III SA/Kr 1285/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie posiłków w barze postanawia: umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną w rubryce 6 stan rodzinny poczyniła adnotację "Powinnam pomagać córce, która jeszcze się uczy a nie mam z czego" Określając swój majątek w rubryce 7.1. przy rubryce przeznaczonej na nieruchomości rolne wpisała kilka numerów z ewidencji gruntów z adnotacjami "pole w korycie rzeki, bez wartości, nieuprawiane, bez drogi i mediów; lokal 116 m2 bez wentylacji grawitacyjnej" . W rubryce przeznaczonej na opisanie stanu majątkowego osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ujawniła współwłasność domu o powierzchni 250 m2 na działce o pow. 8a 96 m2 w K przy ul. C z mężem i synem. Zadeklarowała brak stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że na chwilę obecną żyje z renty w wysokości 632,76 zł. Powiada, że jest po rozwodzie. Twierdzi, że ma orzeczenie lekarskie o całkowitej niezdolności do pracy. Utrzymuje, że została wyrzucona z domu i że pomieszkuje kontem. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wpisała kwotę 75 tyś zł zaznaczając że rata to 1311 zł, następnie kwotę 10200 zł plus 6200 zł z karty kredytowej, rata 450 zł. Nadmieniła ,że jest o krok od komornika. W oparciu o akta sprawy okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osoba rozwiedzioną. Ma troje dorosłych dzieci. Z rodziną jest skonfliktowana. Legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy. Z uwagi na stan zdrowia pozostaje w leczeniu. Należy do niej lokal przy ul. N o powierzchni 116 m2, część budynku mieszkalnego przy ul. C, działki przy ul. P. Zgodnie z ustaleniami organów administracji dodatkowym źródłem dochodu skarżącej jest także najem pokoi w domu przy ul. C. Wedle zaś relacji adwokata z urzędu przyznanego skarżącej w sprawie cywilnej o sygn. akt [...] na skarżącej ciąży szereg zobowiązań, musi spłacać raty kredytu zaciągniętego w 2011 r. na wykończenie salonu fryzjerskiego, ponosi koszty eksploatacji lokalu oraz niezbędne koszty utrzymania siebie. Z uwagi na poważny konflikt pomiędzy nią a jej byłym mężem skarżąca nie ma praktycznie możliwości korzystania z domu przy ul. C co do którego przysługuje jej współwłasność w udziale ¼ cz. (vide: k. 103-102 akt admin.), tym bardziej że w wyroku rozwodowym skarżącej zostało przyznane prawo do korzystania tylko z jednego pokoju w tym domu (vide: k. 86 akt admin.) Z urzędu stwierdza się, że w aktach administracyjnych zalega na k. 94 opinia psychologiczna skarżącej z 19.06.2015 r. zakończona wnioskiem "Schizofrenia paranoidalna". Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sadowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile strona nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy skłaniają do takiego wniosku albowiem sytuacja życiowa skarżącej w jej całokształcie jest nieszczególna. Należy do niej co prawa wykazany majątek lecz z uwagi na skomplikowaną sytuacją rodzinna i zdrowotną skarżąca ma mocno ograniczone możliwości rozporządzenia nim we właściwy sposób. Mając na uwadze treść wyroku rozwodowego nie należy przeceniać potencjalnych dochodów z najmu pokoi w domu przy ul. C. Biorąc zaś pod uwagę opinię psychologa trudno czynić skarżącej zarzuty, że nie stara się poprawić swojej sytuacji albowiem na przeszkodzie temu stoję względy zdrowotne. Uwzględniając to wszystko i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest bowiem w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W konsekwencji działanie takie stanowić będzie dla skarżącej pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.