III SA/Kr 1277/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Tadeusz Wołek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 sierpnia 2011 r. nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 sierpnia 2011 r. nr [...], [...] Wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. Sąd Rejonowy Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję z dnia [...] 2008 r. w ten sposób, że zaliczył skarżącego – K. Ł. do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim także z powodu przyczyny 05 R na stałe. Orzeczeniem nr [...], z dnia [...] 2011 r., Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił skarżącemu wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzja powyższa została skarżącemu w dnia 20 maja 2011r., na ręce jego matki. Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. skarżący zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2011 r. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na uzasadnienie organ podniósł, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego. Zdaniem organu skarżący wiedząc, iż toczy się postępowanie administracyjne nie podjął czynności aby dowiedział się czemu nie doręczono mu decyzji. Skoro skarżący powołuje się na demencje starczą matki, powinien on był, zdaniem organu, przewidzieć możliwość nieprzekazania przez nią korespondencji. W pouczeniu podano, iż zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a., stronie nie służy zażalenie. Skarżącego pouczono, że przesłanki powyższego postanowienie mogą być zaskarżone jedynie na etapie skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jako postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Postanowieniem z tego samego dnia tj. dnia 23 sierpnia 2011 r. nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie: - art. 6 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407.); - art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071, ze zm.); - § 19 ust. 3 pkt 2a rozporządzenia MGPiPS z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U., Nr 139, poz. 1328); w związku z wniesieniem odwołania przez skarżącego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w dniu [...] 2011 r. nr: [...]. Na uzasadnienie organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie prośba skarżącego z 24 czerwca 2011 r. została rozpatrzona przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności negatywnie, postanowieniem z 23 sierpnia 2011 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to stało się ostateczne na podstawie art. 16 k.p.a. Wobec powyższego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, że odwołanie z 6 czerwca 2011 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji tj. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie złożył skarżący, który podniósł, że przesyłkę podczas jego nieobecności odebrała matka i położyła na półce z książkami, a on sam o przesyłce dowiedział się parę dni później. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz.1270). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanego dalej k.p.a. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2011 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 maja 2011 r., na ręce jego matki. Poza sporem jest również fakt, iż skarżący wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia dnia 6 czerwca 2011 r. Termin do wniesienia odwołania, upłynął w dniu 3 czerwca 2011r., co Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. W pouczeniu postanowienia z dnia 23 sierpnia 2011 r. o odmowie przywrócenia terminu podano, iż zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a., stronie nie służy zażalenie - z czym Sąd się zgadza - oraz, że przesłanki powyższego postanowienia mogą być zaskarżone jedynie na etapie skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jako postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Sąd nie podziela tego stanowiska, gdyż na postanowienie wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. nie służy zażalenie, jednakże postanowienie to jako kończące postępowanie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Tak więc pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2011 r. jest nieprawidłowe. Artykuł 112 k.p.a. stanowi, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skarżący, wskutek błędnego pouczenia nie wniósł skargi do sądu administracyjnego, jednakże wobec uchylenia go przez Sąd wraz z postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie poniósł on negatywnych konsekwencji nieprawidłowego pouczenia. Dopiero uprawomocnienie się postanowienia z dnia 23 sierpnia 2011 r. odmowie o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uprawniać będzie organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a wydanie go równocześnie z postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznać należy za przedwczesne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia 23 sierpnia nr [...] - mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Organ stwierdził iż skarżący powinien był przewidzieć, możliwość nieprzekazania przez matkę korespondencji, skoro powołuje się na jej demencje starczą. Zdaniem Sądu stwierdzenie takie nie jest wystarczające do przyjęcia, iż to skarżący ze swojej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania, gdyż przyjęcie, że skarżący powinien był przewidzieć, że matka może nie oddać mu korespondencji, jest postawieniem zbyt wysokich wymagań w stosunku do skarżącego. W związku z powyższym wobec naruszenia przepisów postępowania tj. art. 59 k.p.a., Sąd stwierdził, że zarówno postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienia z dnia [...] 2011 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należało uchylić. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obowiązane są uwzględnić stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku i wyjaśnić w wydanym rozstrzygnięciu, czy skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy. Organ rozpoznając niniejszą sprawę musi mieć na uwadze fakt, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną, mająca wykształcenie podstawowe, a co za tym idzie mogącą mieć problemy ze zrozumieniem języka urzędowego. Uznając, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia 23 sierpnia 2011 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.