III SA/Kr 1285/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 30 sierpnia 2006 r. Nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 05 c zerwca2007 r., sygn.akt III SA/Kr 1285/06 W dniu [...] marca 2006 r. w S. na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusz Policji przeprowadził kontrolę drogową pojazdu [...], nr rejestracyjny [...], o dopuszczalnej ładowności 6,3 t. Samochodem kierował właściciel A. P., jadąc do hurtowni [...] w B. W protokole z tej kontroli (karta akt adm.nr 1) zapisano, że (1) do tachografu typu e-20 zastosowano wykreskówki, fabrycznie przeznaczone do tachografu typu e-1 (karta akt adm.nr 3-4) i (2) kierujący pojazdem nie posiada opłaty za przejazd. Tego samego dnia [...] marca 2006 r., ale całkowicie odrębnie od protokołu kontroli sporządzono protokół przesłuchania A. P., określając go jako "świadka" (karta akt adm.nr 8). Strona oświadczyła, że auto stanowi jej własność. Przewożonym towarem były jabłka pochodzące z własnego gospodarstwa rolnego strony. Były one przeznaczone dla hurtowni [...]. Organ administracyjny powiadomił pisemnie stronę, że wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naruszeń ustawy o transporcie drogowym, wskazanych w protokole kontroli z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] (karta akt adm. nr 6). Pismem z dnia [...] marca 2006 r. strona złożyła wyjaśnienia (karta akt adm.nr 12-13). Przejazd miał charakter niehandlowy, prywatny. Dlatego prowadzący pojazd nie miał obowiązku stosowania tachografu, albowiem miało doń zastosowanie zwolnienie z art.4 pkt 12 rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r., nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE.L 1985, nr 370, s.1). Tym samym, nie można było wymagać od strony uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ administracyjny prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia art.86 K.p.a. albowiem przesłuchanie strony może być przeprowadzane tylko wyjątkowo, po zakończeniu standardowego postępowania wyjaśniającego, gdy to okazało się niewystarczające. Odpowiadając na pytanie organu administracyjnego, pismem z dnia [...] maja 2006 r. hurtownia [...] oświadczyła, że nie przyjęła jabłek do A. P. z powodu złej ich jakości (karta akt adm.nr 19). Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] wydaną w I instancji na podstawie art.93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (jednolity tekst Dz.U. r.2004, nr 204 poz.2088 z późn. zm.) Komendant Powiatowy Policji w D. nałożył na stronę karę w wysokości [...] zł (karta akt adm. nr 20). Kara w wysokości [...] zł została wymierzona za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty (art.42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, Dz.U. nr 150, póz. 1684 z późn. zm.). Organ administracyjny uznał że strona wykonywała przewóz na potrzeby własne i dlatego powinna była posiadać zarówno działający tachograf, jak i dowód opłaty za przejazd. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. strona wniosła odwołanie (karta akt adm. nr 34). Podtrzymała swe wcześniejsze twierdzenie, że przewóz miał charakter całkowicie prywatny, czego konsekwencja był brak obowiązku stosowania tachografu. Odmienne stanowisko organu administracyjnego opiera się na założeniu, że przewóz pozostawał w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jednak powiązania takiego nie udowodniono czyli decyzja została wydana z naruszeniem z art.7 i art.107 K.p.a. Wartość dowodowa oświadczenia hurtowni [...] jest wątpliwa, gdyż dowód ten uzyskano bez zachowania reguł obowiązujących w postępowaniu wyjaśniającym z udziałem strony. Podtrzymano również zarzut naruszenia art.86 K.p.a. przez wykorzystanie zeznań strony, uzyskanych z naruszeniem tego przepisu. Decyzją odwoławczą z dnia 30 sierpnia 2006 r., nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał decyzję wydaną w I instancji. Organ administracyjny nie ma wątpliwości, że przejazd nie miał charakteru prywatnego, osobistego, który korzystałby ze zwolnienia, o którym mowa w art.4 pkt 12 rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r., nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE.L 1985, nr 370, s. 1). Dlatego oplata bez wątpienia była wymagana, a za jej brak prawidłowo nałożono karę w wysokości [...] zł (pkt 4.1.1. załącznika .do ustawy o transporcie drogowym). Biorąc pod uwagę, że przejazd nie miał charakteru prywatnego, a pokonywany dystans (200 km) przekraczał limit 50 km, do przejazdu strony w dniu kontroli nie miało zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r., nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.nr 370, s.8 ze zm.). Równocześnie art. 14 ust. 1 tegoż rozporządzenia wymaga, aby wykorzystywane wykreskówki były dostosowane do tachografu, zainstalowanego w samochodzie. Tymczasem strona mając zainstalowany tachograf typu e-20 zastosowała wykreskówki, fabrycznie przeznaczone do tachografu typu e-1. W tym zakresie nałożono na stronę karę w wysokości [...] zł, stosownie do pkt 11.3.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W skardze i odpowiedzi na skargę strony ponownie przedstawiły swe odmienne punkty widzenia i odmienne interpretacje prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: A. Sąd uznał, że organ administracyjny racjonalnie ocenił sytuację, gdy stwierdził, że przewóz ok.5,5 ton jabłek z własnego gospodarstwa rolnego do hurtowni, odległej od załadunku o 200 km nie ma charakteru prywatnego, ale pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem tego gospodarstwa. Organ nie miał obowiązku przeprowadzania dodatkowej analizy, skoro takie okoliczności faktyczne wykluczają zasadność odmiennego twierdzenie o przewozie towaru dla zaspokojenia potrzeb osobistych (w rodzaju odpoczynku, rozrywki, realizacji potrzeb leczniczych czy hobbistycznych). Zarówno przesłanki pozytywne (jabłka pochodziły z gospodarstwa, z którego strona czerpie środki utrzymania), jak i negatywne (nie realizowano żadnego z przykładowo wspomnianych celów osobistych) uzasadniły stanowisko organów administracyjnych, że przewóz towaru w dniu kontroli był przewozem własnego towaru, pozostającym w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Przepisy nie wymagają osiągnięcia zysku z przejazdu wykonywanego w momencie kontroli, dlatego nie miało znaczenia dla sprawy czy jabłka zostały faktycznie przyjęte przez hurtownię wskazaną przez stronę w czasie kontroli czy też nie. B. Na mocy art.1 pkt 16) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 180, póz. 1497) od 21 października 2005 r. obowiązywał znowelizowany tekst art.42 w zw. z art.3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, nakładający obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd na wszystkie "podmioty", które po drogach krajowych wykonują przewóz rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Zastąpienie w tym przepisie z dniem 21 października 2005 r. słowa "przedsiębiorcy" słowem "podmioty" wyjaśniło znaczenie przepisu. Dlatego nie może być wątpliwości, że dokonując przewozu w dniu [...] marca 2006 r. skarżący miał obowiązek uiszczenia opłaty. Powyżej wskazane przesłanki prowadzą do wniosku, że nie można zarzucić organom administracyjnym dowolność, arbitralność w ustaleniu, że przewóz towaru w dniu [...] marca 2006r. miał bezpośredni związek z prowadzeniem przez stronę gospodarstwa rolnego. Implikuje to uznanie przez Sąd za prawidłową ocenę decyzji, które nałożyły na stronę kary za brak zapisu tachografu na adekwatnych wykresówkach i brak dowodu opłaty za przejazd pojazdem po drogach krajowych. C. Sąd podziela opinie strony, że organ administracyjny dopuścił się naruszenia art.86 K.p.a. przeprowadzając przesłuchanie strony poza kontrolą drogową i na samym początku postępowania administracyjnego. Jednakże to naruszenie nie uzasadnia uwzględnienie skargi w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż już w protokole z kontroli zapisano większość faktów istotnych dla sprawy, tj. adres zamieszkania strony oraz miejsce przeznaczenia 5.760 kg jabłek przewożonych przez stronę, dopuszczalną ładowność samochodu. W czasie kontroli określono rodzaj tachografu i zastosowanych wykresówek, jak i brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd. Kontrolę przeprowadzono na drodze krajowej. D. Brakiem protokołu jest nieokreślenie charakteru przewozu i właściciela towaru. Brak ten spróbowano usunąć zapisując w protokole przesłuchania (karta akt adm, nr 8) oświadczenie A. P., że przewożone jabłka są jej własnością. Sąd podziela zarzut strony, że przeprowadzenie przez organ przesłuchania strony odbyło się z naruszeniem art.86 K.p.a. Należało raczej wziąć pod uwagę wyjaśnienie w późniejszym piśmie pełnomocnika strony z dnia [...] marca 2006 r. (karta akt adm. nr 12). Znalazło się tam zdanie: "Pan A. P. na prośbę swojego brata przewoził jabłka". Jeśli Sąd wyprowadziłby konsekwencje prawne z powyższego uchybienia organu, to należałoby niniejszym wyrokiem uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze wskazaniem, że organy powinny zbadać czy strona nie wykonywała przewozu zamówionego przez brata, a na taki przewóz wymagana jest licencja (art.5 i nast. ustawy o transporcie drogowym). Nieokazanie takiej licencji w czasie kontroli drogowej rodzi obowiązek nałożenia na przewoźnika kary w wysokości 8.000 zł (pkt 1.1 tabeli stanowiącej załącznik do ustawy o transporcie drogowym). Taki wyrok Sądu znacznie pogarszałby sytuację skarżącego, który zaskarżył nałożenie kary [...] zł, a w efekcie należałoby nałożyć na niego karę w wysokości 8.100 zł. Dlatego Sąd nie uchyla zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, będąc związany zakazem orzekania na niekorzyść skarżącego (art.134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). E. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w związku z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, póz. 1536)