III SA/Kr 1301/10

WyrokWSA w Krakowie2011-09-15

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie o zmianę numeru porządkowego nieruchomości na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy wniosek złożyła osoba niebędąca właścicielem nieruchomości i czy wniosek taki skutecznie wszczyna postępowanie administracyjne?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że wniosek osoby niebędącej stroną postępowania (właścicielem nieruchomości) nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, wobec czego nie ma podstaw do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ powinien był pozostawić wniosek bez rozpoznania lub wezwać do usunięcia braków formalnych, a nie umarzać postępowanie. Ponadto nadanie lub zmiana numeru porządkowego nieruchomości jest czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, jednak odmowa nadania lub zmiany numeru powinna być wydana w formie decyzji.
Stan faktyczny
E. D. złożył wniosek o zmianę numeru porządkowego budynku sąsiada, będącego własnością J. W., na co organ I instancji umorzył postępowanie z powodu braku zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej. Organ i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że E. D. nie ma interesu prawnego do żądania zmiany numeru nieruchomości sąsiedniej i utrzymały decyzję o umorzeniu. Skarżący twierdził, że w rzeczywistości domagał się sprostowania oznaczenia numeru swojej nieruchomości i zarzucił błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Burmistrza Miasta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] 2010r., znak: [...] na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - umorzył postępowanie o zmianę numeru porządkowego budynku mieszkalnego położonego przy ul. C oznaczonego numerem 1 A, będącego częścią składową działki nr 7738/2 stanowiącej własność J. W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że E. D. zamieszkały w B przy ul. C 1a zwrócił się do organu z wnioskiem o zmianę numeru porządkowego budynku położonego w sąsiedztwie jego działki, oznaczonego numerem 1A, stanowiącego własność J. W. Pismem z dnia 22 lutego 2010 r. poinformowano E. D., iż brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku i zmiany numeru budynku sąsiada, wobec braku zgody tego ostatniego. E. D. podtrzymał żądanie w piśmie z dnia 19 kwietnia 2010 r. a na otrzymaną propozycję zmiany numeru porządkowego jego budynku na numer 1b, nie wyraził zgody - co zaznaczył w kolejnym piśmie z dnia 26 kwietnia 2010r. Brak zgody i żądanie zmiany numeru sąsiada podtrzymał w kolejnym piśmie z dnia 7 czerwca 2010 r. - żądając zakończenia sprawy "zgodnie z k.p.a". Rozpoznając wniosek ustalono, iż w skład nieruchomości będącej własnością E. D. wchodzą działki 7737/1 i 7737/2, z których pierwsza zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym "1a". Nieruchomość będąca własnością J. W. składająca się z działek nr 7738/1 i 7738/2, zabudowana jest dwoma budynkami oznaczonymi numerami "1" i "1A". Budynek nr 1a przylega bezpośrednio do ulicy C, a budynek nr 1A położony jest w głębi nieruchomości. Stwierdzono, że nadanie numerów porządkowych obu budynkom nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami. Numer porządkowy "1a" nadany został na wniosek E. D. w dniu 30 stycznia 1976 r. w oparciu o § 5 ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości, który stanowił, że w razie podziału nieruchomości przylegających do ulicy (w tym przypadku ówczesnej parceli gruntowej oznaczonej numerem porządkowym "1") dopuszcza się wprowadzenie do istniejącej numeracji dodatkowych oznaczeń małymi literami alfabetu dla poszczególnych nowo utworzonych nieruchomości (w rzeczonym przypadku numerem "1a" ). Numer "1A" nadany został w dniu 2 grudnia 1991 r. na wniosek Z. i K. P., będących ówczesnymi właścicielami działki ewidencyjnej nr 7738 - na której znajdował się już budynek oznaczony numerem "1"- i w oparciu o § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, który- stanowił, że jeżeli na nieruchomości poza budynkiem położonym bezpośrednio przy ulicy znajduje się jeden lub większa ilość budynków, położonych w głębi nieruchomości, wówczas budynki te oznacza się numerem, porządkowym, który posiada cala nieruchomość z dodatkowym oznaczeniem kolejnymi dużymi literami alfabetu. Zgodnie z art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalanie numerów porządkowych nieruchomości należy do zadań gminy. Numery te, zgodnie z art. 47 ust. 5 ustawy, ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) działając z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli lub władających tymi nieruchomościami. Z przepisu wynika, zatem, że uprawnionymi do złożenia wniosku o oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym są jedynie właściciele nieruchomości lub osoby faktycznie władające nieruchomością. E. D. nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości, której zmiany numeru żąda i w konsekwencji nie ma on uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o nadanie numeru porządkowego tej nieruchomości, jak również domagania się zmiany jej dotychczasowego numeru porządkowego. Brak jest też podstaw do zmiany numeru z urzędu. Do zmiany takiej mogłoby dojść jedynie wtedy, gdy istniejąca numeracja byłaby niezgodna z obowiązującymi przepisami lub nie spełniałaby swej porządkującej funkcji. Samo nadanie lub zmiana numeru porządkowego nieruchomości, jako czynność materialno - techniczna nie wymaga wydania decyzji (wyrok NSA z 18.01.2002r., SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65). Podzielić przy tym należy przyjęty przez część orzecznictwa pogląd, iż w formie decyzji winna być natomiast dokonana odmowa nadania lub zmiany numeru (wyrok WSA w Warszawie z 12.06.2007 r., IV SA/Wa 708/07) i jako taka podlegać trybowi odwoławczemu, przewidzianemu w kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku, zatem, gdy o zmianę numeru porządkowego wnioskuje osoba niebędąca właścicielem nieruchomości lub osobą faktycznie władającą nieruchomością, a więc osoba nieuprawniona, postępowanie winno również być zakończone decyzją, którą w tym przypadku będzie decyzja umarzająca postępowanie, jako bezprzedmiotowe, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. (wyrok WSA w Olsztynie z 31.07.2006 r., SA/Ol 248/06, CBOSA ). Od decyzji organu l instancji odwołanie złożył E. D. Zarzucił błędne odczytanie przez organ wniosku, w którym zdaniem skarżącego domagał się zmiany numeru porządkowego nieruchomości stanowiącej jego własność. Wskazał, iż domagał się usunięcia błędu polegającego na nadaniu w 1991 r. sąsiedniej nieruchomości oznaczenia 1A, bowiem już w 1976r. oznaczono jego nieruchomość nr 1a. W związku z tym, powinno zostać zmienione oznaczenie nieruchomości, która obecnie ma numer porządkowy 1A. W przeciwnym, bowiem razie "mają miejsce sytuacje, w których korespondencja adresowana na numer 1a jest doręczana na adres sąsiada, któremu w późniejszym czasie nadano oznaczenie 1A". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 września 2010r. Sygn. akt: [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że jak stanowi art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania. Zgodnie z art. 47a ust. 5 wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w przywołanym wyżej przepisie, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Kolegium podzielając ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji wskazało, że w świetle obowiązujących zarówno w 1976r. , jak i w 1991 r. przepisów możliwa była sytuacja, w której budynki oznaczone były tym samym numerem z dodatkowym oznaczeniem dużą lub też małą literą alfabetu. Słusznie organ l instancji przyjął, że nadanie lub zmiana numeru porządkowego nieruchomości jest czynnością materialno - techniczną, która nie wymaga wydania decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym taki pogląd jest ugruntowany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008r. sygn. akt l OSK 6/2007, LexPolonica nr 2072366). E. D. domaga się zmiany numeru porządkowego