III SA/Kr 1342/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-01

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający gospodarstwo rolne, dom i las, ale generujący niski dochód miesięczny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego radca prawny w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, pomimo posiadania nieruchomości rolnych i domu, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego radca prawny, jeśli jego dochody oscylują wokół kryterium ubóstwa, a posiadany majątek jest niezbędny do jego utrzymania i nie można od niego wymagać jego sprzedaży lub obciążenia w celu pokrycia kosztów postępowania. W takiej sytuacji koszty postępowania pozostają w rażącej dysproporcji do możliwości płatniczych strony.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący oświadczył, że posiada dom, nieruchomość rolną i las, ale jego miesięczny dochód wynosi 500 zł, z którego musi opłacać składki KRUS, żywność i inne podstawowe potrzeby. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, w tym postanowienia o umorzeniu egzekucji komorniczej jako bezskutecznej.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Wskazał, że oprócz starego domu o powierzchni 67 m2, nieruchomości rolnej o areale 6,22 ha i lasu o powierzchni 0,13 ha nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Określając wysokość swojego dochodu wskazał na kwotę 500 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje starania podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej gdyż posiadane gospodarstwo rolne przynosi dochód 500 zł miesięcznie. Z tego dochodu musi opłacać obowiązkowe składki KRUS tj. 345 zł na kwartał, kupować żywność, opłacać energię elektryczną, paliwo do produkcji rolnej. Nadmienił, że kilka lat temu został oszukany przez nieuczciwego kupca, który nie zapłacił mu za sprzedany inwentarz żywy a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna. W związku z tym musiał się zadłuży. Powiada, że żyje poniżej minimum socjalnego. Do wniosku dołączył kopię decyzji wymiarowej ustalającej w 2011 łączne zobowiązanie pieniężne na kwotę na kwotę 47 zł, kopię zaświadczenia stwierdzającego, że na terenie gminy J. posiada gospodarstwo rolne o pow. 6,2285 ha użytków rolnych w tym grunty przeliczeniowe 1,4105 i las o pow. 0,1361 ha, kopie postanowień Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. B. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które okazało się bezskuteczne, kopię wyroku SR w N. T. sygn. [....] z którego wynika, że podał ofiarą oszustwa, kopię pisma i pokwitowania składki KRUS, Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to koresponduje z wcześniejszymi jakie składał w innych postępowaniach, gdzie uznawano je za przekonywujące. Konsekwentnie należy zatem przyjąć, że jeśli dochody skarżącego oscylują wokół ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały jego majątek składa się niewielki stary dom oraz 6 hektarowa nieruchomość rolna (1,41 przeliczeniowych – dowód zaświadczenie) ze skrawkiem lasu to nie należy on do osób zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że cześć z posiadanych środków finansowych musi przeznaczać na opłacenie mediów i podstawowe zakupy. Biorąc to pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Mimo bowiem tego, że posiadany majątek nieruchomy posiada określoną wartość podkładową lub sprzedażną trudno byłoby od skaranego wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby on bowiem w podstawy jego bytowania gdyż nie można zapominać, że na roli gospodarzy a w domu zamieszkuje. Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach zaś nie uzyska dla tej prostej przyczyny, że przy wskazywanych dochodach nie posiada istotnej dla tych instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań. Z tych względów udzielono skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło