III SA/Kr 1291/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. C. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. C. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania dotyczącego decyzji (Aktu Własności Ziemi) z dnia 15 listopada 1977 r znak: [...] wydanej przez Naczelnika Gminy. W uzasadnieniu skargi podnosi, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło następujący stan sprawy faktyczny i prawny: Na podstawie aktu własności ziemi z dnia 15 listopada 1977 r. J. K. stała się z mocy prawa właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,33 ha położonej w miejscowości W. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 30 listopada 1977 r. Wnioskiem z dnia 13 marca 2012 r., uzupełnionym 28 marca 2012 r. C. K. wniósł o wznowienie postępowania odnośnie tej decyzji z dnia 15 listopada 1977 r. znak: [...]. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] 2012 r. Wójt Gminy umorzył postępowanie w sprawie uchylenia w/w decyzji na podstawie art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł C. K., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu i nie podzielając argumentacji wywiedzionej w decyzji. Ponadto odwołujący wskazał, iż kwestionowana decyzja (Akt Własności Ziemi) wydana została w wyniku przestępstwa. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z przyczyn formalnych uchyliło decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] 2012 organ l instancji po raz kolejny odmówił wznowienia postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł C. K. twierdząc, iż istnieje podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 2 Kpa. W zażaleniu C. K. powołuje się na art. 145 § 1 pkt 2 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Zgodnie z poglądem doktryny wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 2, podobnie jak w przypadku sfałszowania dowodu, jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy miał miejsce fakt popełnienia przestępstwa, zostało to stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innego organu oraz pomiędzy wydaniem decyzji, a popełnieniem przestępstwa istnieje związek przyczynowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie stwierdziło, że brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania wznowieniowego, albowiem art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz, U. z 2004r. Nr 208, poz. 2128) stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu. Organ odwoławczy dodatkowo powołał się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 1992 r. sygn. akt: II SA 1726/92, w którym stwierdzono "Obowiązujące od dnia 1 stycznia 1992 r. przepisy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 1991 r. Nr 107 poz. 464) oznaczają zakaz prowadzenia jakichkolwiek postępowań administracyjnych w sprawach uprzednio unormowanych ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. 1971 r. Nr 27 poz. 250), na podstawie, której wydane były decyzje zwane aktami własności ziemi" (publ. ONSA 1994/2 poz. 49). Decyzja - akt własności ziemi z dnia 15 listopada 1977 r. została wydana na podstawie art. 1, art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Zatem, skoro nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania do decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, to brak jest możliwości prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia, co uzasadnia odmowę jego wszczęcia. Należy przy tym podkreślić, iż w sprawie stosowania powyższego przepisu wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który wskazał, iż przepis art. 63 ust. 2 i 3 nie jest sprzeczny z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt: SK 29/99, oraz z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt: SK 13/98). Zatem skoro J. K. na podstawie aktu własności ziemi z dnia 15 listopada 1977 r. stała się z mocy prawa właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,33 ha położonej w miejscowości W i decyzja ta stała się ostateczna, to zgodnie art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz. U. z 2004r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r., którym odmówiono wznowienia postępowania dotyczącego decyzji (Aktu Własności Ziemi) wydanej przez Naczelnika Gminy z dnia 15 listopada 1977 r znak: [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, odnośnie do kontrolowania działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2012 r., poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sporną kwestią w sprawie jest możliwość wznowienia postępowania odnośnie decyzji ostatecznej (Aktu Własności Ziemi) wydanej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91). Sąd w całości podziela stanowisko organów administracji, że skoro kwestionowana przez skarżącego decyzja - akt własności ziemi z dnia 15 listopada 1977r. została wydana na podstawie art. 1, art. 8 i art. 12 wyżej cytowanej ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, to nie stosuje się do wznowienia postępowania od tej decyzji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą prawną tego stanowiska jest art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który w ust. 2 tego przepisu stanowi "Do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji", natomiast w ust. 3 "Postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu". Przepisy powyższe są jasno skonstruowane i nie przedstawiają żadnych trudności interpretacyjnych. Według jednoznacznej treści tego przepisu do ostatecznych decyzji, wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a wszczęte w tych sprawach postępowanie administracyjne podlega umorzeniu. Oznacza to, więc, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi) nie stosuje się, chociażby te decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. A zatem niektóre decyzje (akty własności ziemi) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym. Brak jest, zatem możliwości w sprawie prowadzenia postępowania wznowieniowego, co z kolei uzasadnia odmowę jego wszczęcia. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawą orzeczenia jest art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzekł, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). .