III SA/Kr 132/07
WyrokWSA w Krakowie2007-04-24
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od samochodów używanych nabytych wewnątrzwspólnotowo są zgodne z art. 90 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE) w zakresie, w jakim wysokość nałożonego podatku przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów wcześniej zarejestrowanych w kraju?Ratio decidendi
Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od samochodów używanych nabytych wewnątrzwspólnotowo są częściowo sprzeczne z art. 90 TWE. Dotyczy to sytuacji, gdy podatek nałożony na używane samochody starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. W związku z tym skarżącemu przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy.Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację uproszczoną i wpłacił podatek akcyzowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Następnie wystąpił o zwrot niesłusznie pobranego podatku, argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem UE. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając zgodność działań z polskim prawem akcyzowym i wskazując, że ocena zgodności z prawem UE leży w kompetencji ETS. Skarżący zaskarżył decyzje organów obu instancji do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Wiesław Kisiel spr. Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 21 lipca 2005r. nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 132/07
I. W dniu [...] września 2004 r. J. W. złożył w Urzędzie Celnym w K. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U samochodu [...]. W złożonej deklaracji wykazał podatek akcyzowy w kwocie [...] zł, wpłacając go następnie na konto Izby Celnej.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. J. W. wystąpił z wnioskiem o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego od powyższego samochodu wraz z ustawowymi odsetkami, podnosząc równocześnie, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest niezgodny z art.23 ust.1 i 2, art.25, art.90 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (dalej powoływany jako "TWE"). Na poparcie swojej argumentacji powołał orzeczenia ETS oraz WSA.
Działając w sprawie jako organ I instancji, Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu osobowego marki [...] nr nadwozia/ podwozia [...], rok produkcji [...]. Jako podstawę prawną wskazano art.207, art.21§ 1 pkt 1, § 2, art.72 § 1 pkt 1, art.75 § 2 pkt 11 lit.a, § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005, nr 8, poz.60 ze zm.), art.4 ust. 1 pkt 5, art.80 ust.1, ust.2 pkt 2, ust.3 pkt 3, art.81 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz.257 ze zm.) oraz § 7 ust.2 rozporządzenia. Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz.825).
Od powyższej decyzji wydanej w I instancji J. W. odwołał się pismem z dnia [...] maja 2005 r. do Dyrektora Izby Celnej w K. Decyzją z dnia 21 lipca 2005 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną wskazano art.233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 ze zm.).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. J. W. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie powołując argumenty zamieszczone wcześniej w odwołaniu.
Również organ II instancji wnosząc o oddalenie skargi powtórzył swą argumentację, przedstawioną wcześniej w zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w K. powołał się na art.72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, aby wskazać, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie uiszczonego podatku. Nadpłata podatku ma miejsce, gdy świadczenie podatkowe w świetle obowiązującego prawa nie powinno mieć miejsca lub świadczenie dłużnika podatkowego jest większe niż powinno to wynikać z treści obowiązującego prawa. Tym samym dotyczy to sytuacji gdy na gruncie obowiązującego prawa podatkowego nie wystąpiły podstawy prawne do nawiązania zobowiązaniowych stosunków prawnych.
Art. 80 ust.1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz.257 ze zm.) stanowi, iż akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a podatnikami akcyzy od samochodów są m. in. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art.80 ust.2 pkt 2 powołanej ustawy).
Przepis art.81ust stanowi że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego (pkt 1) oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (pkt 2). Mając na uwadze powyższe raz fakt, iż po dokonanym nabyciu wewnątrz-wspólnotowym samochodu, strona przedłożyła deklarację AKC-U, w której został obliczony należny podatek akcyzowy, a następnie dokonana jego zapłata, Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że wszystkie czynności strony były zgodne z przepisami obowiązującymi w zakresie podatku akcyzowego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w dniu, w którym podatek akcyzowy był należny. Brak jest zatem podstawy prawnej do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.
Rozstrzygnięcie uwzględniające podnoszony zarzut niezgodności polskich przepisów prawa podatkowego dotyczących akcyzy, na podstawie których J. W. dokonał samoobliczenia podatku, z normami prawa Unii Europejskiej nie leży w kompetencjach organu celnego. Organ celny jest zobowiązany do przestrzegania przepisów podatkowych aktualnie obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej, a nie jest umocowany do orzekania o ich zgodności z prawem Unii Europejskiej.
Podnoszony przez stronę zarzut ewentualnej niezgodności polskich przepisów podatkowych z prawem Unii (art.23ust.1 i 2, art.25, art.90 TWE) może rozstrzygnąć jedynie Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS).
Zgodnie z postanowieniami art.220 TWE, Europejski Trybunał Sprawiedliwości zapewnia przestrzeganie prawa przy wykładni i stosowaniu Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej. Traktat przewiduje szereg różnego rodzaju powództw. Jednym z najistotniejszych jest skarga przeciwko państwu członkowskiemu o naruszenie obowiązku wynikającego z postanowień traktatu. W przypadku takiej skargi, gdy Komisja Europejska uzna, iż państwo członkowskie nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej może rozpocząć postępowanie w trybie art.226 TWE. Pierwszym etapem jest tzw. faza administracyjna. Komisja stwierdziwszy naruszenie postanowień traktatu, wystosowuje pismo do państwa członkowskiego, wzywając je do ustosunkowania się w przedmiotowej sprawie. W sytuacji gdy strony nie dochodzą do porozumienia na tym etapie procedury, Komisja Europejska wydaje uzasadnioną opinię, w której wzywa państwo członkowskie do zaprzestania we wskazanym terminie działania nie-zgodnego z TWE. Zgodnie z postanowieniami art,226, jeżeli dane państwo nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona skierować sprawę do ETS. Wyrok ETS ma charakter ostateczny i rodzi obowiązek podjęcia określonych środków prawnych. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji ETS nie zajął stanowiska w sprawie zgodności krajowych przepisów podatkowych dotyczących opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej.
Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który został powołany w celu kontrolowania przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Z tych aktów prawa wtórnego jedynie rozporządzenie jest aktem wiążącym Państwo w całości i jest bezpośrednio stosowane w każdym państwie członkowskim. Oznacza to, że akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
W rozporządzeniach wydanych przez Komisję Wspólnoty Europejskiej w sprawie podatku akcyzowego została uregulowana jedynie kwestia tzw. wyrobów zharmonizowanych, do których nie należą pojazdy samochodowe. Możliwość wprowadzenia podatku akcyzowego dla wyrobów innych niż tzw. wyroby zharmonizowane dla każdego państwa Unii Europejskiej daje art.3ust.3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie Unii Europejskiej zachowuj ą prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż oleje mineralne, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy handlu miedzy tymi państwami. Polska skorzystała z przysługującego prawa i w powoł. ustawie z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym została uregulowana sprawa opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów nabytych na terenie Unii Europejskiej a nie zarejestrowanych na terenie kraju, natomiast stawki tego podatku zostały opublikowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz.825 ze zm.).
Zatem wszystkie zagadnienia związane z podatkiem akcyzowym dotyczącym samochodów (wyroby tzw. niezharmonizowane) są regulowane jedynie przez przepisy polskiego prawa i tylko w jego granicach możliwe jest rozstrzygnięcie przez organ celny tej sprawy.
Przepisy Konstytucji normują również obowiązek obywatelskiego utrzymywania państwa, wyrażonego przez art.84 Konstytucji, obowiązek lojalności wobec państwa i troski o dobro wspólne (art.1,art.82 Konstytucji) oraz poszanowania prawa przez to państwo ustanowionego (art.83 Konstytucji). Oznacza to także, iż obowiązek poszanowania i przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego ciąży na obywatelach tak długo, jak długo prawo to nie utraciło mocy obowiązującej z punktu widzenia kształtowania ich indywidualnych i konkretnych praw i obowiązków. Nie mogą oni zatem odmawiać jego przestrzegania tylko ze względu na powzięcie wątpliwości co do konstytucyjności przepisu bądź niezgodności z prawem unijnym. Odpowiednio także i organy władzy wykonawczej nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania przepisów podatkowych, nim utracą moc obowiązującą bądź zostanie zakwestionowana ich zgodność z przepisami unijnymi. Oznaczałoby to bowiem podważanie obowiązującego porządku prawnego w państwie.
Strona zakwestionowała prawidłowość interpretacji prawa, przedstawionej w decyzjach organów I i II instancji. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do sądu administracyjnego podniesiono identyczne argumenty. Obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest niezgodny z art.23 ust.1 i 2 TWE (tekst skonsolidowany), który stanowi, że "podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych miedzy Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym (...), jak i z art.25 TWE, który stanowi, że "cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane miedzy Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym, a wreszcie - z art.90 TWE stwierdzającym, że "żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio Lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe".
Towarami podobnymi wedle orzecznictwa ETS są produkty, które w oczach konsumentów mają analogiczne właściwości lub zaspokajają takie same potrzeby. Samochody osobowe kupowane poza granicami Polski w krajach UE są niewątpliwie towarem podobnym do samochodów kupowanych w kraju. Państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z państw UE pośrednich lub bezpośrednich podatków, które byłyby wyższe niż nakładane na towary krajowe. Państwa członkowskie nie zostały tym samym pozbawione prawa do ustalania i różnicowania podatków. Jednakże praktyka ta jest dopuszczalna wówczas, jeżeli nie prowadzi do jakiejkolwiek formy dyskryminowania produktów importowanych. Zasada niedyskryminacji odnosi się zarówno do towarów wyprodukowanych w UE, jak i towarów pochodzących z państw trzecich, a dopuszczonych do swobodnego obrotu.
W orzecznictwie ETS z dnia 09-05-1985 w sprawie C-112/84 Micheł Humbolt v Directer des sendces fiscaux skład orzekający podkreślił bezwzględne obowiązywanie art.90 TWE względem wszystkich Państw Członkowskich. Interpretując przepis art.90 TWE Trybunał stwierdzi, iż zabrania on takiego różnicowania stawek podatku nakładanego na samochody, które w praktyce dotyczy głównie samochodów importowanych z innych krajów członkowskich, a tym samym stanowi formę ukrytej dyskryminacji z tych krajów.
Zapisy TWE mają walor bezpośredniej stosowalności w państwach członkowskich. Potwierdzają to orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, m. in. 26/62 Van Gend v Loos (1963) ECR l oraz 6/64 Costa/ENEL (1964)ECR 1251, stwierdzające bezpośrednią skuteczność wspólnotowego porządku prawnego w państwach członkowskich odnośnie wszystkich zapisów TWE. Zapisy TWE mają walor bezpośredniej skuteczności we wszystkich państwach członkowskich i nie wymagają włączenia do krajowego porządku prawnego. Obywatele mają prawo powoływać się na nie przed sądami i krajowymi organami administracyjnymi oraz wywodzić z nich korzystne dla siebie skutki prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
A. Stosownie do art.3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 lit. a i b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
B. Przede wszystkim należy podkreślić, iż od dnia 1 maja 2004 r., tj. od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej, a prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym prawo wspólnotowe wraz z jego dotychczasowym dorobkiem ma pierwszeństwo przed normami ustaw krajowych, zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności (art.87 ust. 1, art.90 ust. 1i art.91 ust.3 Konstytucji RP). Reguła ta dotyczy całego systemu obowiązującego prawa bez względu na źródła jego powstania.
W rozpatrywanej sprawie podstawą sporu pomiędzy skarżącą a organami celnymi była kwestia sprzeczności pomiędzy przepisami prawa krajowego, tj. ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz.257 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz.825 z późn. zm.) z przepisami prawa wspólnotowego.
C. Oceniając przedstawione przez skarżącego zarzuty w świetle wyżej przytoczonych zasad stosowania i interpretacji prawa oraz wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt C-313/05, Sąd uznał zarzuty skarżącego za zasadne i zasługujące na uwzględnienie.
Kwestie podatku akcyzowego na gruncie prawa europejskiego reguluje Dyrektywa Rady nr 92/12/EWG dnia z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania. Dyrektywa ta zwana horyzontalną, określa jedynie konstrukcję wspólnotowego opodatkowania podatkiem akcyzowym. Na poziomie wspólnotowym stosuje się ją do olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych. Zgodnie zaś z art.3 ust.3 powyższej Dyrektywy, państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wyżej wymienione, pod warunkiem jednak, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Z uwzględnieniem tego warunku, państwa członkowskie mają prawo do pobierania podatków od wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.
Prawo wspólnotowe zezwala więc na autonomię państw członkowskich w zakresie opodatkowania akcyzą produktów niezharmonizowanych, w tym samochodów osobowych, które to do takich produktów należą. Nie oznacza to całkowitego zwolnienia państwa członkowskiego od obowiązku przestrzegania zasad zawartych w Traktacie o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE), a przede wszystkim - zasady niedyskryminacji podatkowej produktów spoza rynku lokalnego oraz swobody przepływu towarów. Zakaz dyskryminacji dotyczy zarówno dyskryminacji bezpośredniej, jak i pośredniej. Każde państwo członkowskie ma obowiązek równego traktowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich i nie może stosować w sferze podatkowej różnych zasad w odniesieniu do porównywalnych sytuacji lub porównywalnych towarów Nierówne traktowanie może wynikać nie tyle z samego faktu obciążenia podatkiem akcyzowym poszczególnych towarów, ale również ze stosowania w sposób dyskryminacyjny stawek podatkowych.
Natomiast regulacje związane ze swobodą przepływu towarów zawierają art.25, art.28 i art.90 TWE. Zgodnie z art.25 TWE stosowanie ceł importowych i eksportowych lub opłat o skutku równoważnym jest zakazane w obrocie handlowym pomiędzy państwami członkowskimi. Zakaz ten dotyczy również ceł o charakterze finansowym. Art.28 TWE wprowadza zaś zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w imporcie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Natomiast z art.90 TWE wynika zakaz nakładania bezpośredniego lub pośredniego na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które państwo członkowskie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.
D. Z polskich regulacji dotyczących podatku akcyzowego, tj. art.80, art.82 ust.3 ustawy o podatku akcyzowym wynika, iż akcyzie podlegają samochody osobowe nie-zarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić. Podmioty dokonujące takiego nabycia obowiązane są, w terminie 5 dni licząc od dnia nabycia pojazdu, złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz zapłacić należny podatek nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu. Podatkowi akcyzowemu podlega każdy samochód nowy, bez względu na miejsce nabycia oraz zasadniczo każdy samochód używany nabyty przez podatnika w innym państwie członkowskim. Natomiast, nie podlega podatkowi akcyzowemu nabycie samochodu używanego w kraju, ponieważ podatek akcyzowy znajduje już swoje odzwierciedlenie w cenie pojazdu. Art.75 ust. 1 cyt. ustawy o podatku akcyzowym określa jedynie stawkę maksymalną w wysokości 65%, jednocześnie upoważniając Ministra Finansów do określenia wysokości obniżonych stawek podatku akcyzowego. Przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 22 kwietnia 2004 r. uzależniły wysokość obniżonych stawek od pojemności silnika oraz od wieku pojazdu w odniesieniu do samochodów używanych. Zgodnie z § 7 rozporządzenia oraz poz.30 załącznika nr 1 oraz poz.23 załącznika nr 2 do rozporządzenia, samochody osobowe bez względu na to, czy są przedmiotem sprzedaży krajowej, importu czy też nabycia wewnątrzwspólnotowego opodatkowane są w zależności od pojemności silnika, przy czym nie może ona przekroczyć stawki maksymalnej, tj. 65%, ale wobec samochodów m.in. nabytych wewnątrzwspólnotowo po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według wzoru określonego w § 7 ust.2 powołanego rozporządzenia, które są wyższe od stawek akcyzy stosowanych przy sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed pierwszą jego rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2003, nr 58, poz.515 ze zm.).
E. Zdaniem Sądu regulacje krajowe dotyczące polskiego podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnątrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art.90 TWE. Opinię tą potwierdza dotychczasowa linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, m.in. w sprawach C-290/05, C-333/05, C-371/01, jak i wydane w dniu 18 stycznia 2007 r. orzeczenie ETS w sprawie Macieja Brzezińskiego przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w W., nr C-313/05. Należy przy tym podkreślić, iż wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości ma moc ąuasi-prawotwórczą i musi być uwzględniana przez organy krajowe.
W konsekwencji uzasadniony jest wniosek, że art.90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, takiemu jak ustanowiony w polskiej ustawie o podatku akcyzowym wraz z wykonawczym rozporządzeniem w zakresie, w jakim wysokość podatku nakładanego na samochody używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
F. Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że na podstawie art.72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej skarżącemu przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy w zakresie w jakim, stawka podatku od używanego samochodu, przywiezionego z innego państwa członkowskiego przewyższa procent / ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnych samochodów używanych, na które podatek ten został nałożony w państwie członkowskim (w Polsce), przed ich pierwszą rejestracją.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego, które następnie zostały uznane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05) za niezgodne z przepisem art.90 TWE. Powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05 niewątpliwie ma wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zachodzi zatem przesłanka do wznowienia postępowania na mocy art.240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, poz.1536).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło