III SA/Kr 1316/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-11-25

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony wobec osoby posiadającej znaczny majątek i dochody, mimo ponoszonych wydatków i zobowiązań kredytowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. W przypadku osoby dysponującej znacznym majątkiem i dochodami, nawet przy uwzględnieniu zobowiązań i wydatków, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż jest ona w stanie samodzielnie pokryć koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody z dnia 30 sierpnia 2011 r. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną, posiada dwa mieszkania, nieruchomość rolną, działkę, zasoby pieniężne około 30.000 zł oraz samochód o wartości około 15.000 zł. Jego miesięczne dochody wynoszą około 5950 zł brutto, a ponosi wydatki na spłatę kredytu, utrzymanie gospodarstwa domowego i mieszkania. Skarżący argumentował, że z powodu licznych wydatków nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, córką i jej matką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzą dwa mieszkania; jedno o powierzchni 40 m2 i drugie o powierzchni 60 m2 obciążone kredytem, nieruchomość rolna o powierzchni 1,4 ha, oraz działka o powierzchni 14 arów. Posiada ok. 30.000 zł zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych samochód o wartości ok. 15.000 zł Na stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się wynagrodzenie skarżącego w wysokości ok. 5500 zł i 450 zł za najem mieszkania. Uzasadniając swoje starania podniósł, że z uwagi na liczne wydatki związane z utrzymaniem dzieci nie stać go na opłacenie kosztów postępowania. Syn studiuje zaocznie, matka córki jest bezrobotna, córka chodzi do przedszkola. Mieszkania są obciążone kredytem w wysokości ok. 220 tyś zł. w związku z czym spłaca miesięcznie po ok. 1500 zł, na artykuły gospodarstwa domowego przeznacza ok. 800 zł a na utrzymanie mieszkania ok. 500 zł miesięcznie, Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie m.in. radcy pranwego o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Realia niniejszej sprawy nie stwarzają podstaw do takich ustaleń. Skarżącego i jego rodzinę trudno uznawać za "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu skoro dysponuje majątkiem w postaci dwóch mieszkań, jedno o powierzchni 40 m2 i drugie o powierzchni 60 m2, nieruchomością rolną o powierzchni 1,4 ha, działka o powierzchni 14 arów, zasobami pieniężnymi liczonymi na 30.000 zł, samochodem o wartości 15.000 zł a miesięczny dochód tego gospodarstwa domowego sięga kwoty 5950 zł brutto. Przyjmując, że realnie dochody te są niższe o około 1/5 i odliczając wskazywaną przez skarżącego kwotę 1500 zł spłacanych kredytów, 800 zł wydatków na artykuły gospodarstwa domowego o 500 zł kosztów związanych z utrzymaniem mieszkań i tak należy stwierdzić, że skarżący jest w stanie bez większego trudu wygospodarować odpowiednie środki na opłacenie kosztów sądowych i pełnomocnika z wyboru. Nie można bowiem zapominać, że oprócz wykazanych nieruchomości skarżący posiada jeszcze zasoby pieniężne liczone na 30.000 zł i samochód o wartości 15.000 zł Przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje więc dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się bowiem temu reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 243 §1 ppsa jak i poglądy doktryny zgodnie którymi prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631) i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło