III SA/Kr 132/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości A Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 10 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc wrzesień 2003 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia 2/3 wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. W złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy Syndyk masy upadłości A sp. z o.o. w K. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego upadłej spółki wynosi 12.465.000 zł, wartość środków trwałych szacuje na 16.316.921,52 zł a wysokość strat za ostatni rok obrotowy według bilansu określa na 3.169.618,40 zł. Ujawniła trzy rachunki bankowe podając, iż na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku na koncie złotówkowym w banku B SA znajdowało się 175.971,08 zł, na koncie walutowym było 2.367,53 euro a w banku C 133.27 zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, że organy określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień na 457.501 zł, łączna zaś suma wszystkich zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym sięga prawie miliona złotych. Zdaniem syndyk za zwolnieniem z kosztów sądowych przemawia trudna sytuacja finansowa spółki, którą obrazują przedstawiany bilans, sprawozdanie GUS-owskie, raporty kasowe, wyciągi z rachunków bankowych oraz informacja o ilości zatrudnionych. Wynika z nich, że w 2008 roku spółka odnotowała ponad 3 miliony złotych straty. W I kwartale ubiegłego roku spółka wykazała stratę ze sprzedaży na 753.000 zł a z działalności gospodarczej 545.000 zł. Argumentuje, że kłopoty finansowe spółki nie mają charakteru przejściowego co zauważają nawet organy podatkowe w odpowiedzi na skargę a potwierdzeniem trudnej kondycji spółki jest postawienie jej w stan upadłości. Wywodzi, że spółka nie dysponuje środkami finansowymi, które pozwoliłby na opłacenie ustalonego wpisu od skargi a odmowa zwolnienia z tych kosztów przełoży się bezpośrednio na ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Podnosi też, że przy obecnej kondycji finansowej spółki, odmowa zwolnienia z kosztów sądowych wywoła wiele negatywnych skutków społecznych. Zachodzi bowiem istotne niebezpieczeństwo, naruszenia interesu społecznego przejawiającego się w ochronie istniejących miejsc pracy. Aby wygospodarować potrzebne środki zmuszona byłaby zmniejszyć zatrudnienie. Wskazuje, że w pozostałych sprawach ze skarg jakie wniosła do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego otrzymała zwolnienie z obowiązku uiszczenia 2/3 wartości wpisu. Do wniosku załączyła wyciągi z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujące stan konta oraz operacje dokonywane w ich ramach na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy, raport kasowy z ostatnich trzech miesięcy, informację o wysokości zaliczek i składek na ubezpieczenie społeczne, informację o zabezpieczeniach dokonanych na majątku spółki przez wierzycieli, wykaz majątku spółki z szacunkową wyceną jego składników, sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe za okres od początku roku do końca III kwartału 2008 r. oraz do końca I kwartału 2009 r., zestawienie obrotów kont syntetycznych oraz rachunek zysków i strat (bilans aktywa i pasywa). Z uwagi na fakt, że cześć z informacji wymagała aktualizacji wezwano syndyk o złożenie dodatkowych wyjaśnień. W odpowiedzi przedstawiła aktualny rachunek przepływu środków pieniężnych i bilans z uwzględnieniem aktywów i pasywów oraz rachunkiem zysków i strat w wariancie porównawczym. Z przedstawionych dokumentów wynika, że na koniec 2009 r. spółka odnotowała ponad 533 tyś. zł straty. Syndyk wyjaśniła także jak kształtują się główne wskaźniki płynności finansowej upadłej spółki podając, że wskaźnik płynności I to 0,20 podobnie wskaźnik płynności II 0,20 natomiast wskaźnik płynności III wynosi 0,02. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 246 §2 pkt. 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej w razie wykazania, że nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść tego przepisu wskazuje, że przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy w sytuacji gdy ubiega się o nie osoba prawna badaniu podlega jej stan majątkowy i dochody, a przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wtedy i w takiej części w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczą na pokrycie kosztów sądowych. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy orzekający jest przy tym zobowiązany mieć na uwadze, że przyznanie bądź odmowa udzielenia tego prawa winna zawsze wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów tj. kondycji majątkowej strony oraz kosztów, jakie musi ponieść na poczet prowadzonego postępowania. W przypadku spółki co do której ogłoszono upadłość należy też przyjąć, że choć sam stan upadłości, nie jest równoznaczny z brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych (por. art. 13 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze) to jednak przy ocenie takiego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie za bardzo można tracić z pola widzenia usytuowanie postępowania upadłościowego, które służy prawnej regulacji uniwersalnej egzekucji w przypadku niewypłacalności przedsiębiorców a ze względu na ekonomiczne, społeczne i prawne skutki postępowanie upadłościowe prowadzone jest zarówno w interesie publicznym oraz ogółu wierzycieli. W realiach niniejszej sprawy na koszty postępowania składa się na jego obecnym etapie wpis od skargi ustalony w wysokości 5.497 zł (vide: zarządzenie z dnia 15 lutego 2010 r.). Z przedstawionych kopii dokumentów źródłowych wynika, że na koniec 2009 r. spółka odnotowała ponad 533 tyś. zł straty (vide: bilans, rachunek zysków i strat). Rok wcześniej było to ponad 3 miliony (vide: bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych). Spółka stara się utrzymywać stan zatrudnienia. Z przedstawionych deklaracji PIT-4 oraz ZUS DRA które obrazują wysokość środków przeznaczanych na realizację zobowiązań wobec pracowników i związanych z tym obciążeń publicznoprawnych wynika, że obecnie spółka odprowadza zaliczki od 49 podatników a składki od 54 ubezpieczonych. Dane te są porównywalne z informacjami przedstawianymi wcześniej (por. III SA/Kr 608-614/09, 768/ 09, 1066/09). Podobnie jak miało to miejsce przy poprzednich wnioskach nie można ignorować kwot generowanych przychodów z prowadzonej przez przedsiębiorstwo działalności gospodarczej (vide: bilans i sprawozdanie) choć równocześnie odnotować trzeba, że relatywnie przychody ze sprzedaży zmniejszyły się. Na ujawnionych rachunkach bankowych spółki (vide: wyciągi) ilustrujących przepływy pieniężne i zapisane salda końcowe spółka generalnie rzecz biorąc wykazuje zdolność utrzymywania stanu dodatniego. Ostatnio wymieniona okoliczność nie jest jednak rozstrzygającą sama w sobie bo po pierwsze saldo oznacza stan środków na rachunku bankowym określany na dany moment i może ulec zmianie czego potwierdzeniem jest choćby porównanie przedstawionych wyciągów z poszczególnych dni. Po wtóre w oparciu o informację na temat głównych wskaźników płynności finansowej spółki nie należy bagatelizować możliwość występowania trudnościach płatniczych bo określone przez syndyk wskaźniki płynności finansowej odbiegają niekorzystnie od optymalnych. Z drugiej strony tak jak i poprzednio nie można tracić z pola widzenia określonej przez rzeczoznawcę majątkowego wartości przedsiębiorstwa upadłej spółki (vide: kopia wyciągu z elaboratu szacunkowego wraz z zestawieniem ruchomości) zaznaczając, że sporo wartościowych ruchomości spółki - zwłaszcza samochodów i wózków widłowych - nie może stanowić przedmiotu swobodnego rozporządzenia ze względu na zabezpieczenie ich zastawem skarbowym (vide: zestawienie). Mając to wszystko na uwadze i pamiętając, że w przy zbliżonych stanach faktycznych rozstrzygnięcia wychodzące z sądu powinny być w jakimś stopniu przewidywalne dla stron, zasadne będzie zwolnienie strony z 2/3 wpisu od skargi tak jak miało to miejsce przy poprzednich wnioskach strony. Przyznany zakres pomocy o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uwzględniając sygnalizowane niebezpieczeństwo dla kosztów społecznych - zagwarantuje bowiem stronie możliwość dochodzenia ochrony prawa przed sądem pozostając równocześnie w zgodzie z tą częścią poglądów, które akcentują, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych a zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju dani stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §2 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 i §4 ppsa.