III SA/Kr 1325/05

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEPOLSKIEJ Dnia 8 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata A. P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K. kwotę 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] maja 2001r, nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] lutego 2001 r., Nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u M. C. chorób zawodowych wymienionych w póz. 7 i 15 wykazu stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, póz. 294 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji ograniczono się do wskazania, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z powodu braku rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnione jednostki służby zdrowia, tj. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S . Z treścią tej decyzji nie zgodziła się M. C. W wyniku rozpatrzenia jej odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji W mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostką służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie zaś brak jest rozpoznania choroby zawodowej. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzją M. C. podkreśliła, że pracowała w [...] prawie 38 lat i w [...] roku przeszła na rentę inwalidzką z powodu choroby gardła oraz niedosłuchu. Nieuznanie jej schorzeń za chorobę zawodową po tylu latach pracy uważa za krzywdzące. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując na naruszenie prawa materialnego tj. przepisów Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez przyjęcie, że mniejszy niż 30 dB ubytek słuchu nie jest schorzeniem zawodowym oraz na naruszenie prawa procesowego poprzez oparcie decyzji na orzeczeniach biegłych nie zawierających wystarczającego uzasadnienia. Sąd nakazał wyjaśnienie przez organ administracyjny wątpliwości poprzez uzupełnienie opinii lekarskich bądź zasięgnięcie opinii innych jednostek. W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy rozdzieliły i prowadziły odrębnie sprawę schorzenia słuchu oraz schorzenia głosu. Będąca przedmiotem niniejszego rozpoznania sprawa dotyczy schorzenia słuchu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracyjny zwrócił biegłych lekarzy o uzupełnienie wydanych opinii lekarskich . Na podstawie uzyskanych opinii lekarskich uzupełniających z dnia [...].11.20004r. oraz z [...].03.2005r. organ I instancji w dniu [...].05.2005r. ponownie wydal decyzję odmawiajacą rozpoznania schorzenia zawodowego słuchu . Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji w dniu 10.10.2005r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w okresach od [...].08.1956r. do [...].07.1991r. oraz od [...].02.1996r. do [...].01.1998r. M. C. pracowała jako telefonistka w [...] w K., w ekspozycji na hałas. Podniesiono także, że M. C. była badana w kierunku chorób zawodowych przez właściwe placówki służby zdrowia. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...].05.2000r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. po przeprowadzonych badaniach orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu ze względu na zbyt mały ubytek słuchu i mieszany charakter niedosłuchu. Przeprowadzone w wyniku odwołania ponowne badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. również nie doprowadziły do rozpoznania występującego u M. C. schorzenia słuchu jako zawodowego, W orzeczeniu lekarskim z dnia [...].12.2000r. stwierdzono, że negatywna jest obserwacja w kierunku choroby zawodowej słuchu ze względu na mały stopień niedosłuchu. Treść swoich poprzednich rozstrzygnięć podtrzymały orzekające zespoły lekarskie także w swych kolejnych uzupełniających opiniach. W oparciu o nie organ administracyjny uznał brak podstaw do stwierdzenia zawodowego schorzenia słuchu. W skardze na tę decyzję M. C. zarzuciła naruszenie wskazówek zawartych we wcześniejszym wyroku WSA. Zarzuciła, że wydane w sprawie dodatkowe opinie lekarskie nie realizują wytycznych Sądu i nie wyjaśniają należycie istniejących w sprawie wątpliwości, podczas gdy leczący ją lekarz stwierdza u niej problemy z krtanią, które wynikają z wieloletniej pracy na stanowisku telefonistki. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że w ponownie prowadzonym postępowaniu uwzględniono wskazówki Sądu, albowiem uzyskano uzupełniające opinie biegłych. Podkreślono też, że narażenie na hałas w środowisku pracy skarżącej nie przekraczało dopuszczalnych normatywów higienicznych oraz że źródłem schorzenia słuchu u skarżącej są czynniki pozazawodowe. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że niniejsze postępowanie dotyczy schorzenia słuchu, a nie głosu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka na uwzględnienie nie zasługuje. Stosownie do § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, póz. 294 z późn. zm.) "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 rozporządzenia inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącej czynników szkodliwych narażających na powstanie chorób zawodowych, choć badania środowiska pracy wykazały, że natężenie hałasu nie przekraczało normatywów higienicznych przewidzianych w odpowiednich przepisach. Przeprowadzone natomiast u skarżącej badania lekarskie wykazały istnienie pewnych schorzeń zdrowotnych, niemniej jednak oba ośrodki wydające orzeczenia wskazały na brak ich zawodowej etiologii. Jeśli chodzi o chorobę zawodową słuchu wymienioną w póz. 15 wykazu chorób zawodowych, to Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w piśmie z dnia [...].03.2005r. będącym uzupełnieniem uzasadnienia wcześniejszego orzeczenia z dnia [...].12.2000r. podtrzymał stanowisko, że występujący u skarżącej niedosłuch nie ma charakteru zawodowego uszkodzenia słuchu. Szeroko uzasadniono diagnozę o pozaślimakowej lokalizacji niedosłuchu oraz niecharakterystycznej krzywej audiometrycznej, które świadczą o innych niż zawodowe przyczynach stwierdzanego niedosłuchu. W orzeczeniu tym wskazano także na inne, pozazawodowe przyczyny stwierdzanego u skarżącej niedosłuchu (ostre ropne zapalenie uszu środkowych), obalając tym samym przyjmowane w orzecznictwie domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Wyjaśniono także przyczyny rozbieżności w diagnozie Instytutu Medycyny Pracy dotyczące wielkości ubytku słuchu pomiędzy wskazanymi w orzeczeniu IMP w S. z dnia [...].12.2000r. wskazując, że ich przyczyną jest dynamika przebiegu choroby pacjentki -wyleczenie ropnego zapalenia ucha stwierdzanego przez MOMP w maju 2000r. doprowadziło do poprawy słuchu i uzyskania odmiennych wyników w badaniu przeprowadzonym w grudniu 2000r., ze znacznie mniejszym stopniem niedosłuchu. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącej schorzenia słuchu za chorobę zawodową, prawidłowo uznały opisane powyżej uzupełnione orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącej podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje: zarówno organu Ił instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym. Należy podkreślić, iż wydane w ponownym postępowaniu uzupełnienie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (pismo z dnia [...] 03.2005r.) jest bardzo szczegółowo uzasadnione, a zawarta w nim argumentacja jest przekonująca i nie budzi wątpliwości. W sposób przekonujący tłumaczy również przyczyny niezgodności wyników badań uzyskanych przez MOMP w K. i IMP w S. Opinia ta pozostaje w zgodzie z uzupełniającą konkluzją Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (pismo z dnia [...].11.2004r.) o innych niż zawodowe przyczynach niedosłuchu (nawracające stany zapalne uszu, cukrzyca i nadciśnienie, dolegliwości stawowe). Organy wydając swoje decyzje w pełni zatem zastosowały się do wskazań zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2004r, sygn. akt II SA/Kr 2037/01. Skoro bowiem w wyniku uzupełnienia postępowania wyjaśniającego orzeczenia lekarskie są rzetelnie uzasadnione, to organy mogły oprzeć na nich swoje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, W takiej sytuacji twierdzenia skarżącej o pogarszaniu się jej stanu zdrowia nie mogą mieć w sprawie znaczenia, zwłaszcza że koncentrują się one na schorzeniu krtani, którego to schorzenia nie dotyczy przedmiotowe posterowanie. Inspektor Sanitarny nie jest uprawniony do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy obie orzekające w sprawie i do tego powołane jednostki orzecznicze zgodnie i w pełni przekonująco uznają, iż brak ku temu podstaw. Powyższe wynika z § 10 cyt. powyżej rozporządzenia, gdzie zapisano, iż podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001 r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Jak była mowa wyżej, wydane w niniejszej sprawie opinie są przekonujące, jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budząc wątpliwości. W/w orzeczenia lekarskie mogły zatem stanowić prawidłową podstawą do wydania rozstrzygnięć przez organ administracyjny. W kontekście przedstawionych powyżej wywodów za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi co do wiarygodności tych opinii, wbrew bowiem zarzutom skargi sam fakt, że ponowne opinie wydają ci sami biegli nic oznacza automatycznie mewiarygodności tych opinii, o ile opinie te są przekonujące i należycie uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a. Sąd nie podziela wprawdzie wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu o istnieniu jedynie ekspozycji na hałas a nie narażenia na hałas (zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm - wystarczy wystawienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość, por. np. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994r., l SA 1640/93, ONSA 1995/1/28), niemniej jednak uznaje, że pogląd ten wobec jednoznacznych orzeczeń lekarskich o pozazawodowym charakterze stwierdzanego u skarżącej niedosłuchu nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy należycie bowiem wyjaśniły stan faktyczny, w pełni czyniąc zadość wymaganiom zawartym w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Decyzje są ponadto prawidłowo uzasadnione, odpowiadając wskazaniom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z §18 ust. 1 pkt 1 litera c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w urzędu. Mając powższe na uwadze. Sąd orzekł jak w sentencji.