III SA/Kr 1335/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i małoletnim synem. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi stanowiący współwłasność dom w miejscowości T o powierzchni 180 m2, odziedziczony w spadku udział w mieszkaniu o powierzchni 44 m2, stanowiąca współwłasność nieruchomość rolna o powierzchni ok. 3,5 ha. Zadeklarowała brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Opisując stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wymieniła należący do ojca udział ¾ części w opisanej wyżej nieruchomości lokalowej o powierzchni 44 m2, należącą do ojca nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem w stanie surowym o powierzchni 10 arów oraz kolejną nieruchomość gruntową o powierzchni 10 arów w C. Do informacji dodatkowych o stanie majątkowym wpisała samochód osobowy m-ki Ford Focus z 2007 r. Wskazała, że na stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się tylko emerytura ojca w wysokości 2100 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, swoją prośbę o przydzielenie adwokata motywuje zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z którym się nie zgadza. Jej wniosek dyktowany jest zaś faktem, że nie stać jej na wynajęcie adwokata. W chwili obecnej nie pracuje. Podała, że miesięczne koszty czynszu i opłat za media (wodę, prąd, gaz, kanalizację, śmieci, opał) wynoszą ok. 1200 zł. Nadmieniła, że ze względu na zamknięty dom w miejscowości Trzyciąż i wyłączne użytkowanie go przez byłego męża oraz córkę skarżąca zamieszkuje obecnie z synem u swojego ojca. Wskazując na te okoliczności podniosła, że także wykazany samochód jest używany wyłącznie przez byłego męża i córkę. Były mąż ma być również w posiadaniu wszelkich dokumentów dotyczących nieruchomości rolnej. Wezwana o wyjaśnienie, czy podtrzymuje swój wniosek o przyznanie prawa pomocy - gdyż wydany w jej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrok jest dla skarżącej korzystny, zgodny z żądaniami jej skargi a przy tym prawomocny – skarżąca w odpowiedzi ograniczyła się do lakonicznej wzmianki, że jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna, to ona zwraca się z uprzejmą prośbę o kasację wyroku. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że wydany w dniu 10 lutego 2015 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie wyrok jest prawomocny od dnia 9 maja 2015 r. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest postanowienie z dnia 29 maja 2015 r. o stwierdzeniu prawomocności (k. 31v.). Zarazem nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca złożyła w dniu 27 maja 2015 r. wynika to bowiem z datownika pocztowej placówki nadawczej przyłożonego na kopercie przesyłki, która zawierała formularz PPF. Zgodnie z art. 243 §1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Użyte przez prawodawcę w tym przepisie określenie normatywne "w toku postępowania" nie stanowi jednak terminu procesowego lecz przesłankę materialnoprawną zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy niezależną od oceny sytuacji bytowej strony. W konsekwencji złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu. Nie oznacza to automatycznie jego zasadności. Przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracji uzależniają co prawda możliwość przyznania stronie prawa pomocy jedynie od oceny, że strona albo nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa) albo też że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Przedstawiona konstrukcja prawna musi jednak zachowywać rozsądną relację proporcjonalności z zaleceniem nr R (93) 1 o skutecznym dostępie do prawa i sprawiedliwości dla najuboższych (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2009 r. s. 862) a także z celem prawa pomocy, którym jest umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. Wskazując na ten ostatni aspekt trzeba jednak pamiętać, że istnienia owych "uprawnień z których strona może w pełni korzystać" nie należy zakładać hipotetycznie lecz stwierdzić ich istnienie po dokonaniu oceny całokształtu okoliczności sprawy (por. art. 166 ppsa w związku z art. 133 §1 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca akcentuje co prawda chęć "kasacji" wyroku. Nie można jednak tracić z pola widzenia, iż rzeczona nie posiada interesu do zaskarżenia tego orzeczenia. Z wyroku nie wynika bowiem dla skarżącej żadna uciążliwość (tzw. gravamen). Przeciwnie, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lutego 2015 r. jest dla skarżącej korzystny a także zgodny z żądaniami jej skargi. Jeśli więc mimo to skarżąca zamierza zaskarżyć taki wyrok, to powinna uczynić to wyłącznie na swój własny koszt a nie na koszt Skarbu Państwa (czyli wszystkich podatników). Tym bardziej, że posiada odpowiednie środki materialne do opłacenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Z bieżących dochodów gospodarstwa domowego - które tworzy ze swym ojcem i synem – może i byłoby trudno poczynić jej potrzebne oszczędności. Nie można jednak zapominać tej części oświadczenia skarżącej gdzie wskazuje na należące do niej nieruchomości i pozostałe składniki majątkowe. Okoliczność, że do rozporządzenia częścią z tych składników majątkowych może być potrzebne współdziałanie byłego męża (gdyż on ich używa) jest prawnie nierelewantna. Kończąc - po raz kolejny - przypomnieć też trzeba, że w sprawie skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt. 1 lit. a) ppsa. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 243 §1, art. 246 §1 pkt. 2, art. 239 pkt. 1 lit. a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.