III SA/Kr 1329/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia 20 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] kwotę 200,- zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 września 2006 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obręb [...] gmina [...]. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 7 "b" ust. 2 pkt. 2 i art. art. 20, 21, 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) oraz § § 46 i 47 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). W uzasadnieniu swej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Wniosek o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów w czerwcu 2006 r., złożył W. H. Przedkładając postanowienia sądów dowodzące jego następstwo prawne po R. H. i I. J. H. powoływał się na przedłożoną kserokopię z [...], [...] i [...] gm. kat. [...] oraz na mapę uzupełniającą synchronizacji działek [...] i [...] w skali 1:2880 z wykazem zmian gruntowych przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2006 r. za Nr [...] i wnosił o wprowadzenie zmian w zakresie oznaczenia i powierzchni działek ewidencyjnych. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. wprowadził w operacie ewidencji gruntów w obrębie [...] jedn. ewid. [...] zmianę polegającą na tym, że w miejsce działek ewidencyjnych [...] i [...] uwidoczniono działki ewid. od Nr [...] do Nr [...] odpowiadające, zgodnie z mapą synchronizacji działek Nr [...] i [...] przyjętą do zasobu za Nr [...] i stanowiącą integralną część decyzji, "stanowi prawnemu parcel objętych Lwh 114, 190 i 201 gm. kat. [...]". Uzasadniając decyzję organ I instancji stwierdził, że na podstawie prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku ustalono, że W. H. jest następcą prawnym właścicieli nieruchomości objętych [...], [...] i [...] gm. kat.[...]. Z przyjętej do zasobu mapy synchronizacji działek 27/62 i 27/14 wynika, że wykazane w niej działki od Nr [...] do Nr [...], odpowiadają parcelom gruntowym objętym w/w Lwh, a mapę wykonano m.in. "w celu wprowadzenia właściwych zmian w ewidencji gruntów oraz założenia księgi wieczystej z wpisem jako właściciela tych działek W. H". Odwołanie od tej decyzji złożyły Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] figurujące w dotychczasowej ewidencji gruntów jako samoistny posiadacz działek [...] i [...], zarzucając naruszenie art. 1 pkt. 1 kpa i art. 2 kpc przez rozstrzygnięcie sprawy cywilnoprawnej oraz naruszenie § § 10, 12, 45 i 46 powołanego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegające na uznaniu, że zachodzi podstawa do dokonania aktualizacji danych z ewidencji gruntów. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zajął stanowisko, iż decyzja Starosty [...] ogranicza się wyłącznie do wprowadzenia zmian przedmiotowych, polegających na uwidocznieniu nowych oznaczeń i powierzchni nieruchomości objętych jednostką rejestrową G-1, zgodnie z § 46 ust. 2 pkt. 2 powołanego Rozporządzenia. Organ odwoławczy, przyjął także ustalenie, że z przedłożonych przez wnioskodawcę W. H. orzeczeń, w tym z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2004 (sygn. akt III CK 436/02), wynika, że sądy powszechne odmówiły stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa Lasy Państwowe przez zasiedzenie nieruchomości będących przedmiotem decyzji, która jednak nie wprowadza zmian podmiotowych, także co do władających jednostek organizacyjnych, lecz wyłącznie dotyczy dokonania zmian w zakresie oznaczenia i powierzchni nieruchomości. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydana decyzja mieści się w obowiązku utrzymywania przez starostę operatu ewidencji gruntów w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a nie narusza praw osób i jednostek organizacyjnych wymienionych w § 10 i 12 Rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z wnioskiem o jej uchylenie i umorzenie postępowania organu I instancji, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Skargę oparto na zarzutach naruszenia prawa, tożsamych z zarzutami odwołania. Uzasadniając skargę podniesiono, że dokonano zaskarżoną decyzją zmian w ewidencji gruntów na podstawie zamkniętych [...], [...] i "[...]" gm. kat. [...], przy czym zdaniem skarżącego zmiany te naruszają prawa osób i jednostek władających nieruchomościami. Wskazano, że organ I instancji jako podstawę wprowadzenia zmian czynił m.in. ustalenia co do osoby właściciela nieruchomości. Skarżący wskazał na przepisy § 5 ust. 1 i 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141), co wyłączało jako podstawę aktualizacji ewidencji wpisy w Lwh, które utraciły moc prawną i nie mogły stanowić "stanu prawnego", do którego odniesiono "synchronizację stanu ewidencyjnego". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, iż z tego względu, że "przedłożone kserokopie z Lwh [...], [...] i [...] gm. kat. [...]" utraciły moc prawną nie dokonano zmian podmiotowych, natomiast ustalono tylko, że .W. H. ma przymiot strony jako następca prawny wskazanych w Lwh właścicieli, a wprowadzone zmiany mają wyłącznie charakter przedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji na płaszczyźnie jej zgodności z prawem, prowadzi do konstatacji, iż zarzuty skargi są po części uzasadnione. Zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Podjęcie w tej sprawie decyzji przez Starostę Gorlickiego z dnia 24 lipca 2006 r. dowodzi, iż aktualizacji operatu ewidencji, dokonano w postępowaniu administracyjnym. Implikuje to przewidziany art. 7 i 77 kpa obowiązek dokładnego wyjaśnienia i ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla załatwienia sprawy. Istotę prowadzenia ewidencji gruntów, zgodnie z § 44 pkt. 2 rozporządzenia stanowi utrzymywanie operatu ewidencji gruntów w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z § 35 pkt. 4 w zw. z § 45 ust. 2 Rozporządzenia, do źródeł danych ewidencyjnych zaliczone są także dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne. W świetle tego uregulowania źródłem danych ewidencyjnych stanowiących podstawę zmian przedmiotowych ewidencji, mogą być także dane z ksiąg wieczystych. W zakresie zmian podmiotowych natomiast wpisy w księgach wieczystych stanowią podstawę zmian na zasadach określonych § 12 Rozporządzenia. Organy ewidencji za podstawę zmian przedmiotowych przyjęły, nie potwierdzone zresztą co do zgodności z oryginałem kserokopie, wypisów z wykazów hipotecznych z Lwh [...] [...] i [...] gm. kat. [...]. Dokumenty te, nie opatrzone datą ich sporządzenia, obrazują stan prawny na dzień 17 września 1930 r., a więc sprzed ponad 70 lat. Skarżący ma zatem rację o tyle, że przyjęcie tych dokumentów jako obrazujących aktualny stan prawny dający podstawę do wprowadzania zmian przedmiotowych nastąpiło, bez wyjaśnienia czy dokumenty te zachowały swoją moc prawną. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg z dniem 1 stycznia 1989 r. traciły moc prawną i podlegały zamknięciu z urzędu księgi dawne nie zawierające w działach odpowiadających działowi drugiemu i trzeciemu, obecnej księgi wieczystej wpisów dokonanych po dniu 31 grudnia 1946 r. Księgi dawne, które utraciły moc prawną, stosownie do § 6 ust. 1 zachowywały jedynie znaczenie dokumentów, a więc obrazowały tylko stan prawny na datę ich sporządzenia, a nie na czas złożenia ich organowi. Z tych względów z naruszeniem powyższych przepisów kpa, przyjęły organy ewidencji przedwcześnie co najmniej, że istnieje w przedłożonych kserokopiach dokumentów obrazujących stan sprzed 75 lat, podstawa prawna do aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie przedmiotowym, przez wydzielenie w działkach ewidencyjnych, którymi według stanu ewidencji włada skarżący, odpowiedników działek katastralnych wpisanych w tych dokumentach na rzecz poprzedników prawnych wnioskodawcy W. H. Samo wykazanie się przez wnioskodawcę, iż jest następcą prawnym po I. J. H. i R. H. figurujących jako współwłaściciele działek objętych wypisami z Lwh [...], [...] i [...] gm. kat. [...], nie dowodziło jeszcze, iż ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w inicjowaniu postępowania ewidencyjnego w przedmiocie wprowadzenia tych zmian, gdyż nie wykazał, że przedłożone wypisy obrazują aktualny na czas złożenia wniosku stan prawny nieruchomości. Wprawdzie rzeczywiście, rozstrzygnięcie decyzji ogranicza się do wprowadzenia zmian przedmiotowych i nie zmienia samo przez się stanu władania działkami przez skarżącego, lecz wprowadzona zmiana nie mogła być oderwana od prawnego tytułu wnioskodawcy do żądania takiej zmiany. Z tych względów mapa uzupełniająca synchronizacji działek "[...], [...]" mimo przyjęcia do zasobu nie mogła stanowić samoistnej podstawy zmiany przedmiotowej ewidencji na wniosek Wasyla Haleczki, gdyż nie wykazał się tytułem prawnym do żądania "anulowania" w drodze aktualizacji ewidencji, działek ewidencyjnych utworzonych przy założeniu ewidencji. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę, iż znajdująca się w aktach "mapa uzupełniająca synchronizacji działek Nr Nr [...], [...]... do stanu prawnego..." rzeczywiście została przyjęta do zasobu w dniu [...] maja 2006 r. lecz za Nr [...], co potwierdza także zawiadomienie na k. 10 akt, a nie za Nr [...]" jak to przyjęły w swych ustaleniach organy obu instancji. Natomiast wykazanie przez W. H., że przedłożone wykazy hipoteczne jako księgi dawne nie utraciły mocy prawnej, oraz że jest następcą prawnym właścicieli działek objętych tymi wykazami, a w szczególności uzyskanie wpisu do księgi wieczystej, może stanowić podstawę żądania zmian podmiotowo-przedmiotowych ewidencji gruntów. Z tych względów, skoro uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku. Wobec treści uchylonych decyzji na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w punkcie II-gim sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego oparto na przepisie art. 200 i 209 powołanej ustawy.