III SA/Kr 1340/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację podał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek poczynił w rubryce 7.1. wzmiankę, z której wynika że należy do niego "1/3 cz. z 50% nieruchomości (28 m2)". Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych, stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania powołała się na bezdomność, problemy zdrowotne, stałą niepełnosprawność, wykluczenie społeczne. Postrzega siebie jako ofiarę przestępstw. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na kredyt ratalny za pralkę i telewizor w wysokości 3833 zł, miesięczne koszty leczenia oszacował na ok. 200 zł a wydatki na odzież sezonowa, podstawowe przybory higieniczne, jedzenie i gaz na ok. 500 zł miesięcznie. Z urzędu stwierdza się, iż w przedstawionych przez organ wraz ze skargą aktach administracyjnych zalega kwestionariusz wywiadu środowiskowego w którym adnotowano, iż skarżący jest osobą stanu wolnego i że zamieszkuje z matką. Mieszkanie w którym zamieszkuje jest własnościowe, ma powierzchnię 28,43 m2. Matka skarżącego jest emerytką. Jej emerytura wynosi 1690,03 zł otrzymuje również dodatek mieszkaniowy w wysokości 124,71 zł. Matka skarżącego opłaca koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz zapewnia skarżącemu środki na utrzymanie gdyż skarżący nie pracuje. Figuruje w rejestrach PUP jako bezrobotny bez praw do zasiłku. Aktualnie legitymuje się orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności. Pozostaje w leczeniu w poradniach: rodzinnej, neurologicznej, ortopedycznej. Skarżący korzysta z dobroczynności osób trzecich np. od księdza otrzymał 300 zł na leki. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dającymi się wyczytać z przedstawionych przez organ wraz ze skargą akt administracyjnych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Nie ma znaczącego majątku. Boryka się z problemem bezrobocia i dolegliwościami zdrowotnymi. Pozostaje na utrzymaniu matki, która dostaje przeciętnie niską emeryturę. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki te przy obecnym poziomie cen oraz usług wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych tych dwu osób. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.