III SA/Kr 1334/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-13
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba bezrobotna z problemami zdrowotnymi i lekkim stopniem niepełnosprawności, która złożyła oświadczenie o swoim trudnym położeniu materialnym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym ustanowienia adwokata z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy oświadczenie strony, uzupełnione informacjami znanymi organowi z urzędu, pozwala na ocenę jej możliwości płatniczych i wskazuje na trudną sytuację materialną (brak majątku, stałego dochodu, bezrobocie, problemy zdrowotne), sąd może przyznać prawo pomocy bez konieczności wzywania do dodatkowych oświadczeń czy dokumentów.Stan faktyczny
Skarżąca E. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada zatrudnienia, zasobów pieniężnych ani stałych dochodów, a także boryka się z problemami zdrowotnymi i legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Wojewody pozbawiającą ją statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Wojewody z dnia 27 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację uwidoczniła brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, brak nieruchomości, zasobów pieniężnych a także brak stałych dochodów.
Z wcześniejszych pism skarżącej oraz przedstawionych sądowi zaświadczeń wynika, że skarżąca boryka się z problemami zdrowotnymi i wymaga leczenia specjalistycznego (k. 6,7).
W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą aktami administracyjnymi okolicznością znaną z urzędu pozostaje, iż skarżąca posiada wykształceniem podstawowe (vide: karta rejestracyjna bezrobotnego) i legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności (vide: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te uzupełnione informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada należy postrzegać osoby bez majątku, i stałego dochodu, dotknięte bezrobociem, z problemami zdrowotnymi.
Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło