III SA/Kr 1341/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-08

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy należy mu ustanowić pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, sąd ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu, uznając, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na posiadany udział w nieruchomości, gospodarstwo rolne, dochody oraz wydatki związane z utrzymaniem sześcioosobowej rodziny.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i czworgiem dzieci. Określając swój majątek oświadczył, że należy do niego udział 5/8 cz. w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. 132 m2. Dom jest do remontu. Wartość swego udziału skarżący określił na 50 tyś. zł. W takim samym udziale należy do skarżącego również budynek gospodarczy o pow. 34 m2. Skarżący wykazał nadto gospodarstwo rolne o pow. 0,076 ha przeliczeniowego. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody tego sześcioosobowego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na 3657,37 zł wyjaśniając, że składa się no to jego emerytura w wysokości 1857,22 zł, oraz świadczenia żony tj. emerytura w wysokości 1076,75 zł i renta socjalna w wysokości 724,40 zł. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że na przeznacza na kredyt 83,17 zł, na telewizję 77,30 zł, na telefony 118,60 zł, na ścieki i kanalizację 152,90 zł, na śmieci 63 zł, na podatek od domu 165 zł, na gaz 51 zł, na wyżywienie córki w internacie 193 zl, na opał 450 zł, na leki 200 zł, na drobne remonty 700 zł, na wyżywienie rodziny 800 zł, na zwrot koleżeńskiej pożyczki (6200) p 500 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącego. Skarżący nie jest ani osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu ani osobą bogatą. Z jednej bowiem strony potrzeby bytowe swoje i rodziny zaspakaja bowiem w domu należącym do niego w określonej części. Należy do niego także wykazana nieruchomość rolna. Z drugiej strony oczywistym pozostaje, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają w zasadzie tylko na bieżącą egzystencję i opędzenie podstawowych potrzeb tej sześcioosobowej rodziny. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczna i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło