III SA/Kr 1342/11

WyrokWSA w Krakowie2012-09-03

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zaktualizował dane ewidencyjne dotyczące podziału działki, uwzględniając jedynie wniosek strony dotyczący konkretnej działki, a nie wszystkich sąsiednich?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zaktualizował dane ewidencyjne dotyczące podziału działki, ograniczając się do przedmiotu wniosku strony. Wniosek strony określa zakres postępowania, a organ nie jest zobowiązany do aktualizacji danych dotyczących innych działek, jeśli nie były one objęte wnioskiem. Oświadczenie stron dotyczące przebiegu granic jest wiążące, a ewentualne kwestionowanie go powinno nastąpić przed sądem powszechnym. Aktualizacja danych ewidencyjnych ma na celu odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego i faktycznego, a pole powierzchni działki jest funkcją przebiegu jej granic.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów. Skarżący domagał się wydzielenia działek rolnych o określonych numerach. Organy administracji orzekły o aktualizacji danych ewidencyjnych dla jednej działki i umorzyły postępowanie w sprawie innej działki, co skarżący kwestionował, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie powierzchni działek i pominięcie aktualizacji sąsiednich granic. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 1342/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner, Sędziowie WSA Maria Zawadzka, WSA Janusz Kasprzycki (spr.), , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r., sprawy ze skargi J. J., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego, i Kartograficznego, z dnia 16 września 2011r. nr [...], w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego T. T. Kancelaria Prawna [...] sp.k. ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 września 2011 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł, w punkcie 1: - o uchyleniu punktu I.2. decyzji organu I instancji - Starosty - z dnia [...] 2008 r., znak: [...], dotyczącego zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0509 ha obręb B, gmina A oraz o umorzeniu przed organem I instancji postępowania w sprawie działki nr [...], w punkcie 2: - o utrzymaniu w mocy punktu I.1., decyzji organu I instancji orzekającego o aktualizacji danych ewidencyjnych w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B, gmina A, polegającej na wyodrębnieniu ze zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0491 ha o nieuregulowanym stanie prawnym: działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0159 ha odpowiadającej dawnej działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0156 ha ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]; działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0332 ha odpowiadającej dawnej działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0388 ha ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] oraz pkt II. 1. orzekającego o ujawnieniu w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym J. J. s. K. i G. jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...]. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego. Pismem z 18 stycznia 1996 r. J. J. zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o poprawienie nowo wykonywanych map dla B gmina A i oddanie mu działek rolnych o numerach ewidencyjnych: [...] oraz [...] położonych w B. Po przekazaniu wniosku celem załatwienia zgodnie z kompetencją, w sprawie zapadły następujące rozstrzygnięcia: - odnośnie działki nr [...] - decyzja Wójta Gminy z [...] 1997 r. nr [...], wprowadzająca zmiany w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów wsi B gmina A w taki sposób, ze zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,1285 ha, dzieli się na nowe zmodernizowane działki: nr [...] o pow. 0,1009 ha, nr [...] o pow. 0,0043 ha, nr [...] o pow. 0,0233 ha., zgodnie z wykazem i mapą uzupełniającą podziału działki nr [...] i wykazem zmian gruntowych sporządzonych przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne (dalej OPGK), stanowiących integralną część decyzji. W uzasadnieniu jej wskazano, że zmodernizowana działka nr [...] odpowiada dawnej działce [...]. Decyzja ta z dniem 18 stycznia 1998 r. stała się ostateczna; - odnośnie działki nr [...] decyzja Wójta Gminy z [...] 1998 r. zatwierdzającą zmiany w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu B w oparciu o dokumentację wykonaną przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne - Kartograficzne; oraz decyzja Wojewody z dnia [...] 1998 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy A z dnia [...] 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wyrokiem z 22 sierpnia 2002 r., sygn. akt. II SA/Kr 2690/98, uchylił decyzję Wojewody z [...] 1998 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy A z [...] 1998 r. W wyroku powyższym NSA wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z rozwiązaniem z dniem 5 stycznia 2004 r. porozumienia na mocy którego Wójt Gminy prowadził operat ewidencyjny, właściwy w zakresie prowadzenia dalszego postępowania w tej sprawie stał się Starosta. W toku ponownie prowadzonego postępowania, wszczętego wnioskiem J. J. z 18 stycznia 1996 r., organ zlecił geodecie uprawnionemu sporządzenie dokumentacji mającej na celu wydzielenie ze zmodernizowanego operatu ewidencyjnego nieruchomości stanowiącej własność J. J., oznaczonej w uprzedniej ewidencji nr [...]. W dniu 14 listopada 2006 r. geodeta uprawniony T. U. w obecności J. J. i J. O. wykonał czynności na gruncie. Do pomiaru geodeta przyjął ten sam obszar, który czynnościami kontrolnymi wcześniej objął OPGK. Granice nieruchomości zostały przyjęte według zgodnego oświadczenia stron, co potwierdzają podpisy złożone przez obecne osoby. W konsekwencji tak przyjętych granic i wykonanego pomiaru geodeta opracował dokumentację, która w formie operatu pomiarowego została przyjęta do zasobu powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjne - kartograficznej w dniu 27 listopada 2006 r. za numerem [...]. Organ I instancji - Starosta - po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] 2008 r. wydał decyzję, znak: [...], w której orzekł o: aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów wsi B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne – Kartograficznej za numerem [...] w dniu 2 listopada 1994 r. w następujący sposób: I 1. zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0491 ha zmienia konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie i powstaje: - zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0159 ha, - zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0332 ha, 2. zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0509 ha zmienia konfigurację powierzchnię oraz oznaczenie i powstaje: - zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0329 ha, - zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0180 ha, zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego T. U., przyjętą do zasobu PODGK w dniu 27 listopada 2006 r. za numerem [...]. II 1. o ujawnieniu w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym J. J. jako właściciela działki ewidencyjnej zmodyfikowanej. nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji J. J. podniósł, że jest bezspornym, iż działka nr [...] powstała z działki o starym nr ewidencyjnym [...] o pow. 0,0388 ha i była objęta KW [...]. Nie polegają na prawdzie argumenty, że przebieg granic działki zmodernizowanej nr [...] pokrywa się identycznie z przebiegiem tej samej działki nr [...] w starej ewidencji. Odwołujący zwrócił uwagę, że działka w starej ewidencji nr [...] wykazywała prawidłową powierzchnię 0,0388 ha, a obecnie po wydaniu decyzji zaledwie 0,0332 ha. Nie ma żadnego uzasadnienia do bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni działki nr [...]. Odwołujący podniósł, że organ winien zlecić aktualizację danych ewidencyjnych uwzględniając pomiar większej ilości przylegających działek, gdyż w czasie wprowadzenia zmodernizowanego operatu wykonawca OPGK dokonał opracowania mapy ewidencyjnej w sposób nieprawidłowy i ze szkodą na gruntów odwołującego. Jest faktem, że firma wykonująca pomiar kontrolny zbyt pobieżnie dokonał czynności w terenie, podczas gdy prace te winny uwzględniać fakt, iż przebieg granic działek jest przesunięty na większym obszarze. Rozpoznając złożone odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez J. J., sąd wyrokiem z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 335/09, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że organ winien był uzupełnić akta administracyjne o dane i dokumenty niezbicie wykazujące, że rezultat przeprowadzonego postępowania odpowiada zasadzie aktualności jako podstawowej zasadzie prowadzenia ewidencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wydał 16 września 2011 r. opisaną na wstępie decyzję nr [...]. Organ odwoławczy w jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w związku z powyższym po ponownym rozpatrzeniu odwołania F. J., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zgodnie z wytycznymi sądu zgromadził następujące dokumenty: wypisy z rejestru gruntów, obręb B dla działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i nr [...]; kopię mapy ewidencji gruntów w skali 1:2000 km. 26, obręb B, która powstała w wyniku modernizacji gruntów obrębu B, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 2 listopada 1994 r. pod numerem KERG [...] (operat pomiarowy modernizacji ewidencji gruntów); kopię mapy ewidencji gruntów w skali 1 :2880 nieobowiązująca, obręb B; analityczne obliczenie powierzchni działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i nr [...] wg operatu modernizacji ewidencji gruntów nr KERG [...]; dane z operatu pomiarowego aktualizacji operatu ewidencji gruntów dla wsi B dla działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i