprawnym członkiem rodziny. Organ drugiej instancji uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Z. podnosząc, że decyzja organu odwoławczego jest dla niej krzywdząca. Skarżąca uważa, że skoro zarówno ojciec i matka byli w dacie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego osobami niepełnosprawnymi to fakt, że świadczenie pielęgnacyjne a następnie zasiłek dla opiekuna przyznano jej w związku z opieką nad ojcem nie może powodować odmowy przyznania po śmierci ojca zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie została wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.". Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek skarżącej z dnia 27 czerwca 2017 r. o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna z tytułu opieki nad S. W. będącą matką skarżącej M. Z., złożony na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą o zasiłku dla opiekuna". Zgodnie z art. 1 ustawy o zasiłku dla opiekuna, ustawa ta określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o zasiłku dla opiekuna zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548, z późn. zm.) z dniem 1 lipca 2013 r. Uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wynikało z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 który orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548) na podstawie których wygasły dotychczasowe decyzje o świadczeniach pielęgnacyjnych, są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta weszła w życie w dniu 15 maja 2014 r. i miała na celu przywrócenie (kontynuację) i zrekompensowanie osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r., prawa do analogicznego świadczenia (zasiłku dla opiekuna). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 1, art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o zasiłku dla opiekuna podstawowym warunkiem przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna jest wymóg uprzedniego legitymowania się prawem do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie decyzji, która wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. Wymóg ten jest spełniony, gdy nie ma wątpliwości, że dla osoby wnioskującej o zasiłek dla opiekuna została wydana ostateczna decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne, które osoba ta otrzymywała do momentu wygaśnięcia tej decyzji z dniem 1 lipca 2013 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżącej nie przyznano żadnego zasiłku dla opiekuna z tytułu opieki nad S. W., przyznano natomiast decyzją z [...] 2014 r. nr [...] zasiłek z tytułu opieki nad S. W. Z akt sprawy nie wynika, jak również sama skarżąca w jakimkolwiek zakresie nie podaje, aby przed kwietniem 2014 r. była wydawana decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad S. W. Tym samym skoro skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad S. W., które wygasłoby na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o niektórych innych ustaw, to nie przysługuje skarżącej prawo do zasiłku z tytułu opieki nad S. W. W związku z powyższym trafnie organy obu instancji odmówiły przyznania skarżącej zasiłku z tytułu opieki na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów a to dlatego, że skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki, określonej w art. 2 ustawy o zasiłku dla opiekunów, przesądzającej o uprawnieniu do tego świadczenia. Niezasadne są również argumenty podnoszone przez skarżącą w skardze. Skarżąca podnosi bowiem, że w istocie sprawowała faktyczną opiekę nad obojgiem rodziców – S. W. i S. W. i w związku z tym otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne zarówno w związku z opieką nad S. W. jak i S. W. Podnosi również, że w związku z opieką nad S. W. nie może podjąć pracy zarobkowej. Argumentacja skarżącej jest niezasadna. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne przyznane w związku ze sprawowaniem opieki nad matką S. W. Na rzecz skarżącej nie wydano także decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna z tytułu opieki nad S. W. Także skarżąca nie podała żadnych informacji mogących chociażby fragmentarycznie wskazywać, że takie decyzje (dotyczące tych świadczeń z tytułu opieki nad S. W.) zostały wydane. Skoro zaś skarżąca nie utraciła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz S. W. z tego powodu, że takiego prawa skarżącej nie przyznano decyzją administracyjną, to tym samym skarżąca nie mogła otrzymać zasiłku w trybie przepisów ustawy o zasiłku dla opiekuna. Dla stosowania tej ustawy, w okolicznościach tej sprawy nie mają znaczenia i te argumenty podnoszone przez skarżącą, z których wynika, że zrezygnowała ona z pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad swoją matką S. W. Jedynie informacyjnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności. Sąd tym wyrokiem ani nie przesądza prawa skarżącej do ww. świadczenia ani też nie stwierdza, że takie świadczenie skarżącej przysługuje, a jedynie informuje, że obowiązujące przepisy regulują przyznawanie świadczeń z tytułu opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Skarżąca chcąc uzyskać takie świadczenie lub informacje o potencjalnej możliwości uzyskania innych świadczeń z tytułu sprawowania opieki powinna zwrócić się do ośrodka pomocy społecznej z udzielenie stosownych informacji. Z powyższych względów Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, skarga stosownie do art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.