III SA/Kr 1314/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody z dnia 6 września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych skargę oddala. Wojewoda decyzją z dnia 6 września 2019 r. działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a., oraz na podstawie art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Starosty, z dnia [...] 2019 roku, znak: [...], orzekającej o utracie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku od 14 maja 2019 roku, na okres 120 dni utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewoda ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 2 sierpnia 2018 r. S. W. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna. Jednocześnie wnioskodawcy przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 365 dni, tj. od 2 sierpnia 2018 r. do 1 sierpnia 2019 r. w wysokości 120 % podstawowej wysokości określonej w art. 72 ust. 1 ustawy. Jeden z kolejnych terminów zgłoszenia się w Urzędzie Pracy, został wyznaczony na 14 maja 2019 roku. W tym dniu S. W. nie stawił się w Urzędzie, ani nie poinformował o przyczynach niestawiennictwa w ciągu 7 dni. Zgłosił się natomiast w Urzędzie Pracy dnia 22 maja 2019 roku i wskazał powód niestawiennictwa w wyznaczonym dniu. Miał to być wypadek podczas prac w ogrodzie i spowodowane nim problemy zdrowotne. Organ I instancji nie uznał tych wyjaśnień za usprawiedliwione przyczyny niestawiennictwa i orzekł decyzją z 5 czerwca 2019 roku, o utracie przez S. W. statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 14 maja 2019 roku na okres 120 dni. Powyższą decyzję wysłano do S. W., na wskazany adres korespondencyjny. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana: 10 czerwca 2019 roku oraz 18 czerwca 2019 roku. Jako niepodjęta w terminie, została zwrócona do Powiatowego Urzędu Pracy. S. W. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Jako powód niestawiennictwa podał upadek z drabiny podczas prac ogrodzie, który miał miejsce 14 maja 2019 roku. Szczegółowo opisał to wydarzenie oraz problemy zdrowotne będące skutkiem upadku. Podkreślił, że z powodu bólu miał utrudnione funkcjonowanie i kłopoty z poruszaniem. Upadek spowodował zniszczenie telefonu komórkowego, co uniemożliwiło poinformowanie urzędu o przyczynie nieobecności. W dniu 21 maja 2019 r. gdy poczuł się lepiej, udał się do lekarza (do odwołania dołączono dwie recepty wystawione 21 maja 2019 roku), następnego dnia złożył w Urzędzie Pracy wyjaśnienia, które nie zostały uwzględnione. W konkluzji odwołania wniósł o przywrócenie statusu bezrobotnego i zasiłku. S. W. zobowiązał się do dostarczenia dodatkowych wyjaśnień potwierdzających opisane w odwołaniu okoliczności. W dniu 29 sierpnia 2019 roku do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło uzupełnienie odwołania, dołączono do niego kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego wystawionej 7 sierpnia 2019 roku w Zespole Opieki Zdrowotnej, Szpital Powiatowy [...]. Po przeanalizowaniu sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że w dniu rejestracji S. W. został prawidłowo poinformowany o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w Powiatowym Urzędzie Pracy, oraz powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, przedstawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym w odrębnych przepisach, w przypadku niezdolności do pracy wskutek choroby, z wyjątkiem odbywania leczenia w zamkniętym ośrodku odwykowym, których znajomość potwierdził S. W. podpisem w części "C" Karty Rejestracyjnej. Organ stwierdził, że art. 33 ust. 3 ustawy wskazuje na obowiązek bezrobotnego zgłaszania się i właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Natomiast niedochowanie tego obowiązku jest podstawą pozbawienia S. W. statusu bezrobotnego, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Wojewoda wskazał, że osoba bezrobotna to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Przesłanki te podlegają okresowemu sprawdzeniu. Temu służy między innymi obowiązek przewidziany w art. 33 ust. 3 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że wszyscy bezrobotni zobowiązań są zgłaszać się do urzędu pracy nie w dogodnych dla siebie, ale w wyznaczonych przez organ terminach. Bezspornym w sprawie jest, że S. W. został wyznaczony termin stawiennictwa na 14 maja 2019 roku, a termin ten wnioskodawca przyjął do wiadomości, co nie jest kwestionowane. Tego dnia S. W. nie zgłosił się do Urzędu Pracy. W myśl przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy bezrobotny, w przypadku niestawiennictwa obowiązany jest dopełnić dwóch czynności: powiadomić urząd w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa oraz wykazać, iż przyczyna niestawiennictwa jest uzasadniona. Oba te wymogi muszą być spełnione łącznie. Z treści powołanego przepisu wynika, że wskazana przez bezrobotnego przyczyna niestawiennictwa musi być uzasadniona. Nie każdy podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Rolą organu jest zatem ocenić, czy podane przez bezrobotnego okoliczności, które uniemożliwiły mu wykonanie nałożonego na niego obowiązku są okolicznościami obiektywnie zasadnymi W przypadku odmiennej oceny tych przyczyn staje się konieczne wydanie decyzji o pozbawieniu strony statusu bezrobotnego. Tylko uzasadnione niestawiennictwo może być przyczyną usprawiedliwienie niestawiennictwa w urzędzie. Jako przyczynę niestawiennictwa S. W. podał upadek z drabiny i będące jego wynikiem problemy zdrowotne utrudniające normalne funkcjonowanie, a okoliczność tę S. W. uprawdopodabnia receptami lekarskimi wystawionymi w dniu 21 maja 2019 roku. Nie potwierdzają ono jednak, iż 14 maja 2019 roku był niezdolny do stawiennictwa w urzędzie, ani nie usprawiedliwiają niezgłoszenia w terminie 7 dni od wyznaczonego terminu. Opisanych przez S. W. okoliczności nie uprawdopodobnia również uzupełnienie odwołania, w którym opisane są zdarzenia, które miały miejsce w późniejszym czasie i nie miały wpływu na nieobecność w Urzędzie Pracy w dniu 14 maja 2019 r. Termin 7 dni poinformowania o przyczynach niestawiennictwa jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, w związku z tym nie ma prawnej możliwość usprawiedliwienia jego niedotrzymania, nie odnoszą się do niego zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie określonym w art. 58 i art. 59 K.p.a. Dotrzymanie wskazanego terminu jest jednym z ustawowych warunków koniecznych do rozpatrzenia przez organ czy wskazane przyczyny mogą być uznane za podstawę usprawiedliwienia niestawiennictwa. Organ odwoławczy wskazał, iż zawiadomić o powodach niestawiennictwa można w dowolny sposób - bezpośrednio lub za pośrednictwem innych osób, także pisemnie, za pośrednictwem poczty lub drogą elektroniczną. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. W. wskazując, że przydarzył mu się nagły i niespodziewany wypadek, który uniemożliwił mu stawiennictwo w urzędzie. Na potwierdzenie powyższego przedłożył recepty. Do tej posiada blizny na rękach i nogach. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 6 września 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty w przedmiocie utraty przez S. W. statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Problemem spornym w niniejszej sprawie była zatem kwestia, czy podana przez skarżącego okoliczność powinna zostać uznana przez organ za uzasadnioną przyczynę jego niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie – jak wywodzi on czy wprost przeciwnie – jak twierdzi organ. Przechodząc do istoty sporu podkreślenia wymaga, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Dla wykładni tego przepisu i właściwego jego zastosowania istotne znaczenie mają regulacje zawarte w art. 33 ust. 3 zd. pierwsze i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Stosownie do tej ostatniej normy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną - zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W myśl zaś art. 33 ust. 3 zd. 1 bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Status bezrobotnego uzależniony jest zatem zarówno od spełnienia warunku pozostawania bez pracy jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, co oznacza, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. Obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do urzędu pracy w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy, stanowi element weryfikacji tej dyspozycyjności. Bowiem brak tej dyspozycyjności eliminuje daną osobę z grona osób mogących ubiegać się o przyznanie, czy zachowanie statusu bezrobotnego. Tak więc to bezrobotny ma obowiązek wykazać, że brak tej dyspozycyjności w określonym dniu spowodowany był faktycznie uzasadnionymi przyczynami. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, regułą jest pozbawienie osoby statusu bezrobotnego w przypadku braku dyspozycyjności, a warunki uzasadniające odstąpienie od tej zasady muszą być przestrzegane i interpretowane w sposób ścisły. Za uzasadnioną przyczynę może być zatem uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w urzędzie pracy. Jak zatem wynika z powyższego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Oznacza to, że w sytuacji, gdy bezrobotny wskazuje przyczynę nie stawienia się w PUP każdorazowo organy orzekające powinny zbadać, czy mają do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim stanowi ustawodawca w art. art. 33 ust. 4 pkt 4 powoływanej ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym ostateczną jego treść musi ustalać organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. W odniesieniu do omawianej przesłanki "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa" sądy administracyjne konsekwentnie wskazują, że będzie nią uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą więc wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. – tak NSA w wyroku z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09 (Lex 588788). Należy zatem mieć na uwadze, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu. Z akt sprawy wynika, iż skarżącemu wyznaczono termin do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy na dzień 14 maja 2019 r., czego zresztą nie kwestionuje strona skarżąca. Nie kwestionuje ona także faktu nie stawienia się w wyznaczonym terminie, podnosząc jedynie, że uległ wypadkowi w ogrodzie. Podkreślić należy, że w dniu 2 sierpnia 2018 r. skarżący podpisał i zapoznał się z oświadczeniem zgodnie z którym, bezrobotny jest obowiązany w przypadku niezgłoszenia się w terminie powiadomić powiatowy urząd pracy w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia o przyczynie niestawiennictwa. W sprawie nie ulega też wątpliwości, że skarżący usprawiedliwił swoje stawiennictwo dopiero w dniu 22 maja 2019 r., czyli po upływie wyznaczonego 7- dniowego terminu. Wskazał, ze uległ wypadkowi podczas prac w ogrodzie co uniemożliwiło mu poinformowanie urzędu o przyczynach swojego niestawiennictwa. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżący do swojego odwołania załączył recepty z dnia 21 maja 2019 r. Skoro zatem stan zdrowia skarżącego pozwalał na wizytę u lekarza to tym bardziej umożliwiał skarżącemu poinformowanie urzędu o przyczynach swojego niestawiennictwa. Tym bardziej, że jak słusznie zauważył organ odwoławczy odformalizowany sposób zawiadomienia powoduje, że nawet, gdy przyczyną niestawiennictwa jest choroba bezrobotnego, nie jest to równoznaczne z wystąpieniem okoliczności uniemożliwiających mu kontakt z urzędem pracy w dowolny sposób – bezpośrednio lub za pośrednictwem innych osób, także pisemnie, za pośrednictwem poczty lub drogą elektroniczną. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie spróbował poinformować urzędu o przyczynie swojego niestawiennictwa. Aby zaistniały przesłanki do pozbawienia osoby bezrobotnej statusu z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, konieczne jest by osoba ta nie stawiła się w wyznaczonym terminie, oraz w terminie 7 dni liczonym od dnia, w którym miała się stawić w organie administracji, nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Taka właśnie sytuacja zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy. Na zakończenie można dodać, że organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego (której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia), ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Zatem samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi więc stawić się w powiatowym urzędzie pracy - co jest jego obowiązkiem - aby wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia, o czym stanowi art. 33 ust. 3 powołanej ustawy, zaś bezrobotny potwierdza własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wprawdzie dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jednakże na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny w okresie 7 dni. Jeżeli więc skarżący nie stawił się na umówioną wizytę, to w jego interesie leżało przekonujące wskazanie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa i wykazanie, że dołożył on należytej staranności, by stawić się w uzgodnionym terminie w urzędzie pracy. Tymczasem temu wymogowi skarżący nie zadośćuczynił. Mając na uwadze, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, a następnie w sposób niewadliwy dokonały jego subsumpcji do ustalonych w ustawie przesłanek utraty statusu osoby bezrobotnej, brak jest podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.