nieruchomości, na której znajduje się budynek, której właścicielem jest J. W. Nie ulega wątpliwości, że osoba trzecia nie może domagać się nadania lub też zmiany numeru porządkowego nieruchomości, której nie jest właścicielem. Zatem E. D. może złożyć wniosek o zmianę numeru porządkowego tej nieruchomości, której jest właścicielem tj. zabudowanej budynkiem zlokalizowanym przy ul. C, oznaczonej nr 1a. Złożenie podanie przez osobę, która nie legitymuje się interesem prawnym i tym samym nie jest stroną postępowania (art. 28 Kpa), powinno prowadzić do umorzenia postępowania. Zaskarżona decyzja jest, zatem prawidłowa. E. D. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Decyzji zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegającej na przyjęciu, że nieruchomość będąca własnością skarżącego powstała z podziału nieruchomości, niewłaściwe odczytanie wniosku skarżącego, który nie domagał się zmiany numeru nieruchomości sąsiedniej tylko ustalenia właściwego oznaczenia dla nieruchomości skarżącego, 2. obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu i błędną wykładnię § 5 ust.2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości, zamiast § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia. 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77, art. 28, art. 105 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przyjęcie braku interesu prawnego skarżącego, a w konsekwencji odmowy prawa strony w postępowaniu. Wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem rozpoznania wniosku skarżącego. Podniósł, że błędne ustalenia organu odwoławczego dotyczą treści żądania skarżącego, który wnosił o prawidłowe oznaczenie jego nieruchomości numerem "1 A", który niewłaściwie został oznaczony w 1976 r. numerem "1a". Organy wniosek skarżącego rozpatrują wbrew jego żądaniu, jako wniosek dotyczący nieruchomości 7738/2, której właścicielem jest J. W. Wnioski organu odwoławczego są błędne albowiem działka wg księgi wieczystej nr 959/1 stanowiła jedną nieruchomość zaś jej podział został dokonany z urzędu i miał na celu wydzielenie działki nr 7737/2 o pow. 33 m2 na poszerzenie ulicy C, które nastąpiło w 1993 r. W czasie nadawania numeru porządkowego "1a" istniała tylko jedna sąsiednia nieruchomość będąca własnością J. P. oznaczona numerem "1". Działka skarżącego nie powstała też z podziału z sąsiednią nieruchomością. W 1991 r. na działce sąsiedniej, oznaczonej numerem 7738, wybudowano drugi dom i oznaczono go nr "1A", pomimo tego, że istniał już budynek skarżącego oznaczony numerem "1a". Około roku 2000 Bank [...] - kolejny właściciel sąsiedniej działki nr 7738 - dokonał jej podziału na działki nr 7738/1 z budynkiem nr "1" i 7738/2 z budynkiem nr "1A" - zajętym przez bank za długi właścicieli. Zmiany, jakie miały miejsce na nieruchomości skarżącego, jak również nieruchomości sąsiedniej odzwierciedla mapka poglądowa. Organ odwoławczy wobec przedstawionych dokumentów błędnie przyjął, że nadanie numeru w 1991 r. było wynikiem podziału nieruchomości skarżącego. Nadanie numeru "1A" dla drugiego budynku na nieruchomości sąsiedniej spowodowane było budową tego budynku. Organ odwoławczy pomimo przyjęcia poglądu, że zmiana numeru porządkowego jest czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, zaakceptował zakończenie postępowania decyzją administracyjną, chociaż wniosek powinien być rozpatrzony merytorycznie, jako czynność materialno - techniczna i nie przybierać formy decyzji o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 k.p.a., jako bezprzedmiotowej. Zdaniem skarżącego, istnieje przedmiot wniosku, który dotyczy sprostowania oznaczenia nieruchomości skarżącego o numerze "1a", natomiast organy twierdzą, że wniosek dotyczy nieruchomości sąsiedniej. Z takim stanowiskiem skarżący się nie zgadza i umorzenie postępowania nastąpiło wbrew dyspozycji art. 105 k.p.a. W czasie nadawania numeru porządkowego w 1976 r. dla budynku skarżącego z oznaczeniem "1a" istniał na nieruchomości sąsiedniej tylko budynek z oznaczeniem "1". Twierdzenie, że w tej sytuacji organ powinien zastosować § 5 ust. 2 rozporządzenia nie odpowiada dyspozycji tego przepisu, gdyż w tym czasie nie było żadnych podziałów, które uprawniałyby organ l instancji do jego stosowania. Według skarżącego zastosowanie miał § 5 ust. 1 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Zdaniem Kolegium zarzuty zawarte w skardze są nieuzasadnione. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że nadanie lub zmiana numeru porządkowego nieruchomości jest czynnością materialno - techniczną, która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Brak możliwości wydania decyzji administracyjnej powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, a to z kolei daje podstawę do jego umorzenia. Drugą z przyczyn umorzenia postępowania jest to, że E. D. wnosił o sprostowanie czy też zmianę oznaczenia nieruchomości, która obecnie oznaczona jest nr 1A. Takim numerem oznaczona jest nieruchomość sąsiednia. E. D. nie ma interesu prawnego w żądaniu zmiany oznaczenia nieruchomości sąsiedniej. Obecnie, co prawda, E. D. w skardze twierdzi, że w istocie wnosił o zmianę oznaczenia nieruchomości, która obecnie oznaczona jest nr 1a, takie twierdzenie stoi jednakże w sprzeczności z treścią wcześniej złożonego pisma z dnia 2 czerwca 2010r., w którym wyraźnie wskazuje, że nie jest zainteresowany zmianą numeru nieruchomości, której jest właścicielem, ponieważ to wiązałoby się z koniecznością wymiany szeregu dokumentów osób, które zamieszkują w budynku na nieruchomości oznaczonej nr 1a. Wymiana tych dokumentów wiązałaby się także z kosztami, a temu kategorycznie się sprzeciwiał. Jeżeli chodzi o możliwość oznaczenia nieruchomości numerami 1a i 1A, to jeszcze raz wskazać należy, iż zarówno twierdzenia zawarte w skardze jak i dołączona do skargi "mapka poglądowa" potwierdzają prawidłowość uzasadnienia decyzji Kolegium. Wyjaśnienia Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji miały na celu odniesienie się do argumentów E. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie, organ I instancji wydał w oparciu o przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., nr 49, poz. 509 ze zm.) decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o zmianę numeru porządkowego budynku mieszkalnego położonego przy ul. C oznaczonego numerem 1 A, będącego częścią składową działki nr 7738/2 stanowiącej własność J. W. Ta decyzja została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Kolegium Odwoławcze, akceptowało stanowisko organu I instancji, że nadanie numeru porządkowego ma charakter czynności z zakresu administracji publicznej, lecz nie mającej formy decyzji, a zatem postępowanie administracyjne zmierzające do załatwienia sprawy w takiej formie winno być umorzone, jako bezprzedmiotowe. Drugą z przyczyn umorzenia postępowania jest to, że E. D. wnosił o sprostowanie czy też zmianę oznaczenia nieruchomości, która obecnie oznaczona jest nr 1A. Takim numerem oznaczona jest nieruchomość sąsiednia. E. D. nie ma interesu prawnego w żądaniu zmiany oznaczenia nieruchomości sąsiedniej. W dacie wydania w sprawie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1278), zawierała Rozdział 8a - Ewidencja miejscowości, ulic i adresów. Zgodnie z art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania. Zgodnie z art. 47a ust. 5 ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w przywołanym wyżej przepisie, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. W postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy przez wydanie decyzji dopuszczalne jest wówczas, gdy wynika to z przepisów prawa materialnego. Potwierdza to przepis art. 104 k.p.a., regulujący tzw. procesowe pojęcie decyzji administracyjnej. Podczas analizy przywołanej normy prawnej należy mieć na uwadze, iż w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji jest dopuszczalne wówczas, gdy wynika to z przepisu prawa. Inaczej mówiąc, musi obowiązywać przepis prawa uzasadniający załatwienie sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, z którego treści wysnuć można wniosek - choćby w sposób pośredni, iż rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji. Z brzmienia przywołanego art. 47a ust. 5 ustawy nie wynika, aby rozstrzygnięcie w przedmiocie nadania nieruchomości numeru porządkowego następowało w drodze decyzji. Przeciwnie, w art. 47a ust. 5 ustawy wskazuje na to, iż mamy tutaj do czynienia z czynnością organu administracji. Powyższe unormowanie prawne nie przewiduje formy decyzji do załatwienia wniosku o nadanie numeru porządkowego nieruchomości. Przewiduje formę czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa oraz obowiązek zawiadomienia strony o dokonaniu tej czynności. Na podstawie argumentacji a contrario, do postanowień art. 47a ust. 5 ustawy stanowiącego, iż o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się określony krąg osób, należy przyjąć, iż o odmowie nadania określonego numeru porządkowego nieruchomości pisemnie zawiadamia się zainteresowanego. Z tych względów nadanie, numeru porządkowego nieruchomości przez organ gminy na podstawie art. 47 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma charakter czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) innej niż akty określone w § 2 pkt 1-3 tego artykułu. Jednakże uruchomienie tej kontroli w drodze skargi, stosownie do przepisu art. 52 tej ustawy warunkowane jest spełnieniem przesłanek, od których zależy dopuszczalność skargi na określony rodzaj aktu czy czynności administracji publicznej. Tym zagadnieniom poświęcone zostało orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2002 roku (sygn. akt SA/Bk 1074/01). Wydano je, co prawda na tle nieobowiązującego już Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości (Dz. U. Nr 23, poz. 151), niemniej jednak zachowuje ono nadal walor aktualności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nadanie numeru porządkowego nieruchomości nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie czynności z zakresu administracji publicznej. Również w wyroku z dnia 1 lutego 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt OSK 6/07 wypowiedział pogląd, iż nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym, dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości w oparciu m.in. o aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości, wynikający z odrębnych dokumentów (publ. System informacji prawnej; Lex nr 447879). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyżej prezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, które pomimo częściowego zmiany stanu prawnego zachowuje swoją aktualność. W tym miejscu należy zauważyć, że pismem z dnia 10 lutego 2010 r. skarżący E. D. zwrócił się do Burmistrza Miasta z wnioskiem o zmianę numeru porządkowego budynku położonego w sąsiedztwie jego działki, oznaczonego numerem 1A, stanowiącego własność J. W. Żądanie swoje podtrzymał w kolejnych pismach. Poinformowany przez organ, że sprawa zmiany numeru jest niemożliwa ze względu na brak zgody sąsiada, skarżący pismem z dnia 19.04.2010r., na otrzymaną propozycję zmiany numeru porządkowego jego budynku na numer 1b, nie wyraził zgody - co zaznaczył w kolejnym piśmie z dnia 26 kwietnia 2010r. Brak zgody na zmianę swego numeru i żądanie zmiany numeru sąsiada podtrzymał w kolejnym piśmie z dnia 7 czerwca 2010 r. - żądając zakończenia sprawy "zgodnie z k.p.a". Jednakże-wbrew twierdzeniom organów obu instancji, skarżący już w piśmie z dnia 9.07.2010 r., które do organu I instancji wpłynęło w dniu 12.07.2010 r. a więc przed wydaniem decyzji przez Burmistrza Miasta z dnia [...] 2010r., stwierdził, że w pismach adresowanych do organu wnioskował o usunięcie błędu w oznaczeniu nieruchomości będącej "moją własnością" oraz, że twierdzenie, że w tych pismach zwracał się o zmianę numeru posesji J. W. oznaczonej nr 1 A jest nieprawdziwe. Odnosząc się do niewydanej wówczas decyzji (o zamiarze podjęcia takiej decyzji-widocznie został poinformowany) podniósł, że umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 k.p.a. należy uznać za bezpodstawne. Podobne stanowisko odnośnie treści wniosku skarżący wskazał w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem Sądu, decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie poniżej wskazanym. Umorzyć, bowiem można postępowanie, które jest w toku, tymczasem wniosek osoby niebędącej stroną nie powoduje wszczęcia postępowania, zatem nie ma podstaw do umorzenia postępowania. Faza wszczęcia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy następuje z urzędu czy też na wniosek, obejmuje różne czynności organu administracji publicznej lub stron, uczestników na prawach strony oraz innych podmiotów uprawnionych do wyrażenia inicjatywy w tym zakresie. Wśród tych czynności można wyróżnić (za A. Wróblem (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 376): a) wniesienie żądania przez stronę lub podjęcie przez organ czynności powodującej wszczęcie postępowania z urzędu (art. 61 § 1-3 k.p.a.); b) przeprowadzenie oceny formalnej i procesowej żądania wniesionego przez stronę postępowania. Ocena formalna polega na sprawdzeniu, czy podanie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym dla pisma procesowego (art. 63 § 1, 2 i 3 k.p.a.). Procesowa ocena polega na stwierdzeniu istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania, w tym ustaleniu, czy określona sprawa może stanowić przedmiot postępowania administracyjnego w świetle art. 1 pkt 1 k.p.a., czy strona spełnia wymogi wynikające z art. 28 k.p.a. oraz czy organ dysponuje zdolnością prawną do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie (art. 20, 21 i 25 k.p.a.). Ocena procesowa dotyczy postępowania wszczętego na wniosek strony, jak również z urzędu; c) w razie pozytywnych rezultatów oceny formalnej i procesowej dokonanie powiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stronami w sprawie (art. 61 § 4 k.p.a.). W wypadku oceny negatywnej organ podejmuje odpowiednie czynności przewidziane w kodeksie, np. wzywa stronę do usunięcia braków podania (art. 64 § 2 k.p.a.), pozostawia podanie bez rozpoznania (art. 64 § 1 i 2 k.p.a.), przekazuje sprawę organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.), zwraca podanie z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 1 i 3 k.p.a.). Ponadto, jeżeli pismo zawierające żądanie nie spełnia przesłanek formalnych i nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, organ administracji publicznej powinien podjąć czynności przewidziane w art. 63 i 64 kpa, a przypadku nie usunięcia braków w zakreślonym terminie pozostawić pismo bez rozpoznania. Gdy strona uzupełni braki formalne i procesowe pisma w terminie, postępowanie uważa się za wszczęte z dniem doręczenia pisma lub z dniem uzupełnienia braków. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art.61 § 4 k.p.a.). Stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Postępowanie administracyjne może toczyć się na zasadzie oficjalności lub na zasadzie dyspozycyjności. Zasada dyspozycyjności rządzi przede wszystkim postępowaniami administracyjnymi, które mogą zostać wszczęte wyłącznie na wniosek jednostki. Oznacza to, że jednostka podejmując decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego staje się tego postępowania gospodarzem i dysponentem. W sprawie postępowanie administracyjne nie zostało skutecznie wszczęte. Świadczy o tym chociażby brak w aktach przedłożonych wraz z odpowiedzią skargę, stosownego zawiadomienia wydanego w trybie art. 61 § 4 kpa. Ponadto akta nie zawierają jakiegokolwiek dowodu, na którym oparte zostały ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji a przyjęte, jako własne przez organ odwoławczy. Brak też jest potwierdzenia stosownym dokumentem wykonania obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 kpa- i to przez organy obu instancji. Powyższe nie wskazuje, więc, że toczyło się jakiekolwiek postępowanie administracyjne. Nie można uznać, że toczyło się postępowanie administracyjne uprawniające do podjęcia ewentualnej decyzji o jego umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a., jeżeli organ I instancji ograniczył się jedynie do wydania decyzji w tym przedmiocie a organ odwoławczy rozpoznając odwołanie osoby, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania- uznawanej przez organy obu instancji za nieposiadającej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.- wydaje decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim jednakże należy zauważyć, że obowiązkiem organu I instancji, do którego zwrócił się skarżący z wnioskiem o zmianę numeru porządkowego nieruchomości było ustalenie treści tego żądania. Niewątpliwie w oparciu o pisma skarżącego z dnia 10 lutego 2010 r., z dnia 19.04.2010r., z dnia 26 kwietnia 2010r. oraz z dnia 7 czerwca 2010 r. można było przyjąć, że skarżący E. D. zwrócił się z wnioskiem o zmianę numeru porządkowego budynku położonego w sąsiedztwie jego działki, oznaczonego numerem 1A, stanowiącego własność J. W.. Jednakże już w piśmie z dnia 9.07.2010 r. które do organu I instancji wpłynęło w dniu 12.07.2010 r. skarżący stwierdził, że w pismach adresowanych do organu wnioskował o usunięcie błędu w oznaczeniu nieruchomości będącej "moją własnością" oraz, że twierdzenie, że w tych pismach zwracał się o zmianę numeru posesji J. W. oznaczonej nr 1 A jest nieprawdziwe. To obligowało organ do jednoznacznego ustalenia, co jest przedmiotem wniosku skarżącego, czego organ I instancji nie uczynił. Również w odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji wadliwe przyjęcie, ze wnosił o zmianę numeru porządkowego oznaczonego numerem 1 A stanowiącego własność J. W. Trafnie, więc skarżący zarzucił, że istnieje przedmiot wniosku, który dotyczy sprostowania oznaczenia nieruchomości skarżącego o numerze "1a", natomiast organ odwoławczy, jak i pierwszej instancji twierdzą, że wniosek dotyczy nieruchomości sąsiedniej a z takim stanowiskiem skarżący się nie zgadza i wskazuje, że umorzenie postępowania nastąpiło wbrew dyspozycji art. 105 k.p.a. Dopiero jednoznaczne ustalenie treści żądania skarżącego i ewentualne sprecyzowanie, że wniosek dotyczy nieruchomości skarżącego, uprawniało o zobowiązywało organ do wydania stosownego zawiadomienia w trybie art. 61 § 4 k.p.a. do którego istoty należy wskazanie przedmiotu postępowania. Tego nie uczyniono, co skutkuje wadliwością decyzji. Kwestie związane z oznaczeniem działek sąsiednich, nawet położonych przy tej samej ulicy, mają wprawdzie wpływ na sytuację faktyczną innych osób ubiegających się o nadanie numeru, jednak dotyczą wyłącznie interesu prawnego właścicieli konkretnych nieruchomości, którym nadano już numery. Nie do przyjęcia jest taka wykładnia przepisów dotyczących numeracji nieruchomości, która prowadziłaby do możliwości kwestionowania przez osoby trzecie oznaczenia każdej nieruchomości, o ile miałoby to mieć faktyczny wpływ na numerację ich własnej nieruchomości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r. IV SA/Wa 853/08, Lex 557070). Podzielając stanowisko wyrażone w powyższym wyroku należy ponownie podkreślić, że na wstępnym etapie badania wniosku w odniesieniu do wymagań określonych w art. 47 ust. 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, pozwalających na ustalenie czy strona spełnia wymogi wynikające z art. 28 k.p.a. w wypadku oceny negatywnej organ podejmuje odpowiednie czynności przewidziane w kodeksie, np. wzywa stronę do usunięcia braków podania (art. 64 § 2 k.p.a.), pozostawia podanie bez rozpoznania (art. 64 § 1 i 2 k.p.a.). Możliwe, więc było już na tym etapie pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania, bez potrzeby wydawania decyzji o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 k.p.a. Organ odwoławczy określonych powyżej naruszeń przez organ I instancji przepisów postępowania nie zauważył a tym samym wadliwa jest również decyzja tego organu. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec braku stosownego wniosku Sąd nie orzekł o kosztach postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło