III SA/Kr 1298/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe skargę oddala I. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] 2010 r. Komendant Powiatowy Policji zwolnił J. W. ze służby w Policji z dniem 25 lutego 2010 r. zaznaczając w tej decyzji m.in., że J. W. uprawniony jest do świadczeń pieniężnych wynikających z art. 114 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Z zaświadczenia z dnia 8 lutego 2010 r. wynika, że J. W. pełniąc służbę w Komisariacie Policji nie wykorzystał przysługujących mu urlopów wypoczynkowych i urlopów dodatkowych w łącznym wymiarze po 35 dni w latach 2008 do 2010, a nadto 29 dni w 2007 r. i 5 dni urlopu dodatkowego w 2006 roku. Z pisma zatytułowanego "Zestawienie" sporządzonego w dniu 16 lutego 2010 r. wynika, że polecono wypłacić Z. W. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy w wymiarze po 35 dni w roku 2008, 2009 i 2010. II. Pismem z dnia 8 marca 2010 r. J. W. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy za rok 2007 (29 dni) i 2006 (5 dni). Na uzasadnienie wniosku J. W. wskazał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. wydane w sprawie w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy policjantów. III. J. W. otrzymał do wiadomości pismo Głównego Księgowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 6 kwietnia 2010 r. oznaczone [...] skierowane do Komendanta Powiatowego Policji, w którym zostało przedstawione stanowisko w sprawie wniosku funkcjonariusza J. W. o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy w 2007 i 2006 roku. Z treści pisma wynikało, że wniosek J. W. jest nieuzasadniony w związku z ogłoszeniem w dniu 8 marca 2010 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego umożliwiającego wypłatę ekwiwalentu za więcej niż ostatnie 3 lata kalendarzowe, a więc po zwolnieniu J. W. ze służby w Policji. W piśmie stwierdzono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ogłoszony w dniu 8 marca 2010 r. "winien być stosowany jako obowiązujący przepis prawa w zakresie zdarzeń zaistniałych począwszy od tego dnia". Od powyższego pisma Głównego Księgowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 6 kwietnia 2010 r. oznaczonego [...] J. W. odwołał się do Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...] 2010 r. nr [...] uznał to odwołanie za niedopuszczalne. Na wyżej wymienione postanowienie z dnia [...] 2010 r. nr [...] Komendanta Głównego Policji J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1219/10 skargę tę oddalił. Jednocześnie Sąd ten w uzasadnieniu swego wyroku uznając, że przed Komendantem Powiatowym Policji toczy się postępowanie w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany przez skarżącego J. W. urlop wypoczynkowy w roku 2006 i 2007 stwierdził: "Organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej jest organ, do którego złożono przedmiotowy wniosek". IV. Decyzją Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2011 r. Nr [...] odmówiono J. W. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za lata 2006 i 2007. Jako podstawę prawną decyzji wskazano m.in. art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08. Na uzasadnienie decyzji wskazano, że zapis art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w części obejmującej słowa "nie więcej niż za trzy ostatnie lata kalendarzowe został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z dnia 8 marca 2010 r., a zatem wszedł w życie z dniem ogłoszenia, co oznacza, że powinien być stosowany jako obowiązujący przepis prawa w zakresie zdarzeń zaistniałych począwszy od tego dnia. Podkreślono, że skoro J. W. został zwolniony ze służby z dniem 25 lutego 2010 r., a więc na mocy przepisu sprzed publikacji wyroku, to ze względu na datę wejścia w życie tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego – ekwiwalent za niewykorzystane urlopy za lata 2006 i 2007 wnioskodawcy nie przysługuje. Od powyższej decyzji J. W. wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z zawartą w decyzji argumentacją uznając, że organ administracji orzeka w formie decyzji na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących na datę orzekania. Zarzucił także, że organ nie zastosował się do wykładni zawartej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz pominął skutki jakie wynikają z niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu. W wyniku powyższego odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 30 sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację zawarte w decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2011 r. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że "ocena konstytucyjności unormowań regulujących uwarunkowania dochodzenia roszczeń z tytułu stosunku służby w Policji (oraz związanych ze stosunkiem tej służby roszczeń pochodnych), w tym – kwestie zakresu i terminu przedawnienia roszczeń pozostawały poza granicami zaskarżenia, a zatem poza sferą orzekania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku K 1/08." Organ odwoławczy stwierdził, iż "w związku z powyższym uznano, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają charakter prospektywny, czyli wywierają skutki na przyszłość.". W oparciu o powyższe Komendant Wojewódzki Policji nie stwierdzi okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku J. W. W skardze na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 30 sierpnia 2011 r. J. W. nie zgodził się z zawartym w niej stanowiskiem stwierdzając, że uznany za niezgodny z Konstytucją przepis nie może wywoływać skutków nie tylko na przyszłość, ale także w przeszłości. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji J. W. jednocześnie wniósł o wypłacenie wnioskowanych należności finansowych przy zastosowaniu przeliczenia średniej liczby godzin pracy w miesiącu, w roku 2010, "bowiem przeliczenie przez liczbę 30 dni w miesiącu w sposób rażący obniża wysokość świadczenia ekwiwalentu w porównaniu do faktycznego uposażenia za czas urlopu w służbie". W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi przedstawiając argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując na stanowisko autorytetów prawniczych stwierdzające, że utrata mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją następuje dopiero z chwilą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a nie wcześniej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma więc charakter prawotwórczy, chociaż jest to akt negatywny. Nadto utrata mocy obowiązującej przepisu nie oznacza unieważnienia istniejącego wcześniej stanu prawnego, które prowadziłoby do automatycznego unicestwienia z tą chwilą wszystkich wcześniejszych konsekwencji prawnych; eliminacja tych skutków będzie wymagała podjęcia odpowiednich rozstrzygnięć w sferze stosowania prawa (argument z art. 190 ust. 4 Konstytucji); do momentu zakwestionowania zaistniałych wcześniej skutków prawnych muszą być one uznawane za prawnie doniosłe (nie upadają więc automatycznie czynności prawne zdziałane pod rządem przepisów niezgodnych z Konstytucją, nie tracą ważności prawa nabyte na podstawie tych przepisów i nie podlegają automatycznemu uchyleniu wydane wcześniej orzeczenia i decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga J. W. nie jest uzasadniona. Na wstępie rozważań Sąd orzekający zaznacza, że pomija wszelkie kwestie związane z formą rozstrzygnięcia wydanego w sprawie wniosku J. W. z dnia 8 marca 2010 r. o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy za rok 2007 i 2006 z uwagi na przytoczone wyżej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1219/10, dotyczące tego wniosku, przesądzające te kwestie. Mają racje – zdaniem Sądu – organy administracyjne uznające za istotę powstałego w sprawie sporu kwestię dotyczącą ustalenia od jakiej daty orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje skutki prawne, czy od daty ogłoszenia tego orzeczenia, jak wskazują to organy administracyjne obu instancji, czy wcześniej jak chce tego skarżący. Nie ma racji – zdaniem Sądu - skarżący stwierdzając, że organ administracji orzeka w formie decyzji na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących na datę orzekania. Co prawda z reguły istotnie organy są obowiązane stosować przepisy przejściowe prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, jednakże tylko wówczas, gdy przepisy przejściowe nie ustanawiają innej daty, a nadto, gdy nie ma zdarzenia, z którego wynikają ściśle określone uprawnienia i obowiązki. W niniejszej sprawie z całą pewnością istnieje zdarzenie w postaci z daty zwolnienia skarżącego ze służby, z którym to dniem skarżący nabył uprawnienia do należności ściśle związanych ze zwolnieniem ze służby. Takim uprawnieniem związanym ze zwolnieniem ze służby jest uprawnienie do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe albowiem przed datą zwolnienia ze służby skarżący posiadał wyłącznie prawo do urlopu wypoczynkowego. Wskazuje na to wprost art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), który stanowi, że "policjant zwalniany ze służby otrzymuje" wymienione w tym przepisie należności, w tym ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe. Mając powyższe na względzie Sąd zauważa, że w dniu zwolnienia skarżącego ze służby, tj, w dniu 25 lutego 2010 r., art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji stanowił: "Art. 114. 1. Policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: (...) 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe;" Treść przytoczonego wyżej przepisu oznacza, że skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny - jedynie za trzy ostatnie lata kalendarzowe -zgodnie z prawem. Poza sporem – zdaniem Sądu - pozostaje okoliczność, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 - orzekający, że art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w części obejmującej słowa "nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe" jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji - został opublikowany w Dzienniku Urzędowym z dnia 8 marca 2010 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 190). Sąd zwraca uwagę na treść art. 188 pkt 1 Konstytucji i art. 190 ust. 2 i ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), które stanowią: "Art. 188. Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach: 1) zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją," "Art. 190. (...) 2. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". 3. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego." Sąd zauważa, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 nie zawiera "innego terminu" utraty mocy obowiązującej art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w części obejmującej słowa "nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe", a zatem – z uwagi na treść przytoczonego wyżej art. 190 ust. 3 Konstytucji – powyższy wyrok wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, tzn. z dniem 8 marca 2010 r. Oznacza to, że rację mają organy administracyjne stwierdzając, że skutki tego wyroku dotyczą zdarzeń zaistniałych od dnia 8 marca 2010 r. Na marginesie niejako, w związku z przedstawionymi zarzutami przez skarżącego dotyczącymi nieprawidłowego – jego zdaniem – wyliczania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy Sąd wskazuje na ustawowe uregulowanie tej materii przepisem art. 115a ustawy o Policji, który to przepis stanowi: "Art. 115a. Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym." Mając na względzie powyższe ustalenia i wyniki rozważań Sąd uznał, że organy administracyjne obu instancji odmawiając wypłaty skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy za lata wcześniejsze niż ostatnie trzy lata kalendarzowe nie naruszyły prawa, a zatem Sąd skargi J. W. nie uwzględnił orzekając na mocy art. 151 p.p.s.a. - jak w wyroku.