III SA/Kr 1273/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-02-19

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przyznane w postępowaniu zwyczajnym, obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przyznane stronie w postępowaniu zwyczajnym na podstawie art. 244 i 245 PPSA, obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu o wznowienie postępowania jest zbędny, jeśli prawo pomocy zostało już przyznane w postępowaniu głównym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien być rozpatrywany pod kątem przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Wnioskodawca wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem, posiada dom mieszkalny, budynek gospodarczy i nieruchomość rolną, a jego miesięczne dochody wynoszą 1361 zł. Wskazał, że nie stać go na opłacenie adwokata z wyboru z uwagi na stan zdrowia i trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 160/10 postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi wspólny z bratem: dom mieszkalny o powierzchni 130 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 80 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 0,6438 ha. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacował łącznie na kwotę 1361 zł wyjaśniając, że składa się na to przyznany mu zasiłek z MOPS w wysokości 604 zł i renta brata w wysokości 757 zł Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie stać go na opłacenie adwokata z wyboru. Podnosi, że z uwagi na stan zdrowia wymaga opieki lekarskiej. Czuje się skrzywdzony rozstrzygnięciami organów. Twierdzi, że sytuacja finansowa nie pozwala mu na opłacanie wysokich podatków od "budowlanki". Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że w prawomocnie zakończonym postępowaniu, którego wznowienia domaga się wnioskodawca, postanowieniem z dnia 7.02.2014 r. przyznano mu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych (k. 23 akt o sygn. III SA/Kr 160/14). Akta sprawy dokumentują, że przyznane stronie prawo pomocy nie zostało cofnięte. Wskazując na te okoliczność podnieść należy, że w myśl uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt. II GPS 2/10 "Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie". Mając więc na uwadze przytoczone okoliczności jak i treść przedmiotowej uchwały składu siedmiu sędziów NSA należy stwierdzić, że rozpoznanie wniosku w tym zakresie stało się zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to wyjaśnić należy, iż orzekający nigdy nie kwestionował tego, że wnioskodawca spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ślad za wypowiedzią Naczelnego Sądu Administracyjnego, która znalazła się w opracowanej przez Biuro Orzecznictwa informacji rocznej o działalności sądów administracyjnych za rok 2012 podnoszono tylko, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie powinno być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Nota bene wnioskodawca nie zakwestionował tego rozstrzygnięcia w stosownym czasie. Skoro jednak w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie nie przyjęła się konstrukcja nadużycia prawa i gdy jednocześnie nie budzi wątpliwości, że nawet przy zwolnieniu od kosztów sądowych wnioskodawca nie jest w stanie opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to w konsekwencji takiego stanu rzeczy można udzielić stronie adekwatnej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla skarżącego również pełnomocnika, którego rodzaj określił w rubryce 4.2 formularza. Inna rzecz, że z uwagi na fakt, iż jak już była o tym mowa wnioskodawca korzysta z orzeczonego w postępowaniu zwyczajnym zwolnieniu od kosztów sądowych, które obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania wniosek należy rozpatrywać nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Przyjęciu odmiennej optyki stoją bowiem na przeszkodzie argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa. Rozważania te gdy chodzi o sytuację wnioskodawcy mają dla wnioskodawcy walor li tylko teoretyzujący. Odwołując się bowiem do argumentacji zbieżnej z powoływaną wcześniej należy powtórzyć, iż z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego braci na poziomie 1361 zł wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb dnia codziennego. Wykazany majątek nieruchomy składający się z domu mieszkalnego, budynku gospodarczego i nieruchomości rolnej tylko zaś potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową. Trudno byłoby bowiem wymagać od wnioskodawcy jego zbycia lub obciążenia albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji braci. Trzeb mieć również świadomość i tego, że przy wykazanych dochodach wnioskodawca nie posiadają wymaganej przez banki zdolności do terminowego regulowania przyjmowanych zobowiązań tzw. zdolności kredytowej. Przedstawione okoliczności pozwalają więc stwierdzić, że można udzielić mu pomocy obejmującej ustanowienie adwokata albowiem nie jest w stanie ponieść takich kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło