III SA/Kr 1313/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. C. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane z udziałem adwokata w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Ustanowiony dla strony adwokat, którego Okręgowa Rada Adwokacką wyznaczyła w osobie mecenasa K. G. reprezentował stronę w postepowaniu I instancji przed tut. wojewódzkim sądem administracyjnym a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. j.w. Rzeczony nie brał już jednak udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W jego miejsce Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła bowiem adw. M. C. (k. 140), która wzięła udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W protokole z rozprawy adnotowano tylko, że "Pełnomocnik (...) popiera skargę kasacyjną i wnosi o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu". W protokole brak jest wymaganego prawem oświadczenia adwokat, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części (vide: protokół rozprawy k. 142). Wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2758/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, bez orzekania o wynagrodzeniu za pomoc prawną spełnioną na zasadzie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§23). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22). Wskazując na powyższe podnieść trzeba, że w obu wymienionych aktach prawnych przewidziano normy zgodnie z którymi wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części (vide: §20 rozp. MS z 28.09.2002 r. oraz §3 rozp. MS z 22.10.2016). W konsekwencji jeśli w realiach rozstrzyganego przypadku wniosek adwokat jest pozbawiony takiego oświadczenia, to nie istnieje inna możliwość jak tylko konieczność oddalenia wniosku. Brak jest bowiem podstaw, aby wzywać adwokat do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 §1 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ppsa. Dyspozycja normy przepisu art. 49 §1 ppsa odnosi się wyłącznie do sytuacji gdy pismo obarczone jest brakami formalnymi. Zgodnie zaś z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 października 1998r. (sygn. II CKN 687/98 OSNC 1999/3/63) i podtrzymanym na kanwie postępowania sądowoadministracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 390/2008 - oświadczenie w przedmiocie niezapłacenia kosztów pomocy prawnej nie jest elementem formalnym wniosku ale stanowi zasadniczy składnik uzasadnienia tego wniosku. Innymi słowy będąc nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów stanowi przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona w związku z czym zachodzi podstawa poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa. W konsekwencji brak oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie w trybie art. 49 ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2009 r. II FZ 90/2009). Nie istniała też możliwość wyinterpretowania treści takiego oświadczenia. Takie działanie prowadziłoby do niedopuszczalnego nadawania z urzędu składanym wypowiedziom treści, których są pozbawione. Tym bardziej, gdy adwokat nie zgłaszał wniosku ani o sprostowanie ani o uzupełnienie protokołu rozprawy. Z tych przyczyn orzeczono zatem jak w sentencji.