III SA/Kr 1309/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i żony wykazał dom o powierzchni 280 m2 i wartości 350 tyś. zł. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała łącznie na kwotę 2500 wyjaśniając, że składa się na to 1750 zł jego emerytury i 750 zł emerytury żony Uzasadniając swoje starania nawiązał do nurtującej go sprawy. Wymieniając zaś zobowiązania i stałe miesięczne wydatki podał, że na prąd przeznacza 200 zł, na gaz (ogrzewanie) 500 zł, na spłatę rat kredytu 100 zł, na rehabilitację 100 zł, na koszty leczenia 200 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przepis art. 245 ppsa przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2) natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa) zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ma miejsce we wszystkich tych przypadkach, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Jednocześnie podnieść należy, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające. Tworzy w miarę spójny obraz sytuacji życiowej skarżącego. Nie przesądza jednak o zasadności składanego wniosku w całości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką skuteczności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna rodziny skarżącego nie pozwala na poczynienie takich ustaleń. Skarżący nie należy do osób ubogich. Swoje potrzeby bytowe zaspakaja we własnym domy. Gospodarstwo domowe skarżącego ma zaś zapewnione stałe źródła dochodów z emerytur obojga małżonków. Przy czym wykazane zobowiązania i stałe wydatki związane z utrzymaniem domu, opłaceniem rat spłacanego kredytu, wydatków na leczenie i rehabilitację - sięgające łącznie ok. 1100 zł - nie przekraczają deklarowanych na kwotę 2500 zł stałych dochodów. Okoliczności te siła rzeczy niweczą zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Owszem jest w stanie pokryć własnym sumptem wpis od skargi w kwocie 200 zł o który był wzywany. Jest również w stanie poczynić określone oszczędności by pokryć samodzielnie ewentualne dalsze koszty sądowe związane np. opłatą za doręczenie wyroku z uzasadnieniem czy wniesieniem skargi kasacyjnej. Powyższe nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem powtórzyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) o ile nie jest w stanie pokryć jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem skarżący jest w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe w swojej sprawie to już opłacenie własnym sumptem pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe. Mając to na uwadze udzielono zatem skarżącemu takiej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.