III SA/Kr 1291/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-11-02

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który otrzymuje świadczenie z ZUS i jest właścicielem nieruchomości, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który otrzymuje stałe świadczenie z ZUS w kwocie 1375,93 zł netto i jest właścicielem nieruchomości, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż jest w stanie ponieść koszty sądowe w postaci wpisu od skargi (100 zł). Jednakże, ze względu na trudności zdrowotne i potencjalne problemy ze sprzedażą lub obciążeniem nieruchomości, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata opłacanego przez Skarb Państwa, gdyż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na brak majątku i stałych dochodów, jednak okazało się, że otrzymuje świadczenie z ZUS w kwocie 1375,93 zł netto i jest właścicielem zabudowanej działki. Skarżący był hospitalizowany w maju 2012 r.
Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, brak majątku a także brak stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentował jednak, że należy do niego zabudowana działka nr [...], której jest właścicielem notarialnym wpisanym do księgi wieczystej. Z przedstawionych natomiast przez skarżącego kopii odcinków świadczeń wypłacanych przez ZUS wynika z kolei, że skarżący ostatnie świadczenie otrzymał w wysokości 1375,93 zł netto. Z kopii okazanych dokumentów źródłowych wynika jednocześnie, że maja 2012 r. skarżący był hospitalizowany. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący widnieje w księdze wieczystej nr [...] jako ujawniony właściciel nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w W, powiat T, woj. [...]. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z okazanych przez skarżącego kopii dokumentów źródłowych wynika, że skarżący otrzymuje stałe świadczenie wypłacane przez ZUS. Ostatnio była to kwota 1375,93 zł netto. Okoliczność ta siłą rzeczy niweczy więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, na które obecnie składa się tylko wpis od skargi ustalony na kwotę 100 zł. Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki na poziomie 1375,93 zł wystarczają osobie borykającej z problemami zdrowotnymi w zasadzie na opędzenie podstawowych potrzeb. Okoliczność, że skarżący widnieje w księdze wieczystej nr [...] jako ujawniony właściciel nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w W, powiat T, woj. [...] nie zmienia tego oglądu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia sygnalizowanych przez skarżącego trudności nawet z jego ubezpieczeniem. W takich okolicznościach sprzedaż bądź obciążenie tego majątku celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru może więc być problematyczne. Wszystko to razem wzięte prowadzi zarazem do logicznej konkluzji, że choć w obecnej sytuacji skarżący nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym gdyż będzie w stanie uiścić koszty sądowe obejmujące wpis od skargi, to jednak zasługuje na taką pomoc w zakresie częściowym objawiającą się ustanowieniem na jego rzecz adwokata opłacanego przez Skarb Państwa. Kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru skarżący nie jest już bowiem w stanie opłacić bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło