III SA/Kr 134/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania F. B. dodatku mieszkaniowego. Na podstawie przedłożonych w sprawie dokumentów organ I instancji ustalił, iż F. B. zamieszkuje i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w lokalu o powierzchni użytkowej 51,83 m2 na os. "A". Prezydent Miasta podał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 1 osoby wynosi 35 m2 i może być powiększona o 30% (35 m2 + 30% x 35 m2 = 35 m2 + 10,50 m2 = 45,50 m2) lub o 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Organ I instancji stwierdził, iż faktyczna powierzchnia zajmowanego przez F. B. mieszkania wynosi 51,83 m2 i jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 6,33 m2 (51,83 m2 - 45,50 m2 = 6,33 m2). Natomiast powierzchnia dopuszczalna przy 50% przekroczeniu powierzchni normatywnej (35 m2 + 50% x 35 m2 = 35 m2 + 17,50 m2 = 52,50 m2) wyniosłaby 52,50m2, jednakże - zgodnie z wnioskiem - łączna powierzchnia pokoi i kuchni w zajmowanym przez F. B. lokalu wynosi 41,68 m2 i jest większa od 60% powierzchni użytkowej mieszkania (51,83 x 0,6 = 31,10 m2), a mogłaby wynosić jedynie 31,10 m2. Organ I instancji uznał, że dodatek mieszkaniowy F. B. nie przysługuje ze względu na niespełnienie wymaganych kryteriów powierzchniowych, albowiem ustawodawca w sposób ścisły określił normy metrażowe i nie pozostawił organowi przyznającemu dodatki mieszkaniowe możliwości działania uznaniowego w tej kwestii. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła F. B. podnosząc, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych miała zostać zmieniona, a w Unii Europejskiej obowiązują dodatki i zwroty za wynajem mieszkania niezależne od metrażu. Jej zdaniem - kuchnia, łazienka i przedpokój nie powinny być brane pod uwagę, a metraż, z którego korzysta to 33,74 m. Odwołująca się wyjaśniła również, że przepracowała 35 lat jako nauczycielka i otrzymywała dodatek mieszkaniowy, gdyż miała mały metraż. Stwierdziła, że jako osoba samotna ma prawo żyć w normalnych warunkach jak przystało na obywatela Unii. Decyzją z dnia 8 grudnia 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji podał, że w celu uzyskania dodatku mieszkaniowego osoba ubiegająca się o jego przyznanie, oprócz spełnienia kryterium dochodowego, musi zajmować lokal o określonej powierzchni użytkowej. Artykuł 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewiduje, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje w sytuacji, gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% (art. 5 ust. 5 pkt 1), lub też więcej niż o 50%, ale pod warunkiem, iż udział pokoi i kuchni w całej powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu nie przekroczy 60% (art. 5 ust. 5 pkt 2). Mając powyższe na względzie organ ten stwierdził, że w przedmiotowej sprawie normatywna powierzchnia użytkowa lokalu nie może przekraczać dla jednej osoby 35 m2 (art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Organ odwoławczy – podobnie jak organ I instancji - wskazał, że F. B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej 51,83 m2 na os. "A", a zatem - powierzchnia przedmiotowego lokalu przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30% (35 m2 x 30% = 10,5 m2 + 35 m2 = 45,5m2). Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu została więc przekroczona o 6,33 m2, a zgodnie z obowiązującymi przepisami - osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo, a starająca się o dodatek mieszkaniowy, nie może zajmować mieszkania o powierzchni większej niż 45,50 m2. Jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania jest większa (w niniejszej sprawie wynosi 51,83 m2), to dodatek mieszkaniowy – w oparciu o art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – nie przysługuje i to niezależnie od tego, czy ubiegający się o dodatek spełnia kryteria dochodowe. Ponadto Kolegium zaznaczyło, iż przepis art. 5 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy przewiduje podwyższenie norm powierzchni użytkowej o 50%, lecz tylko w sytuacji, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu nie przekracza 60%. Z akt sprawy wynika, że F. B. zajmuje mieszkanie o łącznej powierzchni 51,83 m2, a łączna powierzchnia pokoi i kuchni w tym mieszkaniu wynosi 41,68 m2, a zatem – mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - organ II instancji uznał, iż powierzchnia pokoi i kuchni w mieszkaniu zajmowanym przez odwołującą się musiałaby nie przekraczać 31,10 m2 (60% z 51,83 m2), aby możliwe było przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Tymczasem powierzchnia ta wynosi 41,68 m2. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych i nie pozostawił organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ administracyjny nie ma możliwości, nawet "w szczególnie uzasadnionych wypadkach", odstąpienia od ustawowych zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych. Z powyższą decyzją nie zgodziła się F. B. i pismem z dnia 16 stycznia 2010r. wniosła skargę, w której podniosła te same argumenty co w odwołaniu. Dodatkowo skarżąca wskazała, że do czasu wykupienia mieszkania otrzymywała dodatek mieszkaniowy, którego wysokość ustalano na podstawie wysokości jej emerytury, a nie metrażu mieszkania. Skarżąca wyraziła również niezadowolenie z wysokości swojej emerytury, która po ukończonych studiach i 35 latach pracy wynosi 220 euro, podczas gdy w Unii Europejskiej – 2500 euro. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na wstępie rozważań nleży podkreślić, że podstawę prawną przyznawania dodatków mieszkaniowych stanowi ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), która – zgodnie z art. 1 – "reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach". Sąd podnosi, że z treści ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom (o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy), które spełniają kryteria dochodowe szczegółowo określone w art. 3 ustawy i jednocześnie zajmują lokal o powierzchni ściśle określonej w art. 5 ustawy. Jest bezspornym w niniejszej sprawie, że skarżąca spełnia kryteria ustawy określone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jednakże powinna spełniać również kryteria określone w art. 5 tej ustawy, który to przepis m.in. stanowi: "Art. 5. 1. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1) 35 m2 - dla 1 osoby, (...) 5. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%." Z treści przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu stanowi jedną z niezbędnych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku mieszkaniowego. Mają więc rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne obu instancji podnosząc, że nie można pominąć kryterium "powierzchni lokalu" i orzekać wyłącznie w oparciu o ujawnioną trudną sytuację materialną i życiową starających się o dodatek mieszkaniowy, gdyż przepisy nie przewidują takiej możliwości. Mają także rację organy administracyjne wskazując, że przepisy omawianej ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, a to oznacza, że organy administracyjne zobowiązane są stosować przepisy wskazanej wyżej ustawy w sposób ścisły i nie mają możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego, a więc nie mają uprawnień do odstępstw nawet w przypadku jakichkolwiek "wyjątkowych okoliczności". Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie bezspornym jest zarówno wielkość mieszkania, które zajmuje skarżąca, jak i wielkość pokoi i kuchni, przy czym – co należy podkreślić – bez znaczenia jest to, w jaki sposób skarżąca faktycznie użytkuje zajmowane mieszkanie i czy rzeczywiście użytkuje całą jego powierzchnię, czy tylko część, albowiem – zgodnie z art. 2 omawianej ustawy - decydujące znaczenie w sprawie przyznania dodatku ma tytuł prawny do lokalu o określonej powierzchni użytkowej, w tym do określonej powierzchni pokoi i kuchni. Skoro skarżąca – zgodnie z wnioskiem złożonym przez nią w dniu 6 października 2009 r. - ma tytuł prawny (potwierdzony aktem notarialnym) do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 51,83 m², w którym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 41,68 m², oznacza to – zdaniem Sądu - że rację mają organy administracyjne obu instancji stwierdzając, iż skarżąca nie spełnia kryterium ustawowego określonego w art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Mając powyższe ustalenia i przepisy rangi ustawowej na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa, a przeto nie dopatrując się uchybień organów administracyjnych w wydaniu zaskarżonych decyzji Sąd skargi nie uwzględnił i na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł – jak w wyroku.