III SA/Kr 129/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skarg D. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z dnia 6 grudnia 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi z tytułu urodzenia dziecka I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 40 zł (słownie: czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Burmistrz odmówił przyznania D. G. świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – K. G. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje jeżeli kobieta (matka dziecka) pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Natomiast z dostarczonego przez D. G. zaświadczenia wynika, że pozostawała ona pod opieką medyczną od 16-tego tygodnia ciąży do porodu. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka nie przysługuje. W tym samym dniu Burmistrz wydał również decyzję Nr [...], którą przyznał D. G. zasiłek rodzinny w kwocie 68 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie 80 zł miesięcznie w okresie od 1 do 31 października 2012 r. na K. G. Równocześnie organ I instancji odmówił przyznania D. G. świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (K. G.). Burmistrz powołał się na treść art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Natomiast z dostarczonego przez D. G. zaświadczenia wynika, że pozostawała ona pod opieką medyczną od 16-tego tygodnia ciąży do porodu i z pierwszych świadczeń zdrowotnych korzystała w drugim trymestrze ciąży. W związku z powyższym dodatek z tytułu urodzenia dziecka – zdaniem organu I instancji – nie przysługuje. Pismem z dnia 9 listopada 2012 r. D. G. wniosła odwołanie od powyższych decyzji organu I instancji w zakresie w jakim odmówiono przyznania jej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Odwołująca się podniosła, że dopiero w kwietniu 2012 r. zorientowała się, że może być w ciąży. Podała, że próbowała umówić się na wizytę u lekarza, ale nie było wolnych terminów, a na prywatną wizytę nie było jej stać, gdyż ma na utrzymaniu 7 dzieci. Została przebadana dopiero w dniu 31 maja 2012 r. i podczas badania lekarz ustalił, że jest to 16 tydzień ciąży. Odwołująca się podniosła, że gdyby w momencie badania faktycznie była w 16 miesiącu ciąży to na USG zauważono by wady płodu (chorobę genetyczną), a tak się nie stało. W dniu 6 grudnia 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzje: – Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. Decyzja została wydana na podstawie art. 15b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), art. 1, art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 50, poz. 301) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. – Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. Decyzja została wydana na podstawie art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), art. 1, art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 50, poz. 301) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego; W uzasadnieniu tych decyzji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 9 ust. 6 i art. 15 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu urodzenia dziecka oraz jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługują jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodni ciąży do porodu. W decyzji Nr [...] Kolegium wskazało, że z wydanego przez lekarza-położnika zaświadczenia wynika, że D. G. pozostawała pod opieką medyczną od 16 tygodnia ciąży, tj. od dnia 31 maja 2012 r. Z kolei w decyzji Nr [...] Kolegium wskazało - zapewne omyłkowo - że z wydanego przez lekarza-położnika zaświadczenia wynika, że w momencie przeprowadzenia pierwszego badania, tj. "20 lutego 2012 r." D. G. była w 16 tygodniu ciąży. Kolegium uznało zatem, że D. G. nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie przedmiotowych świadczeń, gdyż nie była pod opieką lekarską do 10 tygodnia ciąży. Pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. D. G. wniosła skargi na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca podała, że nie pozostawała pod opieką medyczną do 10 tygodnia ciąży, gdyż nie wiedziała, że była w ciąży. Podniosła, że dopiero w kwietniu 2013 r. zorientowała się, że może być w ciąży, ale nie mogła dostać się do lekarza z powodu braku wolnych terminów. Kiedy skarżąca została już zbadana lekarz stwierdził, że jest w 16 tygodniu ciąży. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Sąd stwierdza z urzędu, że na karcie 40 akt administracyjnych znajduje się kopia "Karty informacyjnej z leczenia szpitalnego" Kliniki Położnictwa i Perinatologii Szpitala z dnia 09.10.2012 r., z której wynika, że D. G. została przyjęta do Kliniki w dniu 05.10.2012 r. - będąc w 29 tygodniu ciąży - i w dniu tym, w wyniku porodu przedwczesnego zakończonego cesarskim cięciem, urodziła dziecko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, skargi D. G. zasługują na uwzględnienie, albowiem organy administracyjne obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie spraw. Podstawą rozstrzygnięcia organów obu instancji było przyjęcie, że skarżąca D. G. nie zgłosiła się na badania do 10- tego tygodnia ciąży, co w świetle przepisów art. 15b ust. 5 oraz art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wykluczyło możliwość przyznania jej jednorazowej zapomogi w wysokości 1000 zł z tytułu urodzenia się dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości 1000 zł z tytułu urodzenia dziecka. Sąd zauważa, że podstawę prawną przyznania obu wyżej wymienionych świadczeń stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), a w szczególności przepisy art. 9 ust. 1, ust. 3, ust. 6 i ust. 7 oraz art. 15b ust. 1, ust. 5 i ust. 6 zd. pierwsze w brzmieniu: "Art. 9. 1. Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. (...) 3. Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1.000,00 zł. (...) 6. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. 7. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną." "Art. 15b. 1. Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 zł na jedno dziecko. (...) 5. Zapomoga, o której mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. 6. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. (...)." Jak wynika więc z treści przytoczonego wyżej art. 9 ust. 6 oraz art. 15b ust. 5 omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunkiem niezbędnym przyznania zarówno dodatku z tytułu urodzenia dziecka jak i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się żywego dziecka jest "pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu". W niniejszej sprawie nie zostało jednak wyjaśnione, czy istotnie skarżąca D. G. nie pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Co prawda, z dokumentu wydanego przez uprawnionego lekarza – specjalistę ginekologa – położnika z dnia 15 października 2012 r. (k. 29 akt adm.) wynika wyraźnie, że D. G. "pozostawała pod opieką medyczną od 16 tygodnia ciąży, jednakże datę pierwszego badania wpisano "31.05.2012". O ile więc przyjąć za pewną datę pierwszego badania jako "31 maja 2012 r." oraz stwierdzenie lekarza specjalisty, że był to 16-ty tydzień ciąży, to dziecko urodzone przez skarżącą w dniu 5 października 2012 roku (odpis skrócony aktu urodzenia USC – k. 30 akt adm.) urodziłoby się w 35 tygodniu ciąży, a nie - jak stwierdzono w dokumentacji Kliniki (karta informacyjna z leczenia szpitalnego Kliniki Położnictwa i Perinatologii Szpitala k. 40 akt adm.) – w 29 tygodniu ciąży, w warunkach szczegółowo opisanego w dokumentacji przedwczesnego porodu. Już tylko te, opisane wyżej, okoliczności faktyczne wskazują, że nie jest wykluczone, że w dacie pierwszego badania (31 maja 2012 r.) skarżąca była w 10 tygodniu ciąży, a nie w 16 tygodniu, jak stwierdzono w zaświadczeniu. Na taką okoliczność, umożliwiającą przyznanie skarżącej obu świadczeń, wskazują też dodatkowe informacje zawarte w zaświadczeniu lekarskim z dnia 15 października 2012 r. (k. 29 akt adm.), takie jak: "pacjentka mogła być w ciąży i mieć miesiączki" korespondujące z twierdzeniami skarżącej, że zorientowała się, że jest w ciąży w kwietniu 2012 r., czy informacją o dacie ostatniej miesiączki: "15.03.12" podanej do "Karty przebiegu ciąży", której kopia znajduje się na k. 39 akt adm. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracyjne wezmą pod uwagę wykazane wyżej okoliczności będące w sprzeczności z ustaleniami organów dokonanymi jedynie na podstawie zaświadczenia z dnia 15 października 2012 r. (k. 29 akt adm.), bez uwzględnienia całości zebranego w sprawie materiału. Organy rozważą także celowość ewentualnego wyjaśnienia powstałych nieścisłości, w szczególności rozważą celowość zwrócenia się do Kliniki Położnictwa i Perinatologii Szpitala o podanie, czy w świetle dokumentacji lekarskiej nie jest wykluczonym, że skarżąca w dniu 31 maja 2012 r. była najpóźniej w 10 tygodniu ciąży, co umożliwia jej przyznanie wnioskowanych przez nią świadczeń lub też rozważą celowość zwrócenia się do lekarza specjalisty o szczegółowe wyjaśnienie, czy w świetle dokumentacji Kliniki o terminie i okolicznościach przedwczesnego porodu jest wykluczonym, aby w dniu 31 maja 2012 r. skarżąca była w 10 tygodniu ciąży, co z kolei uniemożliwiłoby przyznanie skarżącej przedmiotowych świadczeń. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej D. G. koszty postępowania orzekając w tym przedmiocie – jak w pkt II wyroku.