III SA/Kr 1277/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maria Zawadzka ( spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2015r. nr [....] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata Z. D. - Kancelaria Adwokacka, [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta skierował L. L. ( dalej: skarżącego) na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, C, BE, CE w związku z istniejącymi zastrzeżeniami co do stanu zdrowia. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia [...] 2013r stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Pomimo zaskarżenia tego postanowienia przez L. L. do sądu, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 181/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił jego skargę, zaś wyrokiem z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 889/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę kasacyjną. Z uwagi na nieprzedłożenie orzeczenia lekarskiego w wymaganym terminie, organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Skarżący w dniu 20 stycznia 2015 r. zgłosił się do specjalisty Ośrodka Medycyny Pracy i wykonał część badań lekarskich. Kolejny termin u specjalisty wyznaczony został na dzień 20 lutego 2015 r., jednak skarżący odwołał tę wizytę nie podając przyczyny i nie ukończył zleconych badań lekarskich oraz nie przedłożył wymaganego orzeczenia lekarskiego, pomimo wyznaczonego w skierowaniu terminu wykonania badań. W dniu [...] 2015 r. Prezydent Miasta wydał decyzję nr [...], w której orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, C, BE, CE, na okres do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ jednocześnie poinformował skarżącego, że zwrot prawa jazdy nastąpi po wykonania zleconych badań, tj. po przedłożeniu orzeczenia lekarskiego z Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz po ustaniu innych przyczyn zatrzymania. Wskazano również, że warunkiem zwrotu prawa jazdy zatrzymanego na okres przekraczający 1 rok jest wykazanie się posiadaniem wymaganych kwalifikacji poprzez uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że jego odwołanie od decyzji kierującej go na badania lekarskie zostało złożone z zaledwie dwudniowym opóźnieniem, a pomimo tego nie zostało uwzględnione. Wskazał, że w celu wykonania badań zgłosił się w dniu 20 stycznia 2015 r., pożyczając w tym celu pieniądze, badań jednak nie ukończył, kwestionując konieczność dopłaty kolejnej kwoty. W odwołaniu skarżący opisał również swoje problemy dotyczące postępowań karnych. Decyzją z dnia 28 lipca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 lit.b oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, a także wskazał że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, ponieważ skarżący pomimo zobowiązania go do poddania się badaniom lekarskim we wskazanym terminie nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Podkreślono, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku niepoddania się badaniom lekarskim jest decyzją związaną wobec czego organ administracyjny nie orzeka w niniejszym postępowaniu na zasadzie uznania administracyjnego i nie ma możliwości odstąpić od wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, biorąc pod uwagę jakieś szczególne okoliczności (np. związane z sytuacją życiową danej osoby). W konsekwencji niepoddanie się badaniom zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. W skardze L. L. domagał się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach. Argumentując swoje stanowisko skarżący wskazał, że w dniu 20 stycznia 2015 r. stawił się na kompleksowe badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy, po wpłaceniu w kasie, pożyczonej na ten cel sumy (292,25 zł), gdzie w ocenie skarżącego, przeprowadzono wszelkie niezbędne badania specjalistyczne. Skarżący przyznał, iż miał pojawić się na dodatkowych konsultacjach psychiatrycznych w okresie późniejszym, jednak ponieważ był chory na grypę oraz nie miał środków finansowych umożliwiających pokrycie kosztów badania dlatego nie stawił się ponownie w Ośrodku Medycyny Pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270, dalej jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Badając zaskarżoną decyzję tak określonych granicach Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, obowiązek przedstawienia takiego orzeczenia został nałożony na skarżącego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Od decyzji tej skarżący skutecznie się nie odwołał, a zatem uzyskało ono przymiot ostateczności. Skarżący co prawda zgłosił się na badania do Ośrodka Medycyny Pracy na badania w dniu 20 stycznia 2015 r., jednak kolejny termin badań wyznaczono na dzień 20 lutego 2015 r., na które to badania skarżący się nie stawił. Zatem działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, organ zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji, gdyż skarżący nie poddał się badaniom lekarskim i nie przedstawił stosownego orzeczenia lekarskiego. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego zawartych zarówno w odwołaniu jak i w skardze. W przedmiotowym postępowaniu strona nie może skutecznie podnosić argumentu braku funduszy na badania lekarskie, na które skierowana została celem zweryfikowania czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mechanicznymi. W myśl art. 75 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, między innymi osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W takiej sytuacji badanie lekarskie, przeprowadza się na podstawie skierowania właściwego organu. Badanie lekarskie, jak stanowi art. 76 ust. 2 ustawy, jest przeprowadzane na koszt osoby badanej. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, stanowi konsekwencję niewypełnienia warunku przez skarżącego, nie ma charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie przedmiotowej normy prawnej. Zauważyć należy również to, że postępowanie dotyczące skierowania skarżącego na badania lekarskie (w konsekwencji również i postępowanie dotyczące zatrzymania prawa jazdy) zainicjowane zostało przez Prokuraturę Rejonową. Nie zanegowano zdolności skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi, a jedynie wskazano na podejrzenie, że stan zdrowia skarżącego może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Skarżący nie zweryfikował tego podejrzenia, nie poddał się w pełnym zakresie badaniom lekarskim w związku z tym należało zatrzymać mu prawo jazdy. Wskazać przy tym należy, że tryb i szczegółowe warunki badań kierowców określa obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U.2014.949). Zgodnie z § 2 i 10 tego rozporządzenia dana osoba zobowiązana jest poddać się badaniu w terminie 30 dni od otrzymania skierowania w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Na rozprawie przed Sądem skarżący przedstawił dokumenty z których wynika, że w dniu 30 października 2015 r. Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych u skarżącego do kierowania pojazdami. Od orzeczenia tego skarżący odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, jednak kwestionował wezwanie z tego Instytutu do dokonania opłaty, w kwocie 200 zł, gdyż wezwanie datowane było z dnia 25 listopada 2015 r., natomiast w treści wezwania wynika, że opłatę należało uiścić do 8 września 2015 r. Podkreślić należy, że okoliczności powyższe podniesione przez skarżącego nie są istotne dla przedmiotowej sprawy, gdyż czynności te zostały podjęte przez skarżącego po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie tj. po 28 sierpnia 2015 r., która jest przedmiotem skargi do tut. Sądu i mogą być co najwyżej przedmiotem odrębnej skargi. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu, a w konsekwencji skoro takiemu badaniu się nie poddał to obowiązkiem Prezydenta Miasta było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Z tych względów Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.