III SA/Kr 133/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Wojewody z dnia 18 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Wojewoda postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257, dalej jako: "k.p.a."), stwierdził, że odwołanie S. M. – dalej jako skarżący, od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. znak: [...] orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 26 października 2017 r. na okres 180 dni, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. i odmówił jego rozpatrzenia. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] 2017 r. znak [...] orzekł o pozbawieniu skarżącego od dnia 26 października 2017 r. statusu bezrobotnego na okres 180 dni. Przedmiotowa decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania została doręczona skarżącemu w dniu 14 listopada 2017 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji w dniu 4 grudnia 2017 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu odwołania skarżący wniósł o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Podkreślił, że od dnia 19 września 2017 r. do nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim i na poparcie swojego stanowisk przedłożył zaświadczenia lekarskie. Wojewoda w dniu 1 marca 2016 r. wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i z tego powodu odmówił jego rozpatrzenia. Organ administracji wskazał na treść art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie , a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Dla zachowania terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest złożenie odwołania na dziennik podawczy urzędu, nadanie odwołania w polskiej placówce pocztowej lub wysłanie w formie dokumentu elektronicznego do organu, przed upływem 14 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził , że w rozpatrywanej sprawie termin do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji upłynął w dniu 28 listopada 2017 r. W związku z powyższym odwołanie, które złożył skarżący na dzienniku podawczym w Grodzkim Urzędzie Pracy w dniu 4 grudnia 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem ww. terminu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że decyzja orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej od 26 października 2017 r. jest błędna, ponieważ od września 2017 r. do dnia sporządzenia odwołania tj. 20 stycznia 2018 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i w związku z tym nie mógł się stawić w Grodzkim Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku , gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem ( art. 145 § 1 p.p.s.a. ). Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli było postanowienie Wojewody z dnia 18 grudnia 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania tj. terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. , nie mniej jednak Sąd nie mógł nie dostrzec okoliczności faktycznych zaistniałych w niniejszej sprawie, a które miały istotny wpływ na ocenę okoliczności prawnych skutkujących wydaniem zaskarżonego orzeczenia. Jednocześnie należy stwierdzić , że argumentacja skargi odnosząca się do zagadnień merytorycznych - oceny przesłanek wydania decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. - nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego , że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydane w oparciu o art. 134 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. było zgodne z powołanym wyżej przepisem i znajdowało oparcie w materiale dowodowym sprawy , niemniej jednak – w ocenie Sądu- było orzeczeniem wydanym co najmniej przedwcześnie , nie uwzględniającym istotne okoliczności podnoszące przez skarżącego i z rażącym naruszeniem art. 9 K.p.a. Z formalnego punktu widzenia , ustalenia organu co do daty doręczenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. oraz daty złożenia odwołania przez skarżącego wskazywały bezspornie na uchybienie 14-dniowego terminu do dokonania tej czynności. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skutecznie skarżącemu w dniu 14 listopada 2017 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania na ww. decyzję, upływał z dniem 28 listopada 2017 r. Natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 4 grudnia 2017 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący nie kwestionuje tych ustaleń ,ale wskazuje na przyczyny uchybienia terminu – długotrwałą chorobę i przebywanie na zwolnieniu lekarskim od września 2017r. Te okoliczności zostały zignorowane przez organ odwoławczy, który kontrolowane postępowanie przeprowadził w sposób formalny, w oderwaniu od indywidualnych okoliczności , jakie zaistniały w niniejszej sprawie, z rażącym naruszeniem słusznego interesu strony i z naruszeniem jednej z podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego określonej w art.9 k.p.a. Wskazany przepis stanowi , że organu administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych , które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają na tym , aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek . Z treści przytoczonego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego porad co do zasadności , czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego , jednak obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie było pouczenie skarżącego o możliwości złożenia przez niego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2018r. , sygn.akt I 1734/17 ( LEX nr 2442791) stwierdził , że " wyrażona w art.9 k.p.a zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli , a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy muszą zatem czuwać nad tym , aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa , powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek " . Z pism składanych przez skarżącego wynika , iż jest osobą nieporadną prawnie ; nie rozróżnia trybów postępowania , o czym świadczy argumentacja skargi odnosząca się do decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej , a nie do zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei powołane przez skarżącego okoliczności i dołączone do odwołania zwolnienia lekarskie świadczące o długotrwałej chorobie wprost wskazywały na istnienie przesłanek uzasadniających złożenie i rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania . Skarżącego należało pouczyć , że w związku ze złożeniem odwołania po upływie terminu , mając na uwadze wskazane w tym odwołaniu okoliczności , przysługuje skarżącemu prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania , co stanowi warunek konieczny do rozpatrzenia odwołania od decyzji pozbawiającej go statusu osoby bezrobotnej. Obowiązek organu w tym zakresie wynikał z użytych przez ustawodawcę w art.9 k.p.a. sformułowań o należytym i wyczerpującym informowaniu stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. W rozpatrywanej sprawie w szczególności chodziło o pouczenie skarżącego o możliwości prawnej , jaką jest wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Brak pouczenia w tym zakresie pozbawił skarżącego możliwości skorzystania z kontroli decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej w sytuacji , gdy długotrwała choroba skarżącego , potwierdzona zaświadczeniami lekarskimi od dnia 19 września 2017r. , mogła mieć wpływ na jego sytuację prawną jako osoby bezrobotnej. W ustalonych i bezspornych okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy wskazujących na istnienie obiektywnych przeszkód w dotrzymaniu terminu do złożenia odwołania , organ skupił się wyłącznie na zestawieniu dwóch dat tj. daty doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] 2017 r. znak [...] oraz daty złożenia odwołania. Udokumentowana choroba jest powszechnie w orzecznictwie uznawana za okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu do dokonania określonych czynności prawnych. Organ mając wiedzę o istnieniu tej okoliczności nie pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania , mimo iż skarżący działał sam , bez profesjonalnego pełnomocnika i jest osobą nieporadną w prawie . Organ nie uwzględnił słusznego interesu skarżącego przy rozpatrywaniu jego sprawy , czym naruszył również – oprócz art.9 k.p.a - art.7 tej ustawy. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości organu co do możliwości zachowania uchybionego termu w związku z przedstawionymi przez skarżącego zwolnieniami lekarskimi , organ ten mógł wątpliwości te wyjaśnić . Z akt sprawy wynika , że organ nie podjął żadnych czynności w tym zakresie . Przedstawiając zwolnienia lekarskie skarżący miał prawo oczekiwać , że zostaną one uwzględnione przez organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Sposób ich wykorzystania leży w kompetencjach organu , ale organ nie mógł tych dowodów pominąć . W związku z powyższym , zdaniem Sądu , organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie, uczynił to przedwcześnie i z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego . Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego organ zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych w niniejszym orzeczeniu , stoso0wnie do art.153 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.