III SA/Kr 1303/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Wojewody z dnia 18 czerwca 2014 r. nr: [ ] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata Wojewoda decyzją z dnia 18 czerwca 2014 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [.....] 2014 r. nr [.....] pozbawiającą R. M. z dniem 14 kwietnia 2014 r. statusu bezrobotnego z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy na okres 180 dni. R. M. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Do skargi załączyła wniosek o przyznanie pełnomocnika. Dnia 18 sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła formularz "PPF" wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W wykonaniu zarządzenia z dnia 19 września 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 30 września 2014 r. skarżąca podniosła, że złożyła już wymagane prawem oświadczenie, w którym opisała wyczerpująco swój stan posiadania i dochody. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. sygn. III SA/Kr 1303/14: w punkcie I. umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, w punkcie II. oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu zakwestionowała postanowienie w punkcie II i wniosła o ustanowienie pełnomocnika, wskazując na swoje ubóstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj.: z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Przepisy statuujące prawo pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi, zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Sprawa należy do katalogu spraw zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczania przez skarżących kosztów sądowych, zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 podlega umorzeniu. Odnośnie wniosku o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu, zdaniem Sądu, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca jest osobą ubogą, nie posiadającą żadnych nieruchomości, dochodów, wartościowych ruchomości ani oszczędności. Pozostaje również we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującym synem. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem sytuacja skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.