III SA/Kr 1280/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. L. - Kancelaria Radcy Prawnego w K ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Decyzją z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), art. 104 § kpa Prezydent Miasta zatrzymał M. Ł. prawo jazdy kat. B na okres do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] 2015 r. M. Ł. został skierowany na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. M. Ł. wyznaczono 30 dniowy termin poddania się badaniom. Decyzja ta została doręczona 16 marca 2015 r. Do chwili wydania decyzji M. Ł. nie wykonał zaleconych badań lekarskich i nie przedłożył wymaganego orzeczenia lekarskiego. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. Ł. wskazując, że Organ I instancji naruszył zasadę wyrażona w art. 7a kpa. oraz wskazał, iż przyczyną wydania w stosunku do niego wyroku zaocznego "było dostarczenie przez Sąd pism procesowych, pod adres pod którym strona nie miała szansy ich odebrać". Wskazał nadto, że wracał motorowerem po bocznej i mało uczęszczanej drodze, po wypiciu kilka godzin wcześniej jednego piwa i był przekonany, iż nie ma alkoholu we krwi. Decyzją z dnia 16 lipca 2018 r. ([...]) na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 a ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podał, co następuje: Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] M. Ł. został skierowany na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Poinformowano Stronę, że badania lekarskie należy wykonać w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nr [...] z dnia [...] 2015 r. Pismem z dnia 26 stycznia 2018 r. wszczęto postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy M. Ł. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 26 marca 2018 r. W aktach sprawy brak jest dowodów, iż M. Ł. poddał się badaniom, na które został skierowany; nie przedstawił orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a i b ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Wobec nie przedstawienia przez M. Ł. orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem, zasadnym jest w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o kierujących pojazdami wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Jednocześnie wskazać należy, że strona ma możliwość poddania się badaniom na które został skierowany i zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy, zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli jednak od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od przedmiotowej decyzji zarzutu, iż organ pierwszej instancji naruszył zasadę wyrażoną w art. 7a kpa wyjaśnić należy, że w przedmiotowej sprawie nie występuje wątpliwość, co do treści normy prawnej. Odnosząc się zaś do zawartego w odwołaniu od przedmiotowej decyzji zarzutu, iż po odbyciu kary M. Ł. prowadzi samochód bez wypadku, to okoliczność ta nie może mieć znaczenia w sprawie, gdyż żaden przepis prawa nie uzależnia wstrzymania wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy od bezwypadkowej jazdy. Na powyższe rozstrzygnięcie M. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów: - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami, poprzez zastosowanie w sprawie w przypadku, gdy istniały uzasadnione wątpliwości co do zasadności wydania decyzji kierującej M. Ł. na badania lekarskie i w związku z tym wydanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzję organu I instancji w sytuacji, gdy organy nie miały wiedzy, czy wyrok zaoczny wydany w sprawie o wykroczenie nadal jest prawomocny oraz czy rzeczywiście zachodziły okoliczności uzasadniający jego wydanie; - art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zaniechanie zebrania materiału dowodowego oraz niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, a to w szczególności poprzez niewyjaśnienie i nieustalenie, czy wyrok zaoczny, który był podstawą wydania decyzji kierującej na badanie lekarskie pozostaje nadal w mocy oraz czy okoliczności będące podstawą do wydania wyroku zaocznego w sprawie o wykroczenie okazały się udowodnione, pomimo tego, że organ mógł powziąć takie wątpliwości w związku z posiadanymi przez organ informacjami o kwestionowaniu tego orzeczenia przez skarżącego, a także nie wyjaśnienie okoliczności powoływanych przez skarżącego w odwołaniu; - art. 7a kpa poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej, czy powinna mieć zastosowanie w sprawie skarżącego wobec wyjaśnienia przez niego okoliczności związanych z wyrokiem zaocznym i brakiem rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść skarżącego; - art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym, po zakończeniu postępowania, a przed wydaniem decyzji; - art. 138 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017.1369 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718 z późn. zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wynikającymi z przytoczonych przepisów doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do szeregu argumentów podnoszonych przez skarżącego, a dotyczących braku zasadności w jego opinii skierowania go na badania lekarskie, wskazać należy, że zarzut ten nie mógł odnieść skutków. Materialnoprawna podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2017.978), dalej u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem m.in. wówczas, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 wskazanej ustawy. Wyłącznymi zatem przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i po trzecie brak wykonania tegoż obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Bezsporne jest, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. Nr [...] skarżący został skierowany na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. Ł., decyzją z dnia [...] 2015 r., [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W decyzji SKO zawarte było pouczenie o terminie na odbycie badania, oraz terminie przedstawienia organowi kierującemu na badanie orzeczenia lekarskiego a więc o treści art. 12 ust. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. 2014.970), tj. obowiązku poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Przepis art. 101 u.k.p. wszedł w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. , zatem pouczenie to było zgodne z regulacją obowiązującą w dniu wydania decyzji o skierowaniu na badanie. Bezsporne i przesądzające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest, że skarżący nie zgłosił się na kontrolne badania lekarskie w wymaganym terminie 1 miesiąca i w konsekwencji nie przedstawił w terminie staroście orzeczenia lekarskiego. Skarżący nie uczynił tego do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały przesłanki z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. gdyż w wymaganym terminie skarżący nie stawił się na badanie lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, LEX nr 2151301; WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, LEX nr 2189919; NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na badanie lekarskie, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Organ wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt.3 lit. a) u.k.p. nie bada zasadności wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Niezasadnie więc zarzuca skarżący w skardze zaniechanie przez organy należytego ustalenia stanu faktycznego, wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jak już bowiem wskazano wyżej, wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. są: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i niewykonanie tegoż obowiązku, jak i nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro więc decyzja ostateczna decyzja SKO z dnia [...] 2015 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to stanowiła jedną z przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. W aktach przedstawionych Sądowi zalega odpis prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt [...], którym Sąd uznał skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 kodeksu wykroczeń. Wyrok ten był podstawą wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw, aby czynić przedmiotem swoich rozważań podnoszone przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuty kierowane przeciwko powyższemu wyrokowi, ponieważ nie jest organem powołanym do oceny postępowań prowadzonych przez sądy powszechne. Ponadto, przesłanką wydania zaskarżonej decyzji nie było istnienie powyższego, prawomocnego wyroku, ale fakt niepoddania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu, który to obowiązek wynikał z ostatecznej decyzji i w konsekwencji nie przedstawienia orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 u.k.p. Wbrew także twierdzeniom skargi, na organach nie ciążył obowiązek czynienia ustaleń, o których mowa lit. b) pkt. 1 skargi, ani rozważanie możliwości zastosowania art. 7a kpa, a to wobec nieistnienia jakichkolwiek wątpliwości co do treści normy stanowiącej podstawę zaskarżonej decyzji. Kwestie podnoszone w skardze a dotyczące zasadności wyroku karnego nie wymagają szerszego omówienia, bowiem sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności. Zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i przedstawienia w wymaganym terminie stosownego orzeczenia a ponieważ tego nie uczynił, to obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu orzeczono w pkt. II sentencji wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2019.68).