III SA/Kr 1274/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek spr. Sędziowie NSA Wiesław Kisiel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2000 roku, znak nr [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u I.S. istnienia choroby zawodowej, powołując się na brak jej rozpoznania przez uprawnione jednostki organizacyjne. Orzeczeniem lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 1998 roku, w wyniku przeprowadzonego badania laryngologicznego, rozpoznano u niego wziernikowo nos drożny, błonę śluzową różową, w gardle błonę śluzową różową podsychającą, migdałki małe z retencją grudkową, krtań o strunach bladych pogrubiałych, błona śluzowa różowa. Uznano, iż brak jest podstaw do orzeczenia choroby zawodowej, pacjent wymaga zaś dalszego leczenia w poradni laryngologicznej. Następnie orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2000 roku stwierdzono, iż I. S. cierpi na przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Charakter stwierdzonych zmian chorobowych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych. W odwołaniu od tej decyzji I.S. podniósł, iż pracując jako spawacz był narażony na wdychanie i kontakt z substancjami drażniącymi, dlatego też później zaczął odczuwać dolegliwości związane z gardłem i krtanią. Decyzją z dnia [...] 2000 roku Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz w związku z § 10 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.83r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294, zm. Dz. U. nr 61 z 1989 r., poz. 364), po rozpatrzeniu odwołania I.S. z dnia [...] 2000r., od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2000r., znak : [...], nie stwierdzającej choroby zawodowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję podniósł, iż zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.83r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. I.S. pracował w Zakładzie Podzespołów i Urządzeń Technologicznych, ul. R. [...] w okresie od [...]1954r. do [...]1982r. jako spawacz. Wykonując spawanie elektryczne i gazowe konstrukcji stalowych był narażony na działanie substancji drażniących górne drogi oddechowe. I.S. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy i otrzymał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 1998r. o braku podstaw do orzeczenia choroby zawodowej. I. S. był również badany konsultacyjnie w Instytucie Medycyny Pracy. W wydanym przez Instytut w dniu [...] 2000r. orzeczeniu lekarskim rozpoznano przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że charakter stwierdzonych zmian chorobowych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych. Instytut podkreślił, że jego orzeczenie merytoryczne jest zgodne z orzeczeniem wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Należy dodać, że Instytut, który w tej sprawie orzekał, jest jednostką naukowo-badawczą resortu zdrowia i opieki społecznej, rozstrzygającą w sprawach spornych i wątpliwych i jego orzeczenie jest merytorycznie ostateczne. Wyrokiem z dnia 5 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 roku sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2000 roku, Nr: [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (sygn. akt II SA/Kr 2759/00). Sąd wskazał, iż wydane w sprawie orzeczenia lekarskie nie spełniają określonych wymogów proceduralnych, m.in. nie można uznać, że w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadniają treść dokonanego rozpoznania. Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego poprzez uzyskanie dodatkowych opinii OMP oraz IMP organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] 2005 roku, znak: [...] w której nie stwierdził u I.S. choroby zawodowej w postaci przewlekłego prostego nieżytu błony śluzowej gardła i krtani, ponieważ nie jest ona wymieniona w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych. Na uzasadnienie podał, iż zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą, w tym przypadku brak jest rozpoznania choroby zawodowej. Podkreślono też, ze w związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 5 października 2004 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się pismem z dnia [...] 2005 r. do Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o weryfikację uprzednio wydanych orzeczeń lekarskich i uwzględnienie zarzutów ujętych w wyroku Sądu. Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] 2005 roku podtrzymał swoje pierwotne stanowisko w przedmiotowej sprawie i nie zmienił orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego w dniu [...] 1998 r. znak: [...]. W opinii stwierdzono, że zgodnie z wiedzą medyczną zmiany chorobowe występujące u I. S. występują nagminnie w populacji i nie pozostają w związku z działaniem środowiska pracy, nie są też wymienione w wykazie chorób zawodowych. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, stosownie do wezwania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wydał uzupełniającą opinię. Instytut w piśmie z dnia [...] 2005 r. uzasadnia, że po przeprowadzonej analizie dostępnej dokumentacji, wywiadu lekarskiego i badania specjalistycznego wydane orzeczenie lekarskie w dniu [...] 2000 r. uwzględnia przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, charakter stwierdzonych zmian chorobowych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. W związku z tym brak jest schorzenia wymienionego w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, brak jest zatem podstaw prawnych do rozpoznania choroby zawodowej. W pozycji 6 wykazu chorób zawodowych widnieją bowiem schorzenia: przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy. W niniejszej sprawie zatem nie spełnione zostały przesłanki z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym stwierdzenie choroby zawodowej następuje w oparciu o wykaz chorób zawodowych (...) oraz ustalenia narażenia zawodowego, przy ocenie którego uwzględnia się rodzaj, stopień i czas tego narażenia, sposób wykonywania pracy. Inspektor Sanitarny nie ma zaś uprawnień do stwierdzania chorób zawodowych, jeżeli właściwa placówka służby zdrowia nie dokonała rozpoznania klinicznego chorób zawodowych lub wypowiedziała się w tej sprawie negatywnie. W odwołaniu od tej decyzji I.S. wniósł o jej zmianę i stwierdzenie, iż cierpi na chorobę zawodową. Decyzją z dnia 8 września 2005 roku, znak: [...] , Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2005 roku, znak: [...]. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że w sprawie orzekały dwie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który jest jednostką naukowo-badawczą resortu zdrowia i opieki społecznej rozstrzygającą w sprawach spornych i wątpliwych, a którego orzeczenia są merytorycznie ostateczne. Ponadto obie te instytucje w sposób jednoznaczny uzasadniły przyjęte w orzeczeniach konkluzje. W ten sposób uwzględnione zostały wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 05.10.2004 r. Ustosunkowując się do argumentów zawartych w odwołaniu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że nie mają one żadnego uzasadnienia. Jednostki orzekające w sprawie znały zarzuty zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 05.10.2004 r. dotyczące wydanych przez nie orzeczeń i wydane powtórnie opinie lekarskie z dnia [...]2005 i [...] 2005 r. zawierają przekonywujące uzasadnienie. Na powyższą decyzję skargę wywiódł I.S., wnosząc o jej uchylenie. Wskazał na naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: art. 7 i 77 kpa poprzez zaakceptowanie i przyjęcie do ustaleń faktycznych wniosków orzeczeń lekarskich o treści zbyt lakonicznej i w konsekwencji wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia sprawy, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270) poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 5 października 2004r. sygn. akt: II S.A./Kr 2759/00. a dotyczących standardów, jakim odpowiadać muszą orzeczenia lekarskie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 83.65.294) poprzez zaakceptowanie faktu, iż organ pierwszej instancji wydał decyzję pomimo nie doręczenia zainteresowanemu pracownikowi kopii orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2005r. Skarżący podniósł, iż ponowne orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy nigdy nie zostało skarżącemu doręczone, a ponadto, jak to wynika z uzasadnienia organu pierwszej instancji, orzeczenie to sprowadza się do potwierdzenia rozpoznania dokonanego uprzednio przez tę placówkę jeszcze przed uchylającym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z żadnych informacji nie wynika by nowe orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy wnosiło do sprawy większą niż to miało miejsce uprzednio szczegółowość i tym spełniało standardy opisane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 października 2004r. Podobnie, standardów tych nie spełnia orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2005r., które nie różni się w żaden istotny sposób od poprzedniego orzeczenia tej placówki zakwestionowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podając, iż wyjaśnienia jednostek orzekających w sprawie choroby zawodowej w sposób zrozumiały wskazują, że u skarżącego nie rozpoznano schorzenia wymienionego w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych, a wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 października 2004 roku zostały zrealizowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.) "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącego czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej, tj. substancje drażniące górne drogi oddechowe. Przeprowadzone natomiast u skarżącego dwukrotnie badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzeń wymienionych w cyt. powyżej wykazie chorób zawodowych. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 1998 roku uznano, iż brak jest podstaw do orzeczenia choroby zawodowej, także w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2000 roku stwierdzono, iż I.S. cierpi na przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Charakter stwierdzonych zmian chorobowych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych. Wykonując zalecenia Sądu organ administracyjny uzupełnił postępowanie wyjaśniające poprzez uzyskanie dodatkowych uzupełniających opinii orzekających w sprawie zespołów lekarskich. Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] 2005 roku podtrzymał swoje pierwotne stanowisko w przedmiotowej sprawie i nie zmienił orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego w dniu [...] 1998 r. znak: [...] rozszerzając uzasadnienie swej wcześniejszej opinii m.in. poprzez wskazanie, że zgodnie z wiedzą medyczną zmiany chorobowe występujące u I.S. występują nagminnie w populacji i nie pozostają w związku z działaniem środowiska pracy, nie są też wymienione w wykazie chorób zawodowych. Także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, stosownie do zaleceń Sądu, wydał uzupełniającą opinię uzasadniając, że po przeprowadzonej analizie dostępnej dokumentacji, wywiadu lekarskiego i badania specjalistycznego wydane orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2000 r. uwzględnia przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, charakter stwierdzonych zmian chorobowych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Orzekające zatem w niniejszej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że charakter rozpoznanego u I.S. schorzenia nie ma cech wskazanych w Rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zarówno Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy po przeprowadzonych badaniach orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej szczegółowo uzasadniając dlaczego rozpoznane u pacjenta schorzenia nie są chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Orzeczenia te są wzajemnie spójne, jasne i wyczerpujące. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącego schorzenia za chorobę zawodową, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącego choroby zawodowej. Nie każde bowiem stwierdzone u pacjenta schorzenie jest chorobą zawodową, przepisy wymieniają enumeratywnie te schorzenia, które mogą być za taką chorobę uznane, o ile zostały spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie charakter stwierdzonych u skarżącego zmian chorobowych nie odpowiada tym warunkom. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym. W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych są jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budząc wątpliwości. Dlatego też uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonywujące uzasadnienie. Za nieuzasadniony uznać należy zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wskazania zawarte we wcześniejszym wyroku zostały wykonane. Wyjaśnione zostały bowiem istniejące wcześniej wątpliwości co do rodzaju stwierdzanego u skarżącego schorzenia i przyczyn odmówienia mu charakteru zawodowego. Nie ma też obecnie żadnych wątpliwości co do tego, ze orzeczenia obu orzekających zespołów lekarzy są tożsame w swej treści. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia §8 Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez niedoręczenie pacjentowi uzupełniającej opinii OMP Sąd stwierdza, że stanowi ono uchybienie procesowe, które jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzupełniająca opinia IMP została stronie doręczona przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Skarżący przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wiedział zatem, że toczy się postępowania wyjaśniające. Miał też możliwość końcowego zapoznania się z aktami sprawy zagwarantowaną przez organ II instancji, który o tym w sposób prawidłowy pouczył. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.