III SA/Kr 1303/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 sierpnia 2016 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił przyznania M. S. prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: N. S. w okresie od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. Organ I instancji podał, że zgodnie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Organ I instancji dokonał przeliczenia dochodu rodziny, z uwzględnieniem dochodu utraconego z 2014 r. (tj. utrata prawa do renty przez A. S.) oraz z 2015 r. (utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez A. S.) i stwierdził, że miesięczny dochód rodziny M. S. w 2014 r. wyniósł 1.540,90 zł, natomiast w przeliczeniu na osobę dochód wyniósł 513,63 zł. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dochód rodziny został powiększony o dochód uzyskany w marcu 2016 r. przez A. S. z powodu przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w lutym 2016 r. Po doliczeniu dochodu uzyskanego w marcu 2016 r. dochód rodziny M. S. wyniósł 2.683,04 zł, w przeliczeniu na osobę – 894,35 zł i przekroczył kwotę 800,00 zł uprawniającą do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko o kwotę 94,35 zł. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że prawo do świadczenia wychowawczego M. S. nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji M. S. podniosła, że do dochodu jej męża z marca 2016 r. wliczono jednorazowy dodatek z waloryzacji renty. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 5 ust. 1 i art. 7.ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że rodzina odwołującej się w 2014 r. uzyskała dochód w łącznej kwocie 18.490,75 zł netto. Miesięczny dochód rodziny za 2014 r. wyniósł zatem 1.540,90 zł. Do dochodu doliczono również uzyskany przez A. S. dochód z marca 2016 r. z tytułu renty w wysokości 1.142,14 zł netto. Kolegium stwierdziło, że po doliczeniu dochodu uzyskanego w tym miesiącu do miesięcznego dochodu rodziny za 2014 r. miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.683,04 zł, co w przeliczeniu na członka trzyosobowej rodziny dało kwotę 894,34 zł. Kwota powyższa przekracza więc ustawowe kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wynoszące 800,00 zł. Oznacza to zdaniem Kolegium, że rodzina odwołującej się nie spełnia przesłanki dochodowości warunkującej pobieranie przedmiotowego świadczenia na pierwsze dziecko. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego błędnego wliczenia do dochodu A. S. z marca 2016 r. jednorazowego dodatku z tytułu waloryzacji renty, Kolegium stwierdziło, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jak i przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, do których odsyła pierwsza z w/w ustaw w zakresie definicji dochodu, nie przewidują wyłączenia poszczególnych składników uzyskanego dochodu. Oznacza to, że uzyskany dochód, w tym przypadku otrzymany przez małżonka odwołującej się w marcu 2016 r., podlega doliczeniu do dochodu rodziny w całości tj. w kwocie netto w jakiej został wypłacony. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. S. wniosła o jej uchylenie, gdyż jest ona dla niej krzywdząca. Skarżąca podniosła, że ustalając wysokość dochodu na jednego członka rodziny w marcu 2016 r. organ uznał, że wynosi on 894 zł. Tymczasem taki dochód rodzina skarżącej osiągnęła tylko w marcu 2016 r. na skutek jednorazowego dodatku z tytułu waloryzacji renty męża skarżącej. Natomiast od kwietnia 2016 r. renta męża skarżącej wynosi 842,14 zł i nie przekracza kwoty uprawniającej do pobierania świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie jej zgodności z prawem Sąd stwierdza, że skarga M. S. jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jednakże, na co należy zwrócić szczególną uwagę, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, tj. od dnia wejścia w życie ustawy (1 kwietnia 2016 r.) do dnia 30 września 2017 r., rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do tegoż świadczenia, jest rok 2014 (art. 48 ustawy). Dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu (art. 7 ustawy). Jednocześnie z definicji "dochodu członka rodziny" (art. 2 ustawy) wynika, że jest nim wynik podzielenia rocznego dochodu przypadającego na członka rodziny przez liczbę miesięcy w roku bazowym, czyli uśredniony arytmetycznie, w takiej samej wysokości w każdym miesiącu, definiowany przez ustawodawcę jako przeciętny miesięczny dochód.. Nie budzi wątpliwości Sądu obliczenie przez organy dochodu rodziny skarżącej za 2014 r. z uwzględnieniem utraty dochodu i wynikający z tego obliczenia miesięczny dochód rodziny M. S. w wysokości 1.540,90 zł, a w przeliczeniu na osobę w wysokości 513,63 zł. Sąd nie podziela jedynie poglądu organów jakoby uzyskana jednorazowo w miesiącu marcu 2016 r. kwota dochodu w wysokości 1.142,14 zł netto miała wpływ na brak podstaw do przyznania świadczenia wychowawczego na cały pozostały okres, na który jest przyznawana. Tak więc istotą niniejszej sprawy jest wykładnia art. 7 ust. 3 omawianej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który stanowi: "Art. 7 (...) 3. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego." Zdaniem Sądu, odmowa przyznania świadczenia wychowawczego skarżącej na cały okres, na jaki jest ustalane prawo do tego świadczenia w przypadku uzyskania jednorazowej kwoty dochodu wynika z niewłaściwej wykładni przytoczonego wyżej przepisu. Zdaniem Sądu, organy pominęły końcowe sformułowanie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Oznacza to, że dochód uzyskany w marcu 2016 r. ma być uzyskiwany w dalszym ciągu od 1 kwietnia 2016 r., a tak w niniejszej sprawie się nie stało. Oznacza to, że organy nie uwzględniając tej okoliczności dopuściły się naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu nie wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego. Z art. 7 ust. 3 ustawy wynika wprost, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, albowiem doliczeniu podlega dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty. Z kolei zawarte w omawianym przepisie zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny, pod warunkiem że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do zasiłku, zakłada doliczenie tylko dochodu długotrwale uzyskiwanego. Tak więc dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczeń rodzinnych, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania. Przedstawiony pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzeczeniach zaprezentowanych na gruncie przepisu art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego brzmienie jest analogiczne do omawianego w sprawie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, a w szczególności znajduje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 2447/14 i z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2094/13 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracyjne zobowiązane są uwzględnić wyrażoną powyżej ocenę prawną na mocy art. 153 p.p.s.a. Z wyżej wskazanych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji orzekając - jak w wyroku.