III SA/Kr 132/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, § 2, § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia RM z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz na podstawie art. 104, art. 107 K.p.a. przyznał J. G. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 1 października 2016 r. do 31 mara 2017 r. w wysokości 553,67 zł w tym ryczałt z tytułu braku wyposażenia w instalację doprowadzającą ciepłą wodę w wysokości 41,86 zł. W decyzji stwierdzono, że zarządca budynku będzie otrzymywał całość dodatku. Organ I instancji stwierdził, że J. G. spełnia kryteria określone w ustawie do przyznania dodatku mieszkaniowego. J. G. złożyła odwołanie od powyższej decyzji nie zgadzając się z wysokością przyznanego dodatku mieszkaniowego, albowiem jej zdaniem organ I instancji nieprawidłowo ustalił dochody rodziny. Odwołująca podniosła, że do dochodu wliczono "dochód zwiększony - wyrównanie" zasiłki i dodatki rodzinne za długi okres. Dochody te powinny zostać proporcjonalnie rozliczone w czasie, a niekumulowane. Decyzja jest dla niej krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% w gospodarstwie wieloosobowym. Aby uzyskać dodatek mieszkaniowy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, oprócz spełnienia kryterium dochodowego, zajmowania lokalu o określonej powierzchni użytkowej, musi też ponosić w odpowiednich kwotach wydatki na zajmowany lokal. W ocenie Kolegium J. G. niewątpliwie spełnia kryterium dochodowe, ponieważ uzyskiwany przez siedmioosobową rodzinę miesięczny dochód wynosi 663,90 zł (brutto) i nie przekracza 125% najniższej emerytury, obowiązującej w dacie złożenia wniosku tj. kwoty 1.103,20 zł. Jak natomiast wynika z akt sprawy, w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, czyli czerwcu, lipcu i sierpniu 2016 r. J. G. uzyskiwała miesięczny dochód w kwocie 4.647,33 zł, na który składał się zasiłki rodzinne wraz dodatkami w kwocie 11.242,00 zł, dochód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - 1.800,00 zł, kwota tytułem alimentów - 600,00 zł - na syna: A. K., kwota tytułem alimentów - 300,00 zł - na syna: M. K. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 3 o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz chorobowe. Do dochodu nie wlicza się m.in. dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. W związku z powyższym miesięczny dochód uzyskiwany przez prowadzącą siedmioosobowe gospodarstwo domowe J. G., w przeliczeniu na jedną osobę, wynosił 663,90 zł i nie przekraczał 125% najniższej emerytury, czyli kwoty 1.103,20 zł. Z kolei wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami ponoszonymi na normatywną powierzchnię użytkową, a 10% dochodów gospodarstwa domowego 5- osobowym i większym (art. 6 ust. 1 pkt. 3 w zw. z ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Organ podkreślił, że wydatki na lokal zajmowany przez J. G. wynoszą 941,40 zł. Kwotę tą jeszcze należy powiększyć o ryczałt z tytułu braku wyposażenia mieszkania w instalację doprowadzającą ciepłą wodę, stanowiący równowartość 20 kWh energii elektrycznej na jedną osobę i wynoszący 77,00 zł (20 kWh x 0,55 zł x 7os). W rezultacie całość wydatków wynosi kwotę 1.018,40 zł. Ponieważ J. G. wraz z rodziną zajmuje mieszkanie o powierzchni 58,96 m2, a zatem nieco mniejszej od przewidzianej przez ustawę o dodatkach mieszkaniowych powierzchni normatywnej dla siedmiu osób (70 m2), dodatek mieszkaniowy - zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - oblicza się jako różnicę między faktycznymi wydatkami ponoszonymi na lokal mieszkalny a kwotą stanowiącą odpowiedni procent miesięcznych dochód gospodarstwa domowego. Mając zaś na uwadze powołany wyżej przepis art. 6 ust. 1 pkt. 3 ustawy, stwierdzić należy, iż dodatek mieszkaniowy stanowi kwotę: 553,67 zł. Jest to wynikiem działania: 1018,40 zł (faktyczne wydatki na powierzchnię zajmowanego lokalu) - 464,73 zł, czyli 10% z 4.657,33 zł (uzyskiwany miesięczny dochód gospodarstwa domowego) = 553,67 zł. W tych okolicznościach faktycznych rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, zatem utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie osobistej skardze, skarżąca J. G. wyraziła niezadowolenie z treści podjętego w jej sprawie rozstrzygnięcia. Podniosła, że nieprawidłowo ustalono wysokość jej dochodu, albowiem zasiłki na dzieci były wypłacane opieszale, co spowodowało skumulowanie dochodu. W konkluzji wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy też narusza zasady współżycia społecznego. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a"), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Przy czym, stosownie do postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W następstwie rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które obligowałyby do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2016r która Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2016 r. o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego na okres od 1 października 2016 r. do 31 marca 2017r w wysokości 553,67 zł miesięcznie. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 966 ze zm., zwanej dalej "ustawa"). Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. W ocenie Sądu, nie budzą żadnych wątpliwości ustalenia organów, że skarżąca spełnia przesłanki do otrzymana dodatku mieszkaniowego. W tym zakresie stanowisko organów i skarżącej są zbieżne. Kwestię sporną stanowi natomiast wysokość należnego J. G. dodatku mieszkaniowego związana z tym, iż w ocenie skarżącej dodatki na dzieci były przyznawane w sposób opieszały co spowodowało kumulację dochodu rodziny. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Sąd podzielił argumentację organów administracji i przyjęte przez nich wyliczenia do obliczenia wysokości przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego. Definicję "dochodu", na potrzeby ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, ustawodawca sformułował w art. 3 ust. 3 tej ustawy. W myśl tego przepisu, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220). Przywołany przepis w sposób enumeratywny wymienia jakiego rodzaju świadczeń nie wlicza się do dochodu. Nie przewidziano w nim jednak możliwości odliczenia od dochodu kwoty zasiłku rodzinnego czy alimentów. Podkreślić przy tym należy, że organy prawidłowo postąpiły zaliczając do dochodu kwoty faktycznie otrzymane przez skarżącą. Organy właściwie przyjęły, że miesięczny dochód uzyskiwany przez prowadzącą siedmiooosobowe gospodarstwo domowe J. G., w przeliczeniu na jedną osobę, wynosił 663,90 zł i nie przekraczał 125% najniższej emerytury, czyli kwoty 1.103,20 zł. Z kolei wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami ponoszonymi na normatywną powierzchnię użytkową, a 10% dochodów gospodarstwa domowego 5- osobowym i większym (art. 6 ust. 1 pkt. 3 w zw. z ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Ponadto organy wzięły pod uwagę, że wydatki na lokal wynoszą 941,40 zł i powiększyły tę kwotę o ryczałt z tytułu braku wyposażenia mieszkania w instalację doprowadzającą ciepłą wodę, stanowiący równowartość 20 kWh energii elektrycznej na jedną osobę i wynoszący 77,00 zł (20 kWh x 0,55 zł x 7os). W rezultacie całość wydatków wyniosła kwotę 1.018,40 zł. J. G. wraz z rodziną zajmuje mieszkanie o powierzchni 58,96 m2, a zatem dodatek mieszkaniowy - zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - oblicza się jako różnicę między faktycznymi wydatkami ponoszonymi na lokal mieszkalny a kwotą stanowiącą odpowiedni procent miesięcznych dochód gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 3 ustawy dodatek mieszkaniowy w niniejszej sprawie stanowi kwotę: 553,67 zł. Organy przedstawiły skrupulatne obliczenia, które znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy. Wspomniane przez skarżącą kwoty zasiłku rodzinnego słusznie zostały wliczone do dochodu strony, bo zostały one faktycznie wypłacone i stanowiły podstawę obliczenia dochodu. Organ przyjął do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, prawidłowo ustaloną kwotę miesięcznego dochodu strony. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze należy wskazać, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Zatem organy rozpatrujące wnioski o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wskazanymi w ustawie. Należy wskazać, że ustawodawca nie przewidział, a także nie upoważnił organy pomocowe do modyfikacji dochodów z okresu 3 miesięcy sprzed złożenia wniosku w przypadku zwiększenia dochodów rodziny i możliwości badania czy dochód ten powinien być wcześniej przyznany. Ewentualna bezczynność lub przewlekłość postępowania w takich sprawach należy do innego rodzaju postępowania i można było takie postępowania inicjować w odpowiednim czasie. Stąd też podniesione przez skarżącą kwestie nie mogły być wzięte pod uwagę, jako pozbawione znaczenia prawnego w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że wyliczenie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania organu orzekającego, jest to wyliczenie matematyczne i nie może być zwiększone lub zmniejszone niezależne od sytuacji życiowej skarżącej. Organy orzekające dokonały prawidłowego obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego przysługującego skarżącej. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w wyniku prawidłowego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności - na podstawie danych zawartych we wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w konsekwencji prawidłowego zastosowania przepisów ustawy. Wobec powyższego, skoro Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które dawałyby podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.