III SA/Kr 1331/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-31
Skład orzekający: Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie ponownego wniosku, gdy nie zaszły zmiany okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego prawomocnego postanowienia o odmowie zwolnienia?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniejszego postanowienia na podstawie art. 165 P.p.s.a. Zmiana taka jest możliwa tylko w przypadku zaistnienia nowych okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniających zmianę rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie nie wykazano takich zmian, wobec czego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2013 r. Wniosek został oddalony postanowieniem referendarza z dnia 24 stycznia 2014 r., które stało się prawomocne. A. K. złożył ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc trudną sytuację finansową, jednak nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 31 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: oddalić wniosek
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1300 zł netto. Określając majątek podał, że należy do niego gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20 ha. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do zaakcentowania, ze jest w trudnej sytuacji finansowej. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń poprzestał na podaniu, że za prąd płaci miesięcznie 130 zł, za wodę 30 zł na kwartał, za śmieci 25 zł na miesiąc, za kartę telefoniczną 75 zł. Nie przedstawił jednak na tę okoliczność jakiegokolwiek rachunku.
Od niniejszego postanowienia A. K. nie wniósł sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. odrzucił skargę A. K. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2013 r. w przedmiocie ewidencji gruntów.
W dniu 31 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) A. K. złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Swoje wynagrodzenie określił na kwotę 1300 zł.
Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 23 października 2014 r. (data stempla pocztowego) A. K. wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Podniósł, że w złożonym wniosku udokumentował swoją trudną sytuację finansową. Składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zobrazował całą swoją sytuację, podał dochody i sytuację rodzinną. Przy tak niskim wynagrodzeniu za pracę, zasadnym jest zwolnienie od ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako P.p.s.a. - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący domagał się zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy przypomnieć, że prawomocnym postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 259 § 3 P.p.s.a. jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony, zarządzenia i postanowienia, o których mowa w § 1, mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 662/07, że w sprawie, w której wydano postanowienie w przedmiocie prawa pomocy kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować, jako wniosek o zmianę tego postanowienia na podstawie art. 165 P.p.s.a.
Powołany wyżej art. 165 P.p.s.a. stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie - a do takich należy postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r. I FZ 146/13 LEX nr 1320363).
Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie ma kompetencji do badania, czy postanowienie z 24 stycznia 2014 r. było prawidłowe, ani też do dokonywania odmiennej niż wówczas oceny sytuacji materialnej skarżącego. Skoro postanowienie to ma moc prawomocnego orzeczenia sądu, to obecne rozpoznanie wniosku skarżącego musi sprowadzać się wyłącznie do ustalenia, czy zaistniały przesłanki jego zmiany na podstawie art. 165 P.p.s.a.
Rozpoznając wniosek skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności. Należy pamiętać, że w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2014 r. uwzględniono sytuację materialną skarżącego.
Biorąc powyższe pod uwagę należało przyjąć, że od czasu wydania postanowienia z dnia 24 stycznia 2014 r. nie doszło do takiej zmiany okoliczności w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego, która uzasadniałaby zmianę tego prawomocnego postanowienia.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 165 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło