III SA/Kr 13/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2021 r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 21 października 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.), lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 71, art. 81, art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110), § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. nr 132 poz. 841), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2021 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000,00 zł (słownie: cztery tysiące złotych) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 29 kwietnia 2021 r. o godz. 12.35 w L na ul. J zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki MAN/WECON o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki WECON o nr rej. [...] będący w dyspozycji prawnej przedsiębiorstwa G Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, którym wykonywano międzynarodowy transport drogowy. Kierowca pojazdu V. P. przewoził ładunek z Niemiec do miejscowości G. W chwili kontroli kierowca okazał dowody rejestracyjne pojazdów. Z adnotacji zamieszczonych w okazanych dokumentach wynikało, iż termin badań technicznych obu pojazdów upłynął w dniu 27 kwietnia 2021 r. Ponadto w wyniku sprawdzenia pojazdu marki MAN/WECON o nr rej. [...] i przyczepy WECON o nr rej. [...] w systemie CEPIK potwierdzono, że ważność badania technicznego upłynęła w dniu 27 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr: [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. nałożył na G Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa karę pieniężną w wysokości 4000 zł. Na skutek odwołania G Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 21 października 2021 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył relewantne przepisy ustawy o transporcie drogowym i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.; w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Dalej organ odwoławczy wskazał – odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd; Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. – że stosownie do treści § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dowód poddania pojazdu wymaganemu badaniu okresowemu, oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w § 6 ust. 10, jeżeli kierujący pojazdem posiada go przy sobie. Dalej organ przytoczył art. 71 ust. 1, art. 81 i art. 82 Prawa o ruchu drogowym i wyjaśnił, że konsekwencją tych rozwiązań jest treść lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd karą pieniężną w wysokości 2 000 zł. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, iż pojazd marki Man o nr rej. [...] nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego dopuszczającego do ruchu drogowego. Termin badania technicznego upłynął w dniu 27 kwietnia 2021 r. Powyższe potwierdzono na podstawie informacji uzyskanych z systemu CEPIK. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 2 000 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto podczas kontroli drogowej stwierdzono, iż naczepa marki Wecon o nr rej. [...] nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego dopuszczającego do ruchu drogowego. Termin badania technicznego upłynął w dniu 27 kwietnia 2021 r. Powyższe potwierdzono na podstawie informacji uzyskanych z systemu CEPIK. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 2 000 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Łączna kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd wyniosła 4.000,00 złotych. Zarzuty podniesione w odwołaniu organ odwoławczy uznał za niezasadne. W tym kontekście organ odwoławczy zauważył, że w odwołaniu z dnia 13 lipca 2021 r. pełnomocnik strony wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał całościowej i kompletnej analizy stanu faktycznego. Ponadto odwołujący się wskazał, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności nie dających się przewidzieć. Zdaniem pełnomocnika strony nie można uznać, że podejrzenie zarażeniem Covid-19 stanowi okoliczność możliwą do zaplanowania, nawet w czasie pandemii. Odnosząc się do tych twierdzeń, organ odwoławczy wskazał, że nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd jest karą nakładaną za samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia. Pojazd nieposiadający aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego nie może poruszać się po drodze publicznej, zaś zakaz ma charakter bezwzględny. Kluczowym w niniejszej sprawie jest moment kontroli. Kontrolowany pojazd marki Man o nr rej. [...] oraz naczepa marki Wecon o nr rej. [...] nie posiadały ważnego okresowego badania technicznego w chwili kontroli, a co za tym idzie nie są dopuszczone do ruchu. Nie jest istotnym zatem fakt podejrzenia zarażenia COVID-19 u osoby trzeciej. W powyższym przypadku przewoźnik winien był wykonać okresowe badania techniczne w terminie, jeżeli zaś wykonanie tych badań było niemożliwe, wstrzymać się od wykonywania zlecenia transportowego ww. zespołem pojazdów. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot świadczący usługi przewozu winien jest dochowywać terminów w szczególności dochować terminów wykonania badań okresowych pojazdów. Do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z ww. aktów prawnych należy bieżący nadzór nad flotą pojazdów będącą własnością przedsiębiorstwa, czy pojazdami wypożyczonymi. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych. W niniejszej sprawie nie została zatem zapewniona właściwa organizacja i dyscyplina w pracy, co przejawiło się naruszeniem zawartym w lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd. Do podmiotu wykonującego transport należy kontrola, organizacja czasu pracy i dyscyplina pracy kierowcy, czego skutkiem jest brak naruszeń. W niniejszej sprawie do naruszenia doszło, w związku z czym odpowiedzialność za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia ponosi przedsiębiorca. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie art. 92b ustawy nie znajdzie zastosowania, bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Strona nie przedstawiła też dowodów wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 92c utd. Nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. ani art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Pismem z dnia 3 grudnia 2021 r. G Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wniosła skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, 2) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, 3) naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię, że podnoszone przez przewoźnika okoliczności nie stanowią przesłanki uwalniającej przewoźnika od odpowiedzialności. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków, nawiązującą do okoliczności powołanych wcześniej w odwołaniu. Zdaniem skarżącej, nie można uznać, że podejrzenie zarażeniem Covid-19 stanowi okoliczność możliwą do zaplanowania, nawet w czasie pandemii. Jakiekolwiek przesunięcia, niezależne od kierowcy, a tym bardziej samego przewoźnika, wynikają wyłącznie z organizacji pracy załadowcy, a więc osoby trzeciej. Przesunięcia te miały jednak wpływ na terminy przejazdów, w tym termin przyjazdu do Polski i możliwość przeprowadzenia badań. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Art. 92a ust. 3 u.t.d., zastrzega przy tym, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6. Zgodnie z lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. Zasady i sposób dokumentowania okresowych badań technicznych określane są w rozdziale 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (obecnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988). Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 29 kwietnia 2021 r. o godz. 12.35 w L na ul. J zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki MAN/WECON o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki WECON o nr rej. [...] będący w dyspozycji prawnej skarżącej, którym wykonywano międzynarodowy transport drogowy. Kierowca pojazdu V. P. przewoził ładunek z Niemiec do miejscowości G. W chwili kontroli kierowca okazał dowody rejestracyjne pojazdów. Z adnotacji zamieszczonych w okazanych dokumentach wynikało, iż termin badań technicznych obu pojazdów upłynął w dniu 27 kwietnia 2021 r. Ustalania co do utraty ważności badań technicznych potwierdzają dodatkowo dane ujawnione w systemie CEPIK. Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności prawidłowo przyjął, że doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (dotyczy to dwóch pojazdów – samochodu ciężarowego i przyczepy) – co wyczerpuje hipotezę statuowanej powołanymi wyżej przepisami normy sankcjonującej. Norma ta została w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowana przez nałożenie kary w określonej przez prawo wysokości. W ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał, że kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym mają charakter taryfikacyjny i nie mogą być miarkowane. Nie ma też podstaw do kwestionowania stanowiska organu o braku przesłanek do zastosowania regulacji z 92b i art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92b: "1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. 2. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2." Z kolei w myśl art. 92c: "1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. 1a. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2. 2. Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ". W szczególności w niniejszej sprawie nie ma okoliczności ani dowodów wskazujących na to, by skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Takimi okolicznościami nie są okoliczności podnoszone przez skarżącą wpierw w odwołaniu, a następnie w skardze. Sąd podziela w tej mierze zreferowane wyżej stanowisko organu, w tym twierdzenie, że pojazd nieposiadający aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego nie może poruszać się po drodze publicznej i zakaz ten ma charakter bezwzględny. Podejrzenie zarażenia COVID-19, czy też przesunięcia w załadunku, spowodowane okolicznościami zachodzącymi po stronie podmiotu wykonującego przewóz lub jego kontrahenta – wspomnianego zakazu nie znoszą ani nie usprawiedliwiają jego naruszenia. Zasadnie organ twierdzi, że przewoźnik winien był wykonać okresowe badania techniczne w terminie, jeżeli zaś wykonanie tych badań było niemożliwe, wstrzymać się od wykonywania zlecenia transportowego przedmiotowym zespołem pojazdów. Hipotetycznie rzecz ujmując, nawet jeżeli skarżąca nie miała wpływu na przesunięcia w załadunku, nie oznacza to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Przewóz pojazdem bez aktualnych badań technicznych mógł być spowodowany albo brakiem bieżącego nadzoru skarżącej nad flotą pojazdów, albo świadomą decyzją o wykonaniu przewozu wbrew zakazowi – ani w jednym, ani w drugim przypadku nie ma podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącej. W ocenie Sądu, stan faktyczny został wyjaśniony należycie, toteż nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego statuujących zasadę prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.); organ zapewnił stronie możliwość udziału w postępowaniu i ustosunkował się do zarzutów strony podnoszonych w toku postępowania. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego – materiał ten został zebrany na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Nie doszło zatem do naruszenia uprawnień procesowych strony, a tym bardziej nie doszło do istotnego naruszenia tych uprawnień, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.