III SA/Kr 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewody z dnia 7 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata B. W. Kancelaria Adwokacka pl. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Starosta decyzją z [...] 2014r, znak: [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. 2013 poz. 674 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o utracie przez A. B. statusu bezrobotnego od dnia 17 lipca 2013 r. do dnia 26 lipca 2014 r. i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 lipca 2013 r. do dnia 26 stycznia 2014r. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny. W dniu 17 lipca 2013 r. A. B. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. W dniu 17 kwietnia 2014 r. do urzędu wpłynęła informacja z ZUS, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt [...] przyznano mu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 2 maja 2013 r. do dnia 26 stycznia 2014 r. Dlatego zgodnie z art. 78 ust. 4, który stanowi, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury (...) świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę (...) świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę", należało orzec jak w sentencji. Pismem z dnia 30 września 2014 r. A. B. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] 2013 r. i [...] 2014 r. W odwołaniu zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda postanowieniem z 7 listopada, 2014 r. nr [...] na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 K.p.a., odmówił A. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z [...] 2014 r., orzekającej o utracie statusu bezrobotnego od 17 lipca 2013 roku do 26 stycznia 2014 roku oraz utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 17 lipca 2013 roku do 26 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że decyzja z [...] 2014 r., została wysłana listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji. Przesyłka została odebrana 23 maja 2014 r. W dniu 2 października 2014 r. A. B. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W treści odwołania A. B. zawarł jedynie stwierdzenie, że wnosi o przywrócenie terminu odwołania od decyzji z dnia [...] 2013 r. i [...] 2014 r. (...) ". W tym zakresie A. B. nie uzasadnił wniosku. Organ rozstrzygając wniosek wskazał, że zgodnie z art. 58 K.p.a. przywrócenie terminu zależy od dwóch przesłanek. Po pierwsze zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, ze uchybienie nastąpiło bez jego winy . Po drugie, jak stanowi § 2 art. 58 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ wskazał, że jednym z warunków dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, stosownie do art. 58 § 1 K.p.a., jest uprawdopodobnienie, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Opierając się na powyższym stanie prawnym i faktycznym organ stwierdził, że A. B. we wniosku nie uprawdopodobnił, że nie mógł dokonać czynności w terminie. W związku z powyższym organ odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pełnomocnik wyznaczony z urzędu uzupełnił skargę wnosząc o jej uwzględnienie poprzez uchylenie w całości postanowienia Wojewody z dnia 7 listopada 2014 r. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 64 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 2 października 2014 r. i wydanie przez Wojewodę postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu bez należytego zbadania, czy zachodzą przesłanki opisane w art. art. 58 § 1 i 2 K.p.a., podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów powinno skutkować umożliwieniem skarżącemu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oraz uprawdopodobnienia zachowania 7-dniowego terminu na dokonanie czynności. W uzasadnieniu wskazał, że choć odwołanie złożone zostało z uchybieniem ustawowemu terminowi, zawarto w nim skutecznie wniosek, o którym mowa w art. 58 K.p.a.. W takiej sytuacji organ odwoławczy zobligowany był do weryfikacji zachowania wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu i - w przypadku braku ich dochowania - do wezwania strony do uzupełnienia braków, a to zgodnie z dyspozycją art. 64 § 2 K.p.a. W niniejszym stanie faktycznym należało, zatem wezwać skarżącego do uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, jak też wykazania, i zachował on 7-dniowy termin do dopełnienia uchybionej czynności. W ocenie autora skargi organ nie może przystępować do merytorycznego badania wniosku bez możliwości ustalenia, czy doszło do spełnienia przesłanek warunkujących skuteczne złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero w przypadku braku odpowiedzi strony na wezwanie organu do uzupełnienia braków, względnie - powołania przyczyn uchybienia terminu, które nie mieszczą się w hipotezach norm z art. 58 § 1 i § 2 - organ uprawniony byłby do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, bądź też do odmowy przywrócenia terminu. Tym samym, brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego prośby o przywrócenie terminu uniemożliwił mu wykazanie, że w istocie wniosek ten jest zasadny. Wskazano również, że skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania, gdyż wynikało to z błędnej informacji przekazanej przez pracownika organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 2 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. zwanej P.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona, Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono wymogom prawa, gdyż wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i skutkującym koniecznością jego uchylenia. W zakresie dokonanej oceny, w pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie możliwości skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin. Z treści wskazanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nim przesłanek. Niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni natomiast przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Stosownie do art. 58 K.p.a., podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu organ administracji winien tym samym ustalić, czy spełnione zostały wszystkie określone przez ustawodawcę przesłanki. Zaakcentować należy, że na organie spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Oznacza to, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niedające się wyjaśnić okoliczności nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Zauważyć trzeba, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 K.p.a., organ winien dokonać oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu należy zatem, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Jeżeli wniosek nie czyni zadość wymaganiom ustawowym, to na mocy art. 64 § 2 K.p.a., organ powinien także wezwać wnioskodawcę do usunięcia jego braków. Dopełnienie wskazanych obowiązków co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania na jego podstawie oceny ma na celu realizację wynikającego z art. 8 K.p.a. wymogu prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej nawet wtedy, gdy rozstrzygnięcie nie uwzględnia ich żądań. W niniejszej sprawie analiza odwołania zawierającego wniosek o przywrócenie terminu z dnia 30 września 2014 r. prowadzi do konkluzji, że dotknięty był on brakiem formalnym. Trafnie organ zauważył, iż zawarty w odwołaniu wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia wymogów z art. 58 § 1 K.p.a., a mianowicie nie zawiera żadnego uzasadnienia, wskazującego na jakiekolwiek okoliczności uprawdopadabniające, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. Jednakże obowiązkiem organu wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. było wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego za jaki w świetle art. 63 § 2 K.p.a. uznać należy brak jakiegokolwiek uzasadnienia żądania. Dopiero po uzupełnieniu wniosku organ mógł dokonać jego merytorycznej oceny lub w razie nieusunięcia braków - zastosować tryb określony w art. 63 § 2 K.p.a., tj. pozostawić wniosek bez rozpoznania. Trzeba również mieć na uwadze, że skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a sam nie posiada wiedzy prawniczej na co wskazuje treść jego pism w sprawie. W tej sytuacji obowiązkiem organu – mając na uwadze wspomniane wyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego – było wezwanie skarżącego do wyjaśnienia w zakreślonym terminie jakiego rodzaju okoliczności uprawdopodabniają brak jego winy w uchybieniu terminu. Dopiero wówczas Wojewoda zrealizowałby zasady określone w art. 7-9 K.p.a. dając skarżącemu realną szansę na właściwe uzasadnienie swojego wniosku i ewentualne uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ponieważ jednak organ ograniczył się jedynie do oceny lakonicznego wniosku skarżącego Sąd stanął ma stanowisku, że uchybił on przepisom postępowania, a mianowicie art. 7-9 K.p.a. oraz art. 64 § 2 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, że uchybienie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ewentualne wyjaśnienia skarżącego, a także ewentualne złożone przez niego dokumenty, mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane wyżej uchybienia procesowe, jakich dopuścił się organ administracji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).