nr [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 listopada 2006 r. pod numerem KERG [...]; szkic pomiaru kontrolnego działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i [...] wykonany 14 listopada 2006 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. U., stanowiący załącznik do protokołu ustalenia granic w/w działek ewidencyjnych; wykaz obliczonych pól powierzchni nowych działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią zapisu w protokole ustalenia granic zawartym w operacie wykonanym przez mgr inż. T. U. nr KERG [...] J. J. oraz J. O. oświadczyli zgodnie, że cyt. "granica między działkami wymienionymi w koi. 2 (czyli między działką nr [...] a działką nr [...]) została ustalona w naszej obecności i do jej przebiegu, przedstawionego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu nie zgłaszamy żadnych zastrzeżeń". Organ zaznaczył, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego wnioskiem strony, co ma miejsce w niniejszym postępowaniu - to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania, a organ prowadzący postępowanie związany jest tym żądaniem. Wniosek Pana J. J. dotyczył dawnej działki nr [...], która jest jego własnością. Realizacja wniosku polegała na wydzieleniu z działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...], działki odpowiadającej dawnej działce nr [...]. Zatem rozstrzygnięcie sprawy w innym przedmiocie niż wszczęte wnioskiem postępowanie administracyjne stanowi rażące naruszenie zarówno zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Brak żądania wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmian w stosunku do działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] obręb B oznacza, że nie ma podstaw do merytorycznego orzekania w przedmiocie aktualizacji w/w działki. W związku z powyższym postępowanie dotyczące działki nr [...] prowadzone z wniosku J. J. zostało umorzone. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego "bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni działki w starej ewidencji gruntów nr [...]" organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001, natomiast zgodnie z § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych określających przebieg linii granicznych. Tak więc pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic. Granice zaś działek będących przedmiotem operatu przyjętego do zasobu, ustalone zostały na gruncie przez strony postępowania jako bezsporne, zatem obliczenia powierzchni działek dokonano prawidłowo, stosownie do powołanych przepisów. Ponadto oznaczenie nieruchomości, którego jednym z elementów jest jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Organ wskazał następnie, że podstawę wprowadzenia zmian aktualizujących operat ewidencji gruntów obrębu B gmina A był operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2006 r. pod numerem KERG [...]. Celem tego opracowania było między innymi rozdzielenie w działce ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] o pow. 0,0491 ha obręb B odrębnych nieruchomości, tj: działki nr [...] o pow. 0,0159 ha odpowiadającej parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 0,0156 ha objętej KW [...] będącej własnością A. O. i J. O. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej oraz działki nr [...] o pow. 0,0332 ha odpowiadającej parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 0,0355 ha objętej KW [...] będącej własnością J. J. (w odwołaniu błędnie wpisano działkę nr [...] zamiast nr [...]). Podsumowując organ wskazał, że rozdzielenie w działce ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] odrębnych nieruchomości pozwoliło na doprowadzenie jej stanu do zgodności z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz obowiązującym stanem prawnym. Zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wprowadzenia zmiany. Podstawowy dokument, czyli operat pomiarowy, został sporządzony przez uprawnionego geodetę, a przebieg granic przyjęto wg istniejącego stanu na gruncie, który nie był kwestionowany także przez odwołującego. Skoro ewidencja gruntów i budynków zawierała wpisy niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym, należało dokonać jej aktualizacji, czyli dostosowania istniejących wpisów w ewidencji do faktycznego przebiegu granic na gruncie. Starosta dokonał więc takich ustaleń, które odzwierciedlają faktycznie istniejący i aktualny stan granic na gruncie, a tym samym zrealizował swoje zadanie polegające na utrzymaniu ewidencji w aktualności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję z 16 września 2011 r. nr [...] J. J. zarzucił, że organ nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w treści wyroku, sygn. akt III SA/Kr 335/09. Skarżący podniósł, że w wyroku tym sąd wskazał, że przedmiotem aktualizacji był przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], zaś aktualizacji powinien być poddany również przebieg wszystkich sąsiednich granic. Ponadto skarżący podniósł, że działka drogowa nr [...] została bezprawnie utworzona z prywatnych gruntów bez zgody właścicieli, w tym działek nr [...] i nr [...]. Stąd po części wynika różnica powierzchni działki zmodernizowanej [...] i jej odpowiednika nr [...]. Skarżący podniósł także, że bezpodstawne było umorzenie postępowania w zakresie działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 25 lipca 2012 r., działający w jego imieniu pełnomocnik z urzędu zarzucił organom orzekającym w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 7, 8, 11,12, 15 w zw. z art. 138 § 2, 77, 78, 80, 107 § 3 k.p.a., a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), podnosząc w szczególności, że organy nie wyjaśniły różnicy powierzchni działek nr [...] i [...], uzasadnienie, ze działka [...] o pow. 0.0332 ha odpowiada działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0388 ha jest nielogiczne, niespójne, niezrozumiałe i niczym nie poparte. Ponadto organy zbyt dużą wagę przywiązały do oświadczenia skarżącego i J. O., zawartym w protokole o ustaleniu przebiegu granic z 14 listopada 2006 r. Pełnomocnik podkreślił, że oświadczenie to dotyczyło tylko jednej z co najmniej czterech działek. Zarzucił także, ze organ odwoławczy nie powinien uzupełniać sam materiału dowodowego i orzekać co do istoty, lecz winien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Nie powołał też organ w zaskarżonej decyzji materialnoprawnej podstawy orzekania, co uniemożliwiło skarżącemu odniesienie się do podstaw rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy i podmiotowy. Zawiera je tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów (art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Jak stanowi art. 4 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja powinna być aktualizowana, a zadanie to jest realizowane przez służbę geodezyjną i kartograficzną, która rejestruje te zmiany, w tym m.in. stany prawne i faktyczne nieruchomości (art. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Administracja aktualizuje i administruje państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny (art. 7 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdy ewidencja stała się nieaktualna, to obowiązkiem organów było podjąć działania zmierzające do jej zaktualizowania. Podstawową bowiem zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 i następne rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dane te, w myśl § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 tego rozporządzenia. Skoro skarżący w piśmie z dnia 18 stycznia 1996 r. zażądał: "oddania (...) działek rolnych o numerach ew. [...] oraz [...] położonych w B (...)", to przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była aktualizacja operatu ewidencyjnego w zakresie ujawnienia w nim danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...], co łączyło się z wydzieleniem działki o nr [...], odpowiadającej dawnej działce nr [...]. Odnośnie bowiem działki nr [...] została wydana decyzja Wójta Gminy z [...] 1997 r. nr [...], która stała się ostateczna. Wobec tego rację mają organy podnosząc, że taka treść żądania skarżącego określiła przedmiot postępowania. W zakres jego nie wchodził więc przebieg granic innych działek. Postulat skarżącego dokonania aktualizacji także innych działek jest zatem nieuzasadniony. Przesądził to Sąd w wyroku z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 335/09. Ocena prawna w nim wyrażona, w świetle postanowień art. 153 p.p.s.a., jest wiążąca nie tylko dla Sądu, ale także dla organów orzekających w tej sprawie. Z tegoż też względu bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące "bezprawnego odcięcia części działki nr [...] na rzecz drogi – działki nr [...]." We wskazanym wyroku sąd wyraźnie podniósł, że kwestia wyodrębnienia działki drogowej nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Za nieuzasadnione uznać należy także z tych przyczyn zarzuty podniesione w piśmie procesowym z 25 lipca 2002 r., dotyczące nie wyjaśnienia pojawiającej się działki drogowej oraz kwestii dotyczących granic innych działek. Jeżeli skarżący kwestionuje także przebieg granic innych działek, to może domagać się tego tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie w przedmiotowym, bo tylko to pierwsze z wymienionych służy ustaleniu przebiegu spornych granic nieruchomości. Skoro skarżący na gruncie złożył oświadczenie woli wraz z drugą stroną co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] i tylko pomiędzy tymi działkami, to trafnie organy argumentują, że granice działek będących przedmiotem operatu, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zostały określone bezspornie. Jeżeli skarżący chce podważyć swoje oświadczenie woli, to może to uczynić tylko przed sądem powszechnym, a nie w tym postępowaniu. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do postawienia organom orzekającym zarzutu zgromadzenia niewystarczającego dla podjęcia rozstrzygnięcia co do meritum materiału dowodowego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika z jakiego roku był pierworys [...] (z 14 11.2006 r.), a na mapie ewidencyjnej uwidoczniono przebieg granicy działki nr [...] (działki nr [...] od działki nr [...]). Zebrano więc takie materiały dowodowe i źródłowe, które pozwalają na ich podstawie dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego. W ocenie Sądu nie można się zgodzić z zarzutami naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k,.p.a.. Nie było to bowiem gromadzenie dowodów "na nowo", lecz uzupełnienie tych które już były i to w taki sposób, by były czytelne i opatrzone wymaganymi przez przepisy klauzulami. Argument, że doszło w tym wypadku do naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), jest nieuzasadniony. Zauważyć należy, że ustawodawca przyznał kompetencję organowi odwoławczemu do uzupełniania materiału dowodowego, ale tylko w takim zakresie, w którym nie przekracza ono ram prowadzenia postępowania w znacznej części. Może to robić sam organ odwoławczy, a nawet w ramach art. 136 k.p.a. zlecić pewne czynności organowi I instancji. W przeciwnym razie dopiero zachodziłaby konieczność uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Sądu w tej sprawie uzupełnienie materiału dowodowego nie było ani prowadzeniem postępowania w znacznej części, ani też sanowaniem błędów popełnionych przez organ I instancji w zakresie braków wymaganych dla podjęcia rozstrzygnięcia dowodów. Było natomiast, jak już wcześniej zaznaczono, uzupełnieniem istniejących już dowodów, w sposób, który miał spowodować, by były one czytelne i nie nasuwały jakichkolwiek wątpliwości. Zdaniem Sądu sprawę bez wątpienia dwukrotnie nie tylko rozpoznano ale i rozpatrzono, co nie pozwala uznać, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Fakt, że działka nr [...] odpowiada dawnej działce [...] także przesądził sąd we wskazanym już wyroku z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 335/09. W sytuacji, gdy organy geodezyjne zebrały wystarczające dowody i dokumenty źródłowe do przeprowadzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego, czyniąc zadość żądaniu skarżącego, władne były to uczynić. W myśl § 61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, "Numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. Podstawowy dokument – operat pomiarowy – został sporządzony przez uprawnionego geodetę, a przebieg granic przyjęto wg istniejącego stanu na gruncie. Wobec tego zarzut "bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni działki w starej ewidencji gruntów nr [...], nie mógł, jak trafnie podniósł organ odwoławczy, spowodować uchylenie decyzji organu I instancji. Pole powierzchni działki ewidencyjnej, jak stanowi § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oblicza się na podstawie współrzędnych, określających przebieg linii granicznych, o których mowa w § 61 rozporządzenia, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Skoro w zakresie niniejszego postępowania przebieg granic działek będących przedmiotem operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ustalone zostały przez strony na gruncie jako bezsporne, to prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że obliczenia powierzchni działek dokonano prawidłowo. Oznaczenie nieruchomości, którego jednym z elementów jest obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, co wynika z art. 3 i 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). Podkreślić należy, że dane z ewidencji służą m. in. do określenia powierzchni działki w Księdze Wieczystej (dalej w KW), a nie odwrotnie. Wpis więc powierzchni działki w KW nie stoi na przeszkodzie ustaleniu w postępowaniu ewidencyjnym powierzchni działki w tych samych granicach, która może być inna od ustaleń powierzchni działki po podziale. Różnica ta może choćby wynikać z zastosowania nowszej analitycznej metody. Trafnie więc argumentuje organ odwoławczy, że pole powierzchni działki jest funkcją przebiegu granic, opartych na aktualnym stanie i dokonuje się na podstawie współrzędnych określających przebieg linii granicznych. Rozdzielenie zatem w części działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] odrębnych nieruchomości doprowadziło do zgodności ze stanem prawnym, co jest obowiązujące dla organu i obligowało go do wprowadzenia zmian w ewidencji, tak był odpowiadało to zasadzie aktualności. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji są więc zgodne z prawem. Nie można bowiem organowi odwoławczemu jak i organowi I instancji postawić zarzutu nie tylko naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, ale także i naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik tej sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jak w punkcie II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło