III SA/Kr 13/24

WyrokWSA w Krakowie2024-04-24

Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek-Zybura, Magdalena Gawlikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji, wydając opinię o nienagannej opinii kandydata na kwalifikowanego pracownika ochrony, może uwzględnić przestępstwa popełnione w przeszłości, w stosunku do których nastąpiło zatarcie skazania, pomimo aktualnie pozytywnej postawy kandydata?
Ratio decidendi
Organy Policji mogą uwzględnić przestępstwa popełnione w przeszłości, w stosunku do których nastąpiło zatarcie skazania, przy wydawaniu opinii o nienagannej opinii kandydata na kwalifikowanego pracownika ochrony. Zatarcie skazania nie usuwa faktu popełnienia przestępstwa ani nie niweczy skutków skazania w kontekście oceny rękojmi należytego wykonywania zawodu o charakterze publicznym, zwłaszcza gdy waga popełnionych czynów (np. zabójstwo) uzasadnia rygorystyczne kryteria oceny.
Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Organy Policji wydały postanowienia o nieposiadaniu przez niego nienagannej opinii, powołując się na jego przeszłość kryminalną, w tym skazanie za zabójstwo i liczne kradzieże, mimo że skazania te uległy zatarciu. Skarżący argumentował, że zatarcie skazania powinno oznaczać, iż czyny te są traktowane jako niebyłe i nie powinny dyskwalifikować go z zawodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów Policji za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 20 listopada 2023 r. nr AL.-L.630.4.2023.POF-13126/MB w przedmiocie nie posiadania nienagannej opinii skargę oddala Postanowieniem z 20 listopada 2023 r., nr AL-L.63.4.2023/POF-13126/MB Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie z 27 kwietnia 2023 r. l.dz. TAP. 630.95.2023 o nie posiadaniu nienagannej opinii przez S. P. (dalej: skarżący). Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie działając na podstawie art. 26 ust. 5 w związku z ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 1995), wystąpił z wnioskiem do Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie o wydanie opinii w przedmiocie posiadania lub nieposiadania nienagannej opinii przez skarżącego, ubiegającego się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Komendant Miejski Policji w Tarnowie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r. stwierdził, że skarżący nie posiada nienagannej opinii. Organ pierwszej instancji przywołując ustalenia w sprawie wskazał, że skarżący posiada dobrą opinię w miejscu zamieszkania, sąsiedzi wypowiadali się o nim pozytywnie. Aktualnie skarżący przestrzega porządku prawnego i ogólnie przyjętych norm współżycia społecznego, zaś Komisariat Policji w Tuchowie, na przestrzeni ostatnich lat, nie podejmował w stosunku do niego interwencji policyjnych. Nie ustalono także, aby opiniowany miał skłonności do nadużywania alkoholu lub środków odurzających. Organ pierwszej instancji wskazał natomiast, że skarżący posiada liczne rejestracje procesowe w latach 1996-2013, w tym odbywał wieloletnią karę pozbawienia wolności za dokonanie zabójstwa. Ponadto, w toku czynności ustalono, że skarżący uchylał się od zastępczej służby wojskowej, był oskarżony o dokonanie kradzieży z włamaniem, dwukrotnie zaboru mienia w celu przywłaszczenia, zniszczenia mienia ruchomego i prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. W 2018 r. i dwukrotnie 2021 r. popełnił dwa wykroczenia drogowe polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych organ pierwszej instancji uznał, że skarżący z uwagi na swoją przeszłość kryminalną nie ma nienagannej opinii. Uznano przy tym, że upływ czasu od popełnienia przez skarżącego przestępstw nie może mieć znaczenia z uwagi na ich wielość, a w szczególności duży ciężar gatunkowy (przestępstwa przeciwko życiu i mieniu). Okoliczności te nie dają zdaniem organu pierwszej instancji, rękojmi wykonywania zadań pracownika ochrony, a zwłaszcza dysponowaniem środkami przymusu bezpośredniego, bronią lub powierzonym mieniem. Na ww. postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Podniósł w nim, że organ opiniujący naruszył art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy o ochronie osób i mienia poprzez uznanie, iż całokształt jego aktualnej sytuacji życiowej oraz postawa nie pozwalają na wydanie wobec niego pozytywnej decyzji w przedmiocie nienagannej opinii. Stwierdził, że niezasadnie uwzględniono czyny popełnione w dalekiej przeszłości, co do których odbył karę i nastąpiło zatarcie skazania, za rzutujące na jego postawę życiową, system wartości i stosunek do porządku prawnego, którymi aktualnie się kieruje. Zdaniem skarżącego postępowanie w spawie wydania opinii naruszyło art. 106 k.k. gdyż skarżący został obciążony skutkami przestępstw popełnionych wiele lat temu, co do których zachodzi instytucja zatarcia skazania, a zatem niebyłych. W ocenie skarżącego organ Policji winien wspierać osoby, które po poniesieniu prawnych konsekwencji za popełnione czyny chcą powrócić do życia społecznego, podejmować zatrudnienie, zarabiać uczciwie i co więcej, pracować w zawodach, które mają charakter publicznej posługi. Taką sytuacje organy ścigania winny traktować w kategorii swojego sukcesu bowiem ich działania odniosły zamierzony skutek. Postanowieniem z 20 listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach postanowienia, powołując się na treść art. 26 ust. 3 pkt 6 i art. 26 ust. 5 ustawy organ odwoławczy przedstawił rozumienie pojęcia "nienaganna opinia" oraz charakterystykę pracy pracownika ochrony. Następnie organ odwoławczy przywołał istotne okoliczności faktyczne sprawy. Podał, że wobec skarżącego zapadł wykrok skazujący wydany przez Sąd Wojewódzki w Tarnowie z dnia 7 września 1998 sygn. [...] w sprawie o przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. (zbrodnia zabójstwa), który został utrzymany w mocy przez wyrok Sąd Apelacyjny w Krakowie z 10 grudnia 1998 r. sygn. [...], na mocy którego wobec strony orzeczono karę 11 lat pozbawienia wolności. Odbywanie kary skarżący zakończył w 11 lipca 2008 r., więc sprawa ta podlega obecnie instytucji zatarcia skazania. Ponadto wskazano, że podczas pierwszego zwolnienia z wykonania kary, w okresie od 2 października 2002 r. do 3 października 2003 r., dopuszczał się licznych kradzieży z włamaniem oraz kradzieży, za co został ukarany wyrokami Sądu Rejonowego w Dębicy Wydział II Karny sygn. akt [...] oraz przez Sąd Rejonowy w Jaśle Wydział II Karny sygn. akt [...], tj. o przestępstwa z art. 279 § 1 kk oraz art. 278 § 1 kk, które również uległy zatarciu. Dalej wskazał, że w 2018 r. i dwukrotnie 2021 r. popełnił dwa wykroczenia drogowe polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości. Ponadto ustalono, że aktualnie skarżący przestrzega porządku prawnego i ogólnie przyjętych norm współżycia społecznego, nie były podejmowane w stosunku do strony, na przestrzeni ostatnich lat interwencje policyjne. Nie ustalono także, aby opiniowany miał skłonności do nadużywania alkoholu lub środków odurzających. Również pracodawca skarżącego opisał skarżącego jako pracownika sumiennego, zdyscyplinowanego. Wskazał, że powierzone mu obowiązki służbowe są wykonywane wzorowo, pracownik jest odporny na stres związany z pracą oraz łatwo nawiązuje relacje z współpracownikami, co przekłada się na bardzo dobrą pracę całego zespołu. Nigdy nie było na niego żadnych skarg ze strony klienta, jak również innych pracowników zespołu. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych organ odwoławczy stwierdził, że uprzednie ukaranie za czyn umyślny, popełniony przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, dowodzi, że kandydat na kwalifikowanego pracownika ochrony swoim zachowaniem zaświadczył, że jego postawa wraz z prognozą w zakresie przestrzegania norm odnoszących się do dbałości o życie, zdrowie lub mienie, czy bezpieczeństwo publiczne, nie jest nienaganna. Organ uznał, że okoliczności czynów popełnianych przez niego w przeszłości nie dają gwarancji należytego wykonywania zadań kwalifikowanego pracownika ochrony w przyszłości i nie zmienia tego pozytywnej oceny skarżącego w miejscu zamieszkania oraz obecnej pracy. Organ wskazał też, że kwestia nienagannej oceny jest odrębna od niekaralności. Wskazano, że na gruncie prawa administracyjnego, zatarcie skazania określone w art. 106 k.k. nie oznacza szczególnie przy badaniu przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu publicznego, a do takiego zawód kwalifikowanego pracownika ochrony należy zaliczyć, że czyn nie został popełniony, a wyrok nie został wydany. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść opinii, tj.: a/ naruszenie art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy o ochronie osób i mienia poprzez uznanie, iż całokształt aktualnej sytuacji życiowej skarżącego oraz postawa nie pozwalają na wydanie wobec niego pozytywnej decyzji w przedmiocie nienagannej opinii i uznanie czynów popełnionych przez niego w dalekiej przeszłości, co do których odbył kary, a co więcej podlegają one zatarciu skazania, za rzutujące na jego postawę życiową, system wartości i stosunek do porządku prawnego, którymi aktualnie się kieruje; b/ naruszenie art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy o ochronie osób i mienia poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, iż fakt odbycia kary, pozytywny wynik resocjalizacji i zatarcie skazania przy aktualnie pozytywnej opinii nie jest wystarczający do wydania postanowienia o posiadaniu nienagannej opinii, co skutkuje wtórną penalizacją za czyny, w stosunku do których odbyto karę, a jej cele zostały w pełni osiągnięte wskutek powrotu do społeczeństwa i respektowania norm prawnych w długiej kilkunastoletniej perspektywie czasowej; c/ naruszenie art. 106 k.k. poprzez obciążanie skarżącego skutkami przestępstw przez niego popełnionych wiele lat temu, co do których zachodzi instytucja zatarcia skazania, wbrew ustawowej dyspozycji obowiązku uznawania je za niebyłe, zatem nie mogą one dyskwalifikować skarżącego jako osobę godną zaufania i wydania co do niego nienagannej opinii, zwłaszcza że inne wypracowane przez doktrynę przesłanki zostały przez niego spełnione, a nadto od popełnienia czynów minęło kilkadziesiąt lat; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a/ naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej dowolnością, poprzez dokonanie ustaleń, które są oderwane od zaistniałego stanu faktycznego, a to przyjęcie, iż pozytywna opinia sąsiedzka oraz fakt nie utrzymywania przez skarżącego kontaktów z osobami naruszającymi porządek prawny, przestrzeganie norm prawa, nie wchodzenie w konflikty z prawem, chęć podjęcia legalnego zatrudnienia, mają nieistotną rangę dowodową i popełnienie przez niego czynów zabronionych przed ponad 20 laty dyskwalifikuje ww. ustalenia uniemożliwiając mu podjęcia zatrudnienia w spełniającym aspiracje skarżącego zawodzie; b/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy wiele istotnych okoliczności dotyczących skarżącego, takich jak: poziom umiejętności, kultura osobista, pozytywna ocena w pracy, pozytywna opinia w środowisku, ustabilizowany tryb życia, zatrudnienie w firmie ochroniarskiej i pozytywna opinia dotycząca tej pracy, wola rozwoju zawodowego, kilkunastoletnia perspektywa odbycia kary i kilkudziesięcioletni okres od popełnienia czynów zabronionych przemawiało za tym, że skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu kwalifikowanego pracownika ochrony, a negatywne okoliczności z odległej przeszłości nie mogą przekreślać wszystkich pozytywnych czynników mających znaczenie dla oceny z punktu widzenia rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, w szczególności w kontekście upływu znacznego czasu od popełnienia przestępstw ale i też konieczności aplikowania o uzyskanie nienagannej opinii w maksymalnym interwale 3 letnim, co również uznać należy za period czasowy, który wskazać można jako perspektywę budowania pozytywnej prognozy w kontekście powrotu do społeczeństwa i respektowania zasad i norm je tworzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W toku postępowania skarżący wniósł pismo z 10 kwietnia 2024 r., w którym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie podkreślił, że genezą jego problemów z prawem był fakt nadużywania alkoholu jednak jak podał, problem ten został już wyrugowany z jego życia. Aktualnie manifestuje ugruntowane postawy, które ujawniają się przestrzeganiem porządku prawnego. Podał, że od wielu lat pracuje w ochronie i ma pod swoją pieczą dobra, które kiedyś naruszał, a jego nienaganna praca świadczy o permanentnej, długotrwałej, nieodwracalnej i fundamentalnej zmianie postawy. Wydanie postanowienia o braku nienagannej opinii poczytuje jako wtórna penalizacja i forma stałej dożywotniej stygmatyzacji. Do pisma dołączył kserokopię odpisu postanowienia z 9 lipca 2008 r. o warunkowym przedterminowym zwolnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Postępowanie w przedmiocie wydana opinii jest prowadzone w trybie przewidzianym w art. 106 k.p.a. i w tym zakresie stanowi ono postępowanie administracyjne, podlegające wszelkim jego regułom. Skoro postępowanie to jest częścią postępowania głównego, mają do niego zastosowanie przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 10 k.p.a., gwarantujące czynny udział strony w każdym stadium postępowania, w tym także w postępowaniu opiniującym (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II GSK 963/10, dostępny w Internecie). Organ administracji publicznej zobowiązany jest zatem do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpoznawaną sprawą. W ramach tego obowiązku organ powinien przeprowadzić dowody istotne dla ustalenia stanu faktycznego, a następnie wszechstronnie rozpatrzyć materiał dowodowy. Z kolei odzwierciedleniem procesowym wykonania obowiązku prawidłowego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego jest uzasadnienie rozstrzygnięcia spełniające warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie wyrażenia opinii o skarżącym ma charakter uznaniowy. Tym samym, kontrola sądu administracyjnego jest w stosunku do takich rozstrzygnięć ograniczona. Sprowadza się bowiem do badania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie organ rozpoznający sprawę nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym jego rozważeniu dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu tego uprawnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy spór zasadniczo sprowadzał się do tego czy organy Policji przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie posiadania "nienagannej opinii" zasadnie wzięły pod uwagę ten okres życia skarżącego, w którym popełniał on liczne przestępstwa, w stosunku do których nastąpiło zatarcie skazania i czy okoliczności te zasadnie zaważyły na wyniku opinii skoro od popełnienia czynów karalnych minęło ok 20 lat, a aktualnie skarżący przestrzega porządku prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2021 r., poz. 1995). Zgodnie z treścią art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy o ochronie osób i mieniana na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji albo – w przypadku obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela polskiego zamieszkałego na terenie tych państw - przez organ odpowiedniego szczebla i kompetencji tych państw, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 5 powołanej ustawy opinię, o której mowa w ust. 3 pkt 6, wydaje się nie rzadziej niż co 3 lata, w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a w przypadku opinii dotyczącej obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela polskiego zamieszkałego na terenie tych państw, w formie przyjętej w tym państwie. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 26 ust. 3 pkt 5 cyt. ustawy jednym z wymogów wpisania na listę kwalifikowanych pracowników ochrony jest brak skazania kandydata prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko kandydatowi postępowania karnego o takie przestępstwo. Ustawa o ochronie osób i mienia nie definiuje pojęcia "nienaganna opinia", nie określa też kryteriów, jakimi kierować ma się organ opiniujący osobę posiadającą, czy też ubiegającą się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony. Słownik synonimów wskazuje, że nienaganny to inaczej min. wzorowy, perfekcyjny, doskonały, idealny, znakomity, bezbłędny, pokazowy, nieposzlakowany, nieskazitelny, bez zarzutu, pierwszej klasy/wody, najwyższej próby (https://www.synonimy.pl/synonim/nienaganny). Odwołując się do orzecznictwa wypracowanego w tym zakresie, gdzie "naganne" rozumiane jest jako zachowanie lub postępowanie zasługujące na krytykę lub karę, zaś "nienaganne" to zachowanie, któremu nie można nic zarzucić. Naczelny Sąd Administracyjny akcentuje, że generalnie na nienaganną opinię zasługuje człowiek prawy, uczciwy, solidny, o nieskazitelnym charakterze, niedający powodów do krytyki (por. cyt. wyrok NSA z 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 1066/08). Przy ocenie, czy osobie opiniowanej można przypisać walor "nienaganności", istotny jest cel wydawanej opinii, co – w przypadku pracownika ochrony – oznacza, że nie można nie wziąć pod uwagę charakteru powierzonych mu zadań (np. ochrona przed niezgodnym z prawem działaniem osób trzecich, czy odpowiedzialność za powierzone mienie). Decydujące znaczenie ma więc w takim przypadku zachowanie się opiniowanego wobec innych osób, w różnych sytuacjach, prawidłowość oceny sytuacji konfliktowych, prawidłowość i adekwatność reakcji na różne czynniki i zagrożenia (por. wyrok NSA z 29 września 2011 r., sygn. akt II GSK 963/10). Ustawodawca, nie bez przyczyny, do art. 26 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy wprowadził wymóg posiadania "nienagannej opinii", a nie "opinii pozytywnej". Rozróżnienie to nie pozostaje bowiem bez wpływu na sposób ostatecznej oceny opiniowanego. Wymóg posiadania "nienagannej opinii" jest bowiem dalej idący i bardziej rygorystyczny, aniżeli wymóg posiadania tylko "opinii pozytywnej". "Nienaganna opinia" jest nijako kwalifikowaną postacią "pozytywnej opinii". Dlatego też przy ustalaniu, czy osoba pretendująca do reglamentowanego zawodu, jakim jest zawód kwalifikowanego pracownika ochrony, ma "nienaganną opinię", kryteria oceny muszą być odpowiednio rygorystyczne. W takim kontekście "nienaganną opinię" może mieć więc osoba, która nie tylko postępuje według prawa i przestrzega zasad współżycia społecznego, ale także co do której nie ma obaw, że zachowa się nieodpowiedzialnie w sytuacji kryzysowej. (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt VI SA.Wa 1073/19, wyrok NSA z 12 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 1537/19). Wydając opinię w trybie art. 26 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy niezbędne jest uwzględnienie zakresu zadań i związanych z tym uprawnień, jakie pełni pracownik ochrony. Z ustawy o ochronie osób i mienia wynika, że kwalifikowany pracownik ochrony m.in.: wykonuje czynności w ramach specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych, konwojuje wartości pieniężne oraz inne przedmioty wartościowe lub niebezpieczne, wykonuje czynności związane z ochroną osób, stosuje środki przymusu bezpośredniego, może też używać broni palnej (por art. 26 i art. 36 cyt. ustawy). Nie ulega wątpliwości, że pracownik ochrony ma za zadanie zapewnić bezpieczeństwo osób i mienia, a zatem przy ocenie kryterium nienaganności zachowania należy przyjąć najwyższy standard zachowania, jaki ma spełniać pracownik ochrony osób i mienia. Pracownicy ochrony winni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania swej pracy. Niezbędne jest zatem przed uzyskaniem ww. uprawnień, dokonanie oceny zachowania kandydata na pracownika ochrony wobec innych osób i zdarzeń, w różnych sytuacjach i środowiskach, poszanowanie powszechnie uznawanych wartości, prawidłowość i adekwatność reakcji na różne czynniki i zagrożenia. Surowe kryteria oceny nienaganności i wymagania względem kandydata na pracownika ochrony, jako mające stanowić gwarancję właściwego wykonywania zadań, obligują organ aby przy wydawaniu opinii wziąć pod uwagę postawę kandydata w jak najszerszym obszarze aktywności życiowej. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 88/22) . Jednocześnie wskazać należy, że przesłanka nienagannej opinii jest odrębna od przesłanki niekaralności. Zatarcie skazania, niewątpliwie świadczy o spełnieniu przesłanki niekaralności. Natomiast w kontekście przesłanki posiadania nienagannej opinii, w ocenie Sądu, zatarcie skazania nie oznacza, że popełnione przestępstwo nie miało miejsca. Jak wskazuje Jacek Gizek z komentarzu do art. 106 k.k. (Giezek Jacek (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz Opublikowano: WKP 2021)" (...) za niebyłe przyjmuje się "skazanie", nie zaś samo popełnienie danego czynu. Z tego względu nie sposób zgodzić się z utożsamianiem ze sobą tych dwóch stanów, a tym samym ze stwierdzeniem, że również popełnione przestępstwo uważa się za niebyłe.(...) Należy się przychylić do krytyki poglądów o rzekomej fikcji, że do popełnienia przestępstwa w ogóle nie doszło (trafnie B.J. Stefańska [w:] Kodeks..., red. R.A. Stefański, 2020, art. 106; B.J. Stefańska, Skutki zatarcia skazania, Prok. i Pr. 2007/10, s. 54–57; R. Krajewski, Zatarcie skazania w prawie karnym, PiP 2007/11, s. 104; G. Bogdan [w:] Kodeks karny. Część ogólna, t. 1, cz. 2, red. W. Wróbel, A. Zoll, 2016, s. 865; D. Kwiatkowski, Wpływ zatarcia skazania na fakt popełnienia przestępstwa oraz fakt skazania, CzPKiNP 2019/1, s. 107 i n.), co zresztą znajduje najlepsze potwierdzenie w ograniczonej relewancji zatarcia skazania na gruncie innych dziedzin prawa niż prawo karne. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że zatarcie skazania "nie może usunąć obiektywnie istniejących faktów – a więc nie niweczy ani popełnionego przestępstwa, ani wydanego wyroku" (wyrok NSA z 16.03.2018 r., II GSK 1686/16, LEX nr 2495416) oraz że "zatarcie skazania nie stwarza niewzruszalnego prawnego domniemania niewinności w stosunku do danego czynu i nie oznacza anulowania treści wyroku, tj. usunięcia go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego oraz nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania" (wyrok NSA z 11.04.2014 r., II GSK 279/13, LEX nr 1485533; zob. też wyrok WSA we Wrocławiu z 7.08.2017 r., II SA/Wr 128/17, LEX nr 2402278). Tym samym zatarcie skazania nie wpływa również na skutki, jakie skazanie wywołuje na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego w świetle art. 11 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – wyrok NSA z 18.01.2017 r., II OSK 1036/15, LEX nr 2358068". Podobnie Jarosław Majewski w Komentarzu do art. 106 Kodeksu karnego (Opublikowano: WKP 2024) w tezie 6 podaje, że z mocy art. 106 k.k. za niebyłe uważa się skazanie i tylko skazanie. Działanie fikcji prawnej przewidzianej w tym przepisie nie rozciąga się na fakt popełnienia czynu stanowiącego podstawę tego skazania ani na to, że ów czyn stanowił przestępstwo. Przedstawiciele doktryny wskazują też, że "(...) zatarcie skazania nie musi automatycznie usuwać zastrzeżeń co do wysokich walorów etycznych lub nieposzlakowanego charakteru sprawcy" (Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V Opublikowano: WK 2016). W powołanym wyżej wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 279/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zatarcie skazania według art. 106 k.k. nie oznacza na gruncie postępowania administracyjnego, szczególnie przy badaniu przesłanki dawania rękojmi należytego wykonywania obowiązków, że czyn nie został popełniony, a wyrok skazujący nie został wydany. Zatarcie skazania jest pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, że skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. Nie oznacza to, że zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu. Nie chodzi tu bowiem o domniemanie, lecz o fikcję prawną. Trudno mówić o domniemaniu, skoro zostało ono już wcześniej obalone prawomocnym wyrokiem. Zatarcie skazania nie oznacza więc anulowania treści wyroku, tj. wyeliminowania go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydajnego i nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania. Z powyższego wynika, że zatarcie skazania w rozumieniu prawnokarnym, nie uniemożliwia dokonania oceny posiadania nienagannej opinii przy uwzględnieniu znanych Policji okoliczności, które legły u podstaw wydania wyroku skazującego, mimo iż skazanie uległo zatarciu. W ocenie Sądu uwagi na funkcję i cel wydania opinii zasadnym jest więc branie pod uwagę całokształtu zachowań i postaw skarżącego w jego dorosłym życiu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy dopełniły wszelkich wymogów prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego zarówno w zakresie zebrania materiału dowodowego, jego oceny, zapewnienia stronie czynnego udziału oraz uzasadnienia skarżącego rozstrzygnięcia. Przy wydaniu opinii uwzględniono nie tylko wydarzenia wcześniejsze ale również dane świadczące o prawidłowym funkcjonowaniu skarżącego w środowisku i w pracy. Uwzględniono, że brak jest danych wskazujących aby nadużywał alkoholu lub utrzymywał kontakty z osobami ze świata przestępczego. Niemniej jednak organ uznał, że ze względu na wagę popełnionego czynu jakim jest morderstwo oraz popełnienie innych przestępstw min. przeciwko mieniu, skarżący mimo respektowania prawa w ostatnim czasie – nie daje gwarancji należytej ochrony dobra, na straży którego ma stać jako kwalifikowany pracownik ochrony. Zdaniem Sądu takiej oceny nie można uznać za dowolną. Sąd zauważa, że w aktach sprawy widnieją uzasadnienia wyroków karnych skazujących skarżącego za morderstwo, wydanych przez sądy obu instancji. Z zawartych w nich opisów zdarzeń wynika, że skarżący dopuścił się morderstwa pod wpływem alkoholu, a przebieg zdarzenia był drastyczny (por. k. 83 i k. 89 akt adm.). W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, trudno zarzucić organom Policji braku podstaw do przyjęcia, że skarżący nie może dać gwarancji, że w sytuacji kryzysowej gdzie trzeba będzie chronić powierzono dobro (w tym życie ludzkie) - zaprezentuje właściwą postawę. Sąd zaznacza przy tym, że przesłanką wydania negatywnej opinii względem skarżącego, nie był sam fakt uprzedniego skazania, które uległo zatarciu. Organ zważył bowiem na wagę naruszonego dobra, czyli życie ludzkie i mienie w kontekście funkcji gwarancyjnej regulacji dotyczącej wydania "nienagannej opinii". Odnosząc się do argumentacji skarżącego odnośnie znacznego upływu czasu, od popełnienia przez skarżącego ww. przestępstw Sąd wskazuje, że ocenę rozmiarów odległości tych czynów w czasie zawsze należy odnieść do wagi popełnionego czynu. W tym kontekście organ Policji zasadnie podkreślił tę wagę jako czynnik kluczowy i w konsekwencji nie uznał, że upływ czasu i właściwa obecnie postawa skarżącego nie pozwala na wydanie postanowienia o posiadaniu nienagannej opinii. W kontekście podnoszonej przez skarżącego woli rozwoju zawodowego w branży ochroniarskiej oraz jego – jak to ujął - "stygmatyzacji" poprzez uwzględnienie czynów, w stosunku do których doszło do zatarcia skazania, Sąd wskazuje, że argumentacja ta jest o tyle nietrafna, że pomija cel i funkcję omawianej instytucji, która musi być uwzględniona przez organy Policji. Sąd dostrzega znaczną dysproporcję dóbr między rozwojem zawodowym skarżącego, a gwarancją ochrony mienia i życia ludzkiego powierzanego kwalifikowanemu pracownikowi ochrony. Zatem także i w tym znaczeniu zaskarżone rozstrzygnięcie jest słuszne albowiem daje wyraz właściwego wyważenia dóbr i objęcia ochroną tych o najwyżej randze. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło