III SA/Kr 1303/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Wojewody z dnia 18 czerwca 2014 r. nr: [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. M. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 18 czerwca 2014 roku w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 24-letnim synem D. M. Wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Syn skarżącej nie posiada majątku. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy R. M. podniosła, iż nie posiada dochodów, ani majątku i nie stać jej na opłacenie. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej, w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: oświadczenie, gdzie skarżąca zamieszkuje, czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość i kto ponosi koszty jej utrzymania, oświadczenie z jakiego źródła i w jakiej wysokości uzyskuje ona dochody na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji, oświadczenia, czy syn skarżącej osiąga jakiekolwiek dochody – jeśli tak, należało podać ich źródło i wysokość, wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącą i jej domowników rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny skarżącej (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, itp., a także oświadczenie, czy rodzina skarżącej korzysta z pomocy społecznej – jeśli tak należało podać w jakiej formie i z jaką częstotliwością i przesłać kopię ostatniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy. Odnosząc się do wezwania R. M. w piśmie z dnia 30 września 2014 roku podała, iż złożyła wymagane prawem oświadczenie, w którym opisała wyczerpująco swój stan posiadania oraz dochody i tym samym wypełniła swój obowiązek. Wezwanie do uzupełnienia wniosku strona traktuje jako poniżające i krzywdzące. W ocenie skarżącej ustawodawca uznał, iż jedynym warunkiem przyznania prawa pomocy jest złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu i strona ten obowiązek wykonała. Tym samym wezwanie do uzupełnienia wniosku nie ma podstaw i jest bezprawne. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga R. M. (sprawa oznaczona jest symbolem 6330). Oznacza to, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. Wniosek złożony przez R. M. podlegał zatem rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Zdaniem orzekającego R. M. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącą oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim kwestii źródeł utrzymania skarżącej i jej dorosłego syna, przy oświadczeniu zawartym w formularzu "PPF", że nie posiada żadnych dochodów, ani majątku. Jest rzeczą oczywistą, że skarżąca musi mieć jakiekolwiek wsparcie umożliwiające co najmniej zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie) w postaci chociażby pomocy rodziny, zgromadzonych wcześniej oszczędności, pomocy z opieki społecznej, darowizny, dochodu ze sprzedaży majątku ruchomego, czy też nieruchomego. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację wykazanych w formularzu "PPF" danych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżąca. Treść pisma skarżącej z dnia 30 września 2014 roku świadczy o tym, że skarżąca R. M. nie zamierza udzielić rzetelnych i wyczerpujących informacji o swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej – mimo, że ubiega się o pomoc ze strony Państwa, polegającą na ustanowieniu dla niej pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji w ocenie orzekającego skarżąca nie wykazała zasadności swojego wniosku. W związku z tym jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.