III SA/Kr 1347/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Wojewody z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając majątek swój i męża wykazała "mieszkanie o powierzchni 58 m2 obciążone hipoteką na 220 tys. zl" oraz "mieszkanie 58m2/360 tyś. zł". W rubryce oszczędności wpisała "-1000,00" a w rubryce wierzytelności "220 tyś. hipoteka mieszkań + 40 tyś." Zadeklarowała brak przedmiotów wartościowych. W rubryce przeznaczonej na dodatkowe informacje o stanie majątkowym wpisała "zadłużenie na czynszu 2000 zł, energii elektrycznej 700 zł, gaz – zdemontowany licznik" , że w jego skład wchodzi. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego określiła na "0". Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że przez 19,5 miesiąca pozostawała jako długotrwale bezrobotna w tym 7 miesięcy bez zasiłku. Podniosła, że nie ma środków na koszty postępowania. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki poczyniła wzmiankę o treści: "1900,00 - kredyt mieszkaniowy, 800,00 - działka kredyt, 260+ media=500 zł" Wobec tego, że oświadczenia skarżącej zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości i były niewystarczające wezwano skarżącą o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe celem:. • wyjaśnienia w jaki sposób przy deklarowanym dochodzie "0" zł, gospodarstwo domowe spłaca raty kredytu mieszkaniowego (1900 zł), raty kredytu za działkę (800 zł), opłaca czynsz i media (500 zł)? • udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy w/w deklarowanych wydatków na raty, kredytowe, czynsz, media; • udokumentowanie wysokości zadłużenia: czynszowego, za energię elektryczną, za gaz? Okazanie kopi protokołu zdemontowania licznika, • wyjaśnienie jak należy rozumieć poczynione w rubryce 7.1. wzmianki o "mieszkaniu 58 m2 obciążone hipoteka na 220 tyś. zł" oraz mieszkaniu "58 m2/360 tyś. zł"? Czy do skarżącej należą dwa mieszkania? Jeśli tak to jakie są ich adresy? W którym skarżąca zamieszkuje i w jakie sposób jest wykorzystywane drugie? • wyjaśnienie jak należy rozumieć wzmiankę "-1000,00" w rubryce 7.2.1.? Czy są to oszczędności czy np. debet na rachunku bankowym? • wyjaśnienie jaki dochód skarżącą deklarowała przed bankami w chwili ubiegania się o kredyty? Wyjaśnienie czy skarżąca informowała kredytujące ją banki, o zmianie swojej sytuacji dochodowej na niekorzyść? Jeśli tak proszę okazać na tę okoliczność kopię stosownych pism; • wyjaśnienia czy rodzina korzysta z pomocy społecznej? Jeśli tak, proszę opisać jej formę i wysokość w okresie ostatnich trzech miesięcy, • wyjaśnienia czy skarżący lub małżonka podejmują się jakiś prac dorywczych? Jeśli tak to na ile mniej więcej można szacować dochód miesięczny z takich prac? • wyjaśnienia czy skarżący i małżonka są zarejestrowani jako osoby bezrobotne? Jeśli tak to przedstawienie na tę okoliczność zaświadczenia z właściwego urzędu pracy ze wskazaniem ilości przedstawionych mu ofert pracy? Jeśli nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne to z jakich przyczyn? • wyjaśnienie czy skarżąca bądź małżonek posiadają jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy. Jeśli nie posiadają żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń? Skarżąca udzieliła obszernej odpowiedzi dołączając również szereg najrozmaitszych dokumentów źródłowych. Z poczynionych przez skarżącą wyjaśnień wynika, że spłata kredytu, czynszu, mediów jest obecnie możliwa i dzięki pozawieranym z bankiem ugodom restrukturyzacyjnym dzięki czemu raty kredytowe wahają się w graniach od 1600 zł do 3000 zł i dzięki temu, że mąż jest zatrudniony na umowę o pracę przy czym jego wynagrodzenie wyniosło w grudniu 2017 – 2,6 tys, w styczniu 2018 – 2,9 tys. zł, w lutym 2018 – 1,5 tys. zł a skarżąca jest od października 2017 r. na emeryturze wynoszącej 2,4 tyś. zl. Przedstawiona kopia wniosku o zawarciu umowy restrukturyzacyjnej potwierdza fakt takich starań. Okazane listy płac, zawiadomienie o zajęciu przez ZUS wynagrodzenia męża oraz decyzja o przeliczeniu emerytury skarżącej potwierdzają z kolei informacje ma temat dochodów małżonków. Prócz tego skarżąca nadmieniła, że zapożyczyła się u rodziny na 70 tyś. zl i wyprzedała wszystko co możliwe by tylko uchronić mieszkanie przed zajęciem komorniczym i nie trafić na bruk. Wydruk z kartoteki księgowej obejmującej rozrachunki z właścicielami obrazuje istniejącą zaległość 3012 zł w opłatach za mieszkanie. Przedstawiona faktura za gaz opiewa na 176 zł. Skarżąca opisała doświadczone problemy związane ze wstrzymaniem dostawy prądu i gazu do mieszkania z uwagi na zadłużenie. Dołączone zaś zestawienie faktur, zlecenia obsług technicznej, kart pracy, korespondencji mailowej z firmami Tauron oraz PGNiG dokumentują problemy skarżącej z regulowaniem opłat za dostawę tych mediów. Oświadczyła że jako współwłaścicielka posiada tylko jedno mieszkanie przy ul. O lok [...] w K. Wyjaśniła, że w momencie ubiegania się o kredyt małżonkowie posiadali wiarygodność i zdolność kredytową. Z uwagi jednak na utratę pracy oraz późniejsze problemy z prowadzoną działalnością sytuacja ta ulegała zmianie na niekorzyść. Okoliczność tę potwierdza treść wniosku o zawarciu umowy restrukturyzacyjnej. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że od września 2017 r. nie mając innych możliwości zatrudnienia odbiera dziecko ze szkoły za co otrzymuje 150-250 zł przy czym nie jest to dochód stały lecz uzależniony od stanu zdrowia dziecka i kalendarza szkolnego. Oświadczyła, że nie ubiegała się o pomoc społeczną. Wyjaśniła, że w okresie od marca 2014 r. do listopada 2015 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Skarżąca wyjaśniła, że w roku 2015 r. założyła konto na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej. Emeryturę pobiera jednak z pominięciem tego konta za pośrednictwem poczty aby uchronić się przed zajęciami ZUS i US za zaległości podatkowe, opłaty, zaległości kredytowe powstałe w czasie kiedy straciła pracę. Kończąc powiada, że sytuację mogłaby poprawić sprzedaż działki lub mieszkania lecz nie ma zainteresowania ani jednym ani drugim. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W konsekwencji uznania, że skarżącą korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków, rozpoznanie jej wniosku w tym zakresie jest zbędne w związku z czym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami oraz okazanymi dokumentami źródłowymi jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony bez konieczności wyczekiwania na dalsze. Z racji wykazanego majątku i dochodów skarżąca nie jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Nie oznacza to jednak, że jej sytuacja jest łatwa. Przeciwnie, nie można tracić z pola widzenia wykazanego zadłużenia hipotecznego a także u rodziny, wysokości zrestrukturyzowanych rat, problemów z regulowaniem opłat za mieszkanie i media, dokonywanych zajęć wynagrodzenia męża. Okoliczność, że do skarżącej należy mieszkanie i działka nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem co do zasady posiadają one określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak nie można tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącej, gdzie podnosi, że nie ma zainteresowania ani jednym ani drugim. W takiej zaś sytuacji możliwość wygospodarowania przez skarżącą środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest więc wysoce problematyczna i uzasadniania stwierdzenie, że skarżąca nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.