III SA/Kr 1291/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-01-28
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skierowania do zawarcia umowy najmu socjalnego jest bezprzedmiotowy w świetle przepisów o zwolnieniu od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawy dotyczące skierowania do zawarcia umowy najmu socjalnego kwalifikują się jako sprawy z zakresu pomocy społecznej, co skutkuje ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy. Jednocześnie, sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niej adwokata, uznając jej niezamożność i brak możliwości pokrycia kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skierowania do zawarcia umowy najmu socjalnego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z renty w wysokości 762 zł, nie posiada majątku ani wartościowych przedmiotów. Z akt sprawy wynikało, że skarżąca zamieszkuje z byłym mężem, córką i wnukiem, wszyscy mają orzeczoną eksmisję i zadłużenie czynszowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. W. na Prezydenta Miasta w przedmiocie skierowania do zwarcia umowy najmu socjalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazała, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacowała na 762 zł renty.
Uzasadniając swoje starania odniosła się skrótowo do okoliczności nurtującej ją sprawy.
W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że skarżąca jest zaliczona do II grupy inwalidzkiej. Zamieszkuje pod jednym adresem z byłym mężem, córką i wnukiem. Osoby te prowadzą odrębne gospodarstwa domowe (k. 27). W stosunku do wszystkich tych osób orzeczono eksmisję. Posiadają ponad 40 tyś. zadłużenia czynszowego. Koszt miesięcznego odszkodowania za zajmowane mieszkanie to 1488 zł, do tego dochodzi ok. 108 zł tytułem opłat niezależnych oraz 337 zł tytułem odsetek (k. 69-64; 58-53; 44-39; )
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest kwestia skierowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społeczne należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego a także skierowań do zawarcia umowy najmu socjalnego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie strony jest wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Skarżąca jest osobą niezamożną w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak należy postrzegać osobę bez majątku utrzymującą się z niewielkiej renty, obarczoną znacznym zadłużeniem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi rozporządza wystarczają na opatrzenie podstawowych potrzeby życia codziennego. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego a w związku z tym orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło