III SA/Kr 134/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku okresowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił bez rozpoznania pismo S. K. z dnia 21 grudnia 2015 roku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu 14 lipca 2016 roku do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości 317 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni mieszkalnej ok. 100 m² zajęty przez komornika A. U. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami. W rubryce "wierzytelności" wnioskodawca wpisał "Dom 1.000 zł miesięcznie od 2004 r. niepłacone, alimenty bieżące żona i syn plus zaległe drugi syn. ZUS 120 tys. netto". Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż z uwagi na brak środków finansowych, możliwości pracy z powodu wieku, a także jej bezskutecznego poszukiwania, nie może bez uszczerbku dla siebie ponieść kosztów pomocy prawnej. Wnioskodawca podał, że jest zarejestrowanym bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Korzysta z pomocy Kuchni Brata Alberta, gdzie otrzymuje jedynie zupę i chleb. Okresowo prosi o wsparcie Ośrodka Pomocy Społecznej, jednak otrzymywane kwoty nie są wystarczające na pokrycie opłat za media. Nie stać go nawet na zrobienie kserokopii. Wydatki S. K. przedstawiają się następująco: kredyt za dom 1.000 zł od 2004 roku, prąd ok. 30 zł zaległy plus rachunek bieżący, woda 21 zł zaległa, gaz brak faktury bieżącej (poprzednia 408 zł za dwa miesiące). Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6320. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K. domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. S. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Źródłem jego utrzymania jest pomoc społeczna w formie zasiłku okresowego wynoszącego 317 zł. Korzysta on ponadto ze wsparcia Kuchni Brata Alberta, gdzie otrzymuje ciepły posiłek. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jedyny składnik majątkowy skarżącego, jakim jest dom, jest objęty zajęciem komorniczym. Wszystkie środki finansowe, którymi dysponuje w miesiącu przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania S. K. prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.