III SA/Kr 1312/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-05
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym w celu zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale nie całkowitą niezdolność do ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Spółce przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy spółka jest w stanie uiścić część opłaty sądowej, prawo pomocy może zostać przyznane w częściowym zwolnieniu, co pozwoli jej na realizację konstytucyjnego prawa do sądu pomimo trudności finansowych.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Spółka wykazała trudną sytuację finansową, powołując się na stratę za rok 2015, brak środków trwałych i trudności z płatnościami od kontrahentów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedłożyła dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia. Sąd uznał, że spółka jest w stanie uiścić część opłaty sądowej.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia 9/10 części opłaty sądowej obejmującej wpis od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w K o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2016 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia 9/10 części opłaty sądowej obejmującej wpis od skargi.
Reprezentujący spółkę prokurent samoistny, który swoje umocowanie do działania w sprawie wykazał wydrukiem z dnia 3.10.2016 r. Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców nr KRS: [...], w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się dla spółki zwolnienia od kosztów sądowych.
Wysokość jej kapitału zakładowego określił na 5000 zł, wartość środków trwałych określił na 0 zł, , powołał się na stratę za rok 2015.
Nie ujawnił żadnego rachunku bankowego spółki. Nadmienił, że zobowiązania to koszty bieżącej działalności (tj. zakupu towarów, mediów, wynagrodzenie pracowników) oraz należności cywilno-prawne.
Uzasadniając starania spółki zaakcentował, iż ze względu na ogólnokrajową sytuację gospodarczą i związane z tym opóźnienia w płatnościach przez kontrahentów spółka znalazła się w złej kondycji finansowej, co powoduje że nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych bez uszczerbku. Powyższe oraz fakt, że spółka wykonywała działalność gospodarcza na wynajmowanych obiektach i nie posiada majątku powoduje, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek opłat i wydatków sadowych. Ponadto spółka nie generując przychodów nie może liczyć na udzielenie kredytu bankowego na pokrycie kosztów sadowych. W przypadku obniżenia wartości opłaty sądowej do 9/10 spółka będzie w stanie zadość uczynić opłaceniu wpisu sądowego od skargi, co w konsekwencji umożliwi jej uczestniczenie w postępowaniu sądowym w sposób zgodny z Konstytucją i zapewni prawo do sądu.
Z uwagi, na fakt, że oświadczenia tej treści były niewystarczające wezwano stronę skarżącą o:
• przedłożenie kopii bilansu (aktywa, pasywa, rachunek zysków i strat) za rok 2015 i rok 2014,
• przedłożenie kopii rocznej deklaracji podatkowej za 2015,
• przedłożenie kopii miesięcznych deklaracji podatkowych o ile takie składała w bieżącym roku podatkowym,
• wyjaśnienie co konkretnie wlicza w koszty działalności operacyjnej pozwalające jej na wykazywanie straty,
• przedłożenie odpisów monitów, wezwań o zapłatę, pozwów kierowanych przez stronę skarżącą do kontrahentów opóźniających się w płatnościach,
• wyjaśnienie przyczyn braku rachunków bankowych,
• udokumentowanie kosztów zakupu towarów, mediów, wynagrodzeń pracowników, należności cywilno-prawnych na które strona skarżąca powołuje się w rubryce 10 wniosku wraz z informacją sposobu płatności tzn. gotówką czy przelewem?
• przedstawienie kopii raportów kasowych z okresu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy,
• przedłożenie spisu inwentarza majątku spółki z szacunkową wyceną jego istotnych składników (np. nieruchomości, samochody, sprzęt elektroniczny itp.)
• przedstawienie pisemnej informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez prezes zarządu spółki i prokurenta w bieżącym roku z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją.
W odpowiedzi strona skarżąca przedłożyła kopię bilansu za rok 2015 wraz z oświadczeniem, że spółka nie prowadziła działalności gospodarczej w roku 2014; kserokopię rocznej deklaracji podatkowej za 2015 rok wraz z oświadczeniem że spółka nie składa miesięcznych deklaracji podatkowych. Wyjaśniła, że koszty działalności operacyjnej to koszty związane z podstawową działalnością firmy do których zalicza wszelkie podatki, opłaty administracyjne i skarbowe, wynagrodzenia pracownicze, koszty najmu i dzierżawy, ubezpieczenia majątkowe, koszty reprezentacyjne i reklamy. Przedłożyła przykładowe wezwania do zapłaty kierowane do kontrahentów opóźniających się w płatnościach. Wyjaśniła, iż przyczyna braku rachunku bankowego spółki wynika z obrotu gotówkowego albowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami limit transakcji gotówkowych został określony na poziomie 15 tyś. euro jednorazowo. Wszelkie, jednorazowe transakcje kupna i sprzedaży regulowane są przez spółkę w systemie gotówkowym, zatem posiadanie rachunku bankowego wiązałoby się jedynie z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z jego obsługą. Przedłożyła przykładowe faktury dokumentujące koszty zakupu towarów przez spółkę oraz kserokopie raportów kasowych z okresu sześciu miesięcy. Oświadczyła, że nie posiada spisu inwentarza albowiem nie posiada majątku. Zawarła oświadczenie z którego wynika, że ani Prezes zarządu spółki ani jej prokurent nie pobierają wynagrodzenia z tytułu pełnionych reprezentacyjnie funkcji.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 §2 pkt. 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej w razie wykazania, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść tego przepisu wskazuje, że przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy w sytuacji gdy ubiega się o nie osoba prawna badaniu podlega jej stan majątkowy i dochody, a przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wtedy i w takiej części w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczą na pokrycie kosztów sądowych. W realiach niniejszej sprawy w koszty postępowania na jego obecnym etapie wchodzi wpis od skargi. Jednocześnie okolicznością znaną orzekającemu z urzędu pozostaje, że strona skarżąca zainicjowała równocześnie trzy postępowania. W każdym z tych postępowań wpis od skargi został określony na kwotę 200 zł.
Złożone przez stronę skarżącą oświadczenie po uzupełnieniu dodatkowymi wyjaśnieniami zasługuje na wiarę. Znakomita większość twierdzeń strony skarżącej znajduje potwierdzenie w przedstawionych kopiach dokumentów. Pozostałe są przekonywujące. Spółka w sposób logiczny potrafiła wytłumaczyć przyczyny braku rachunku bankowego. Jej wyjaśnienia o prowadzonym obrocie gotówkowym uprawdopodabniają zaś okazane raporty kasowe i treść wezwań o zapłatę kierowanych do niesolidnych kontrahentów w których mowa o obowiązku "zapłaty w siedzibie spółki". Z przedstawionego zeznania CIT-8 za rok podatkowy od 01-01-2015 do 31-12-2015 wynika, że spółka przy deklarowanym przychodzie 103466,91 zł i wykazanych kosztach jego uzyskania na poziomie 133986,18 zł odnotowała stratę w wysokości 30519,27 zł. Oczywiście strata jest wyliczana w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego instytucja została powołana i nie znajduje prostego przełożenia na rzeczywistą sytuację podmiotu. Nie oznacza to jednak, że sytuacja finansowa spółki jest dobra. Z analizy okazanego bilansu wynika bowiem, że wskaźnik jej płynności ogólnej wynosi 0,62. Spółka niespecjalnie może więc liczyć na współpracę kredytową instytucji finansowych. Równocześnie nie można tracić z pola widzenia tej części oświadczeń prokurenta spółki, gdzie podnosi, że w przypadku obniżenia wartości opłaty sądowej do 9/10 części spółka będzie w stanie zadośćuczynić opłaceniu kosztów sądowych.
Mając to wszystko na uwadze przychylono się więc w takim zakresie do wniosku strony skarżącej udzielając jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodzić należy się bowiem ze stroną skarżącą, iż trudności finansowe nie powinny ograniczać stronie gwarantowanego w Konstytucji prawa do sądu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 §1, §3 i §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło