III SA/Kr 1301/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-17
Skład orzekający: Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe z dochodem w wysokości 935 zł renty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, posiadająca jedynie mieszkanie lokatorskie i nieposiadająca innych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Posiada jedynie mieszkanie lokatorskie, jej dochód to renta w wysokości 935 zł z dodatkiem pielęgnacyjnym, a nie posiada innych aktywów. W związku z tym nie jest w stanie opłacić profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. – B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata, wskazując na swoje trudne położenie materialne: prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego, posiadanie jedynie mieszkania lokatorskiego, dochód w wysokości 935 zł renty z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz brak innych oszczędności czy wartościowych przedmiotów. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając nadużycie prawa do sądu. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. – B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. – B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W dniu 20 stycznia 2015r. (data prezentaty Sądu) skarżąca M. W. – B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. W treści wniosku podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jej majątek składa się mieszkanie lokatorskie M-4. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca podała, że jej dochód stanowi renta w wysokości 935 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym.
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1301/14 referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata, gdyż skarżąca nadużywa prawa do sądu, zaś jej korespondencja z sądem stanowi dla niej jedynie okazję do wyrażenia niezadowolenia z istniejącej sytuacji społecznej.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego M. W. – B. wniosła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż z treści złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jej majątek składa się mieszkanie lokatorskie. Dochód skarżącej stanowi renta w wysokości 935 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów wynagrodzenia dla adwokata. Skarżąca nie jest więc w stanie opłacić usług profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło