III SA/Kr 1275/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-08
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli nie, to czy należy mu się ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, jako że sprawa dotyczy świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, sąd ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu, uznając, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów jego zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA w związku z art. 245 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację finansową, wskazując na dochody, majątek oraz zobowiązania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką.
Określając swój majątek oświadczyła, że należy do niej połowa domu o pow. 210 m2 i wartości 400-450 tys. zł. Zadeklarowała brak innych nieruchomości i przedmiotów wartościowych. W rubryce 721. poczyniła adnotację o treści "konto bieżące 2.000 zł".
Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego określiła na kwotę 2090 zł wymieniając, że składa się na to 702 zł jej emerytury, 300 zl alimentów, 289 zł świadczeń i 800 zł renty socjalnej córki.
Uzasadniając swoje starania podała, że jest osobę samotnie wychowującą niepełnosprawną intelektualnie córkę, która wymaga opieki. Skarżąca podniosła, ze ona sama również jest coraz starsza i potrzebuje środków na leczenie i badania w związku z rozmaitymi dolegliwościami.
Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że przeznacza na utrzymanie mieszkania 600 zł, na media 100 zł, na polisy na życie 300 zł, na leczenie 200 zł, na szkołę 200 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącego. Skarżąca nie jest ani osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu ani osobą bogatą. Z jednej bowiem strony potrzeby bytowe swoje i córki zaspakaja bowiem w domu należącym do niej w połowie. Z drugiej strony oczywistym pozostaje, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają w zasadzie tylko na bieżącą egzystencję i opędzenie podstawowych potrzeb tej sześcioosobowej rodziny. Okoliczność, że w rubryce 7.2.1. wykazała kwotę 2 tys. zł nie zmienia tego spojrzenia. Po pierwsze nie jest to kwota znacząca. Po drugie nie można tracić z pola widzenia ani poczynionej przez skarżącą adnotacji o treści "konto bieżące" ani tego, że wykazana w rubryce 7.2.1. kwota 2 tyś. pokrywa się z wysokością wykazywanych w rubryce 10 stałych miesięcznych dochodów.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło