III SA/Kr 1294/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 29 lipca 2025 r., nr 1201-IEE.7113.2.125.2025.2.ID w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego T. W. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi T. W. (dalej "skarżący") było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 29 lipca 2025 r. (nr 1201-IEE.7113.2.125.2025.2.ID) utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 6 czerwca 2025 r. (nr 180400.71.15448.2025-RED-EG) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stan faktyczny i prawny tej sprawy był następujący: 1.1. T. W., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z wnioskiem o uznanie egzekucji administracyjnej za bezskuteczną oraz stwierdzenie przedawnienia należności z tytułu składek na poszczególne ubezpieczenia w okresach od września 2010 r. do lutego 2015 r. Jako podstawę wniosku pełnomocnik Skarżącego wskazał art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."). W motywach wniosku podał, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne nie przyniosło rezultatu z uwagi na brak majątku. Stąd też, kierując się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego, organ powinien postępowanie to umorzyć. 1.2. Postanowieniem z 6 czerwca 2025 r. (nr 180400.71.15448.2025-RED-EG) Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przywołanych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej – zastosowanie znajdują dotychczasowe przepisy. Dalej wskazał, że postępowanie egzekucyjne względem skarżącego zostało wszczęte 12 września 2011 r. W jego toku zajęto rachunki bankowe skarżącego oraz wierzytelności w Urzędzie Skarbowym. Kolejno organ wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o prowadzenie egzekucji ze składnika majątkowego, do którego zastosowanie nie był upoważniony. W kwestii przedawnienia się zaległości składkowych organ zauważył, że do należności powstałych przed 1 stycznia 2012 r. zastosowanie znajduje art. 27 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., nr 232, poz. 1378; dalej jako "ustawa deregulacyjna") oraz art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm.; dalej jako "u.s.u.s.") w brzmieniu obowiązującym do końca 2011 r. W świetle tych przepisów, należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, a od 1 stycznia 2012 r. po upływie 5 lat, chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Według znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. do należności powstałych po 1 stycznia 2012 r. termin przedawnienia upływał po 5 latach. Przy czym, jak wynika z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. W tym kontekście organ wymienił poszczególne należności składkowe skarżącego, a następnie, podając numery tytułów wykonawczych wskazał na czynności, które miały skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji, według organu, należało przyjąć, że zaległości te nadal są wymagalne. Kolejno organ stwierdził, że nie znalazł przesłanek warunkujących obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego, o których jest mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Organ wskazał również, że nie widzi podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Podkreślał przy tym, że do zbadania, czy zachodzą przesłanki warunkujące zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. koniecznym jest przeprowadzenie rzetelnego, wyczerpującego i obiektywnego postępowania – co wynika z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Następnie, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, że przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki "bezskuteczności egzekucji", gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym, co implikuje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zatem, podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego – na zasadzie uznania administracyjnego – w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Konkludując organ stwierdził, że nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., jak również brak jest podstaw, aby wystąpić o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ postępowanie zostało wszczęte prawidłowo, a zobowiązania są wymagalne. 1.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący skoncentrował się wyłącznie na treści art. 59 § 2 u.p.e.a. argumentując przy tym, że w aktach sprawy brakuje dowodów potwierdzających wyegzekwowanie od zobowiązania jakichkolwiek środków pieniężnych. Ponadto wytknął organowi, że od 2015 r. nie podjął czynności efektywnie zmierzających do wyegzekwowania należności. Następnie – odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych – wskazał między innymi, że organ powinien kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżący zauważył, że organ egzekucyjny powinien w pierwszej kolejności ustalić stan majątkowy zobowiązanego, a następnie dokonać oceny efektywności możliwych czynności egzekucyjnych oraz porównania szacowanych wydatków egzekucyjnych, a także możliwych do wyegzekwowania kwot w celu stwierdzenia, czy uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Takie działanie pozwala na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego. W braku tych elementów nie jest jasne co przesądziło o podjęciu określonego rozstrzygnięcia, wobec czego nie można stwierdzić, czy zostało ono wydane w granicach uznania administracyjnego. 1.4. Postanowieniem z 29 lipca 2025 r. (nr 1201-IEE.7113.2.125.2025.2.ID) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach postanowienia organ ustosunkowując się do podniesionej w zażaleniu bezskuteczności egzekucji administracyjnej, zaznaczył fakultatywność umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zdaniem organu drugiej instancji, warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest stwierdzenie, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne, a ponadto jeżeli stan ten ma charakter definitywny. Umorzenie możliwe jest zatem wówczas, gdy w ogóle nie można ustalić jakiegokolwiek majątku zobowiązanego. W sprawie zaś toczy się postępowanie egzekucyjne na wniosek Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie prowadzone przez Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce. Na tym etapie stwierdzenie, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się środków wystarczających co najmniej na pokrycie wydatków egzekucyjnych byłoby przedwczesne. Odnosząc się natomiast do kwestii celowości prowadzenie postępowania egzekucyjnego, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, organ pierwszej instancji przeprowadził w tym względzie analizę. Podał bowiem, że na podstawie zgromadzonego materiału nie można było stwierdzić w sposób bezsprzeczny zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidzianej w art. 59 § 2 u.p.e.a. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie skarżącego podniósł zarzuty naruszenia: - art. 59 § 2 i 3 u.p.e.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko niemu pomimo istnienia przesłanki umorzenia tego postępowania w postaci ustalenia, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a okoliczność ta ma charakter trwały; - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, tj. w sposób pozorowany, sprzeczny z jego celem i instrumentalny, zmierzający jedynie do niedopuszczenia do przedawnienia się zobowiązań skarżącego, nie zaś do ich wyegzekwowania; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy postępowanie egzekucyjne w sprawie prowadzone jest efektywnie i w sposób celowy; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji. 2.2. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i zasądzenie kosztów. 2.3. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 3.1. Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem zaskarżonych postanowień. 3.2. Rozpoznając sprawę Sąd miał na względzie, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Tym samym, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. 3.3. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 59 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 1553 ). Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 59 § 2 mówi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumieniem powyższego przepisu, z uwagi na użycie w nim zwrotu "może być umorzone", po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia. Przy czym w ramach tego przepisu, organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do czynienia ustaleń w zakresie skuteczności prowadzonej egzekucji jako takiej. Omawianą regulację należy rozumieć w ten sposób, że stawia ona organom wymóg zbadania, czy zobowiązany posiada środki przewyższające wydatki egzekucyjne, a jeżeli takich nie posiada, czy stan ten ma charakter definitywny – czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. W ramach tej podstawy prawnej organ zobowiązany jest zatem do podjęcia czynności zmierzających do pozyskania informacji na temat majątku zobowiązanego, który może służyć zaspokojeniu wierzyciela. Dopiero w następnym kroku, wówczas gdy już ustalony został adekwatny względem art. 59 § 2 u.p.e.a. zakres faktów – organ uprawniony jest do wyboru w ramach uznania administracyjnego jednej z dostępnym mu alternatyw, tj. umorzyć postępowanie egzekucyjne, bądź odmówić jego umorzenia. Przy czym choć umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie powyższego przepisu pozostaje zależne od uznania organu egzekucyjnego, to jednak organ powinien kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego (por. wyroki NSA z: 28 września 2023 r., sygn. akt III FSK 476/23; 30 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 995/25; 5 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 1327/21; 23 lipca 2025 r., sygn. akt III FSK 141/25; 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt I GSK 690/24). 3.4. Zestawiając powyższe uwagi z motywami kontrolowanego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie należy stwierdzić, że organy nie ustaliły, jakimi środkami, z których możliwa byłaby dalsza egzekucja, dysponuje skarżący. Podążając za tokiem wywodu organu pierwszej instancji, Sąd zauważa - jedynie dość ogólnikowe odwołanie do treści art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz związanych z tym przepisem poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ poprzestał na ich przedstawieniu, nie stosując przy tym zawartych w ich wytycznych. Przykładowo, organ wskazuje, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., "musi w sposób rzetelny, wyczerpujący i obiektywny stwierdzić zaistnienie takich przesłanek aby mógł podjąć decyzję o umorzeniu postępowania" – co miało wynikać z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. (s. 5 postanowienie, k. 296 akt administracyjnych). Rzecz jednak w tym, że organ pierwszej instancji nie podjął żadnych kroków – a przynajmniej nie wyjawił ich w motywach postanowienia – w celu ustalenia, czy skarżący posiada środki, do których można skierować egzekucję, a w jej wyniku uzyskać kwotę przewyższającą wydatku egzekucyjne. Organ podał jedynie, że "w chwili obecnej brak jest wypełnienia powyższych przesłanek aby w sposób bezsprzeczny stwierdzić bezskuteczność egzekucji na podstawie zebranego materiału w sprawie." (s. 5 postanowienie, k. 296 akt administracyjnych). Z treści postanowienia nie wynika jednak to, jakie konkretnie fakty miałyby świadczyć o niespełnieniu się przesłanek zastosowania omawianej regulacji. W konsekwencji organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w ten sposób, że nie przeprowadził wystarczająco wnikliwego postępowania dowodowego. Ponadto z motywów postanowienia nie można odczytać, jaki stan faktyczny organ ustalił, ani jakimi dowodami się w tym celu posłużył. Tymczasem zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. że uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tym samym organ dodatkowo uchybił art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 125 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. 3.5. Podobnie krytyczne uwagi należy skierować wobec zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. Organ, przeprowadzając wykładnię art. 59 § 2 u.p.e.a., wyjaśnił między innymi, że w toku postępowania należy ustalić, czy brak środków "ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw, aby przyjąć, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone". Dalej zaś wskazuje, że umorzenie możliwe jest wówczas gdy "w ogóle nie można ustalić jakiegokolwiek majątku zobowiązanego" (s. 3-4 postanowienia, k. 340-339 akt administracyjnych). Z treści uzasadnienia można wnosić, że o tym, iż wobec skarżącego powyższe okoliczności nie wystąpiły świadczy fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce. Stąd też, jak podniósł organ, "stwierdzenie na tym etapie, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się środków wystarczających co najmniej na pokrycie wydatków egzekucyjnych, byłoby zatem przedwczesne" (s. 4 postanowienia, k. 339 akt administracyjnych). W świetle powyższego raz jeszcze należy powtórzyć: jednym z obowiązków organów prowadzących postępowanie na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest ustalenie składników majątkowych zobowiązanego. Następnie zadaniem organów jest zbadanie, czy owe składniki nadają się do egzekucji, a jeżeli tak, czy w wyniku egzekucji możliwym jest uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Fakt prowadzenia egzekucji administracyjnej przez inny organ egzekucyjny sam z siebie nie świadczy o posiadaniu składników majątkowych. Dowodzi jedynie tego, że takie postępowanie się toczy. Fakt ten nie może również uzasadniać twierdzenia o tym, że w postępowaniu egzekucyjnym organ uzyska wystarczające środki. Jest to jedynie przypuszczenie, podczas gdy – jak już było o tym mowa – organy powinny były w toku postępowania dowodowego ustalić, co się składa na majątek zobowiązanego. Innymi słowy, to czy wobec skarżącego toczy się jakieś inne postępowanie egzekucyjne jest irrelewantne. Nie chodzi bowiem o to, czy działania innego organu egzekucyjnego mogą doprowadzić w przyszłości do ujawnienia majątku zobowiązanego ale o to, aby ustalić skład tego majątku w aktualnym postępowaniu, tj. postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zważywszy na zakres okoliczności, które organy powinny były ustalić, sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez inny organ może najwyżej stanowić wskazówkę, co do źródeł wiedzy o majątku skarżącego. Działając zgodnie z treścią art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. organ pierwszej instancji mógł zwrócić się do Naczelniku Urzędu Skarbowego w Wieliczce z pytaniem, czy ustalił on we własnym postępowaniu majątek zobowiązanego. Kolejno należy zwrócić uwagę, że z treści uzasadnienia postanowienia nie wynika, na jakiej podstawie organ ustalił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce prowadzi postępowanie egzekucyjne. Analiza akt administracyjnych, którą przeprowadził Sąd, wskazuje na to, że znalazło się w nich jedynie pismo Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie skierowane do Naczelniku Urzędu Skarbowego w Wieliczce, w którym wnosi on o "przeprowadzenie egzekucji ze środka, do którego zastosowania nie jest uprawniony Dyrektor Oddziału ZUS" (k. 288 akt administracyjnych). Z akt administracyjnych nie wynika jednak, aby Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce wszczął postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym, z uwagi na nie podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ naruszył art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Równocześnie, powołując się na fakt prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce, organ naruszył art. 80 k.p.a. w ten sposób, że wywiódł ten fakt nie dysponując adekwatnym do tego dowodem. 3.6. Dodatkowo należy podkreślić, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania organy należycie przeprowadziły postępowanie, a w szczególności, czy podjęły wszelkie czynności niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także czy dokonana przez te organy ocena prawna tych ustaleń została wyczerpująco uzasadniona. Uznaniowego trybu podejmowania decyzji nie można bowiem sprowadzać do dowolności, czy też przypisywać organom zupełnej swobody w sposobie załatwienia sprawy. Dyskrecjonalność stawia organom wymóg rzetelnego wyważenia racji, przemawiających za możliwymi rozstrzygnięciami, a następnie takiego uzasadnienia podjętego wyboru, aby w pełni obrazował on rozumowanie, które doprowadziło organ do podjęcia jednej z alternatyw. Obowiązkiem organu jest zatem rozważenie również tych, które mogłyby przemawiać za innym sposobem załatwienia sprawy oraz wyjaśnienie, dlaczego pomimo ich zaistnienia organ podjął niekorzystne dla zainteresowanego rozstrzygnięcie. W kontekście powyższego Sąd stwierdza, że zdawkowe wyjaśnienie racji, którymi kierowały się organy, jak również deficyty kontrolowanych postanowień w zakresie przedstawienia uzasadnienia faktycznego - oznacza naruszenie przez organy zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Jak już było o tym mowa powyżej, na organach działających w ramach władzy dyskrecjonalnej spoczywa szczególny obowiązek wnikliwego uzasadnienia swoich rozstrzygnięć. Naruszenie wspomnianej zasady jest tym większe, jeżeli weźmie się pod uwagę, że oba postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 125 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. 3.7. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze przez pełnomocnika strony Sąd stwierdza, że badanie racjonalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz znaczenie związanego z tą oceną faktu bezskutecznego prowadzenia tego postępowania przez ostanie 14 lat byłoby właściwe na etapie wyboru jednej z alternatyw w ramach uznania administracyjnego. Tak długie bezowocne prowadzenie postępowania egzekucyjnego może stanowić ważki argument na rzecz tezy o tym, że w skarżący nie zgromadzi w bliższej przyszłości wystarczających środków majątkowych. W sytuacji gdy organy nie ustaliły podstawowych faktów, rozważenie tej kwestii jest jednak przedwczesne. Sąd dostrzega jednak, że przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy – w szczególności okoliczności dotyczących majątku skarżącego – trudno było zignorować powyższą okoliczność. Tym bardziej, że postępowanie dowodowe powinno być ukierunkowane na ustalenie, jakim majątkiem dysponuje skarżący. W tym celu należało jednak podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.). Dopiero na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego, organy mogły formułować oceny dotyczące poruszonej kwestii (art. 80 k.p.a.). 3.8. Mając na względzie to, że opisane powyżej wady dotyczą postanowień wydane w obu instancjach, koniecznym okazało się ich łączne wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawą dla tego rozstrzygnięcia był art. 135 p.p.s.a., który przewiduje, że dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu, aby w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 629). 3.9. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę przedstawioną powyżej ocenę prawną. Przede wszystkim jednak rozważą, jakie czynności są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie je wykonają – tak aby zrealizować dyspozycje art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ponadto ustalą przebieg i efektywność dotychczas prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a w przypadku gdy stwierdzą, że było ono bezskuteczne, rozważą tę okoliczność w kontekście okoliczności dotyczących majątku posiadanego przez skarżącego. Jeżeli zaś w toku postępowania dowodowego organy nie znajdą dowodów świadczących o dysponowaniu przez skarżącego środkami, do których można byłoby skierować egzekucję, wówczas wezmą pod uwagę przebieg dotychczasowego postępowania egzekucyjnego przy ocenie trwałości tego stanu rzeczy. Obowiązkiem organów będzie również takie wyjaśnienie w motywach postanowień stanu prawnego i faktycznego sprawy, aby można było dokładnie poznać racje, którymi się kierowały – tj. sporządzą uzasadnienie swoich rozstrzygnięć w sposób adekwatny względem wymogów stawianych w art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 125 k.p.a., jak również art. 11 w zw. z art. 18 u.p.e.a. 3.10. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 tej ustawy. 3.11. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 209, art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje także wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika skarżącego. Na sumę kosztów składało się wynagrodzenie adwokata (pełnomocnika skarżącego) ustalone na zasadzie par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r., poz. 1964) - 480 zł, oraz wpis od skargi (100 